-A A +A
Hangar Flying is de Engelse uitdrukking voor het keuvelen over luchtvaart. We willen op een aangename en eigenzinnige manier artikels brengen over de Belgische burgerlijke en militaire vliegerij. Het accent ligt op de achtergrondinformatie met ruime aandacht voor mensen en technieken. De redactie heeft daarenboven een boontje voor het vliegend en onroerend luchtvaarterfgoed. Mede dankzij de steun van het Contactforum voor erfgoedverenigingen (VCM) en de Vlaamse overheid hebben we de middelen om ons luchtvaartpatrimonium permanent op te volgen.

Vrienden van de luchtvaart


- Naar analogie met de weerkaarten en de beurzen, kondigde het nieuwe jaar zich ook voor de Belgische luchtvaartsector aan met het nodige woelige vaarwater. De sluimerende problematiek van het al dan niet versmelten van Brussels Airlines met Eurowings, de low-costdochter van de Lufthansa-groep, werd plots op de spits gedreven toen op vrijdag 2 februari de media roodgloeiend stond. De CEO van Brussels Airlines, Bernard Gustin, en nummer twee van het bedrijf, CFO Jan De Raeymaeker, zouden de maandag erop ontboden worden op een raad van bestuur in het spreekwoordelijke hol van de leeuw, het hoofdkwartier van Lufthansa in Frankfurt. De positie van de toplui zou onder druk staan, alsook de toekomst van Brussels Airlines als een onafhankelijke brand binnen de Lufthansa-groep. Een kroniek van een aangekondigde dood? Dat er iets broedde stond buiten kijf, de piloten voerden al enige tijd stiptheidsacties.
 
Plots ontwaakt het hele land in een roes van vaderlandsliefde en binnen Brussels Airlines wordt er een petitie gestart om de directie aan boord te houden. Ook de politiek breekt een lans voor de zaak en tientallen Belgische bedrijfsleiders - niet zomaar een allegaartje maar echte captains of industry - kruipen in hun pen en schrijven een open brief aan de directie van Lufthansa om hun bezorgdheid te uiten. België, en dan vooral de zakenwereld, heeft nood aan het behoud van haar connecties met de rest van de wereld, en dit liefst in de vorm van een (sterke) Belgische luchtvaartmaatschappij, verankerd in de Europese hoofdstad Brussel. De bonden van Brussels Airlines dreigen met stakingen moest Lufthansa een machtsgreep uitoefenen en moest het doek vallen over het kind van Etienne Davignon. Ook Jan Modaal kan zijn stem kwijt op de sociale media: “dit is het faillissement van Sabena door de hand van Swissair all over again, maar dan anders… Anders…” Een dissidente stem merkt pienter op: de Belgen (b)lijken Brussels Airlines en hun Belgian Icons een warm hart toe te dragen maar als het er op aankomt kiezen ze met hun portemonnee en vliegen ze Ryanair.
 
Op maandag 5 februari valt het verdict en wordt het ontslag van Gustin en De Raeymaeker bevestigd; reden voor het ontslag zouden de tegenvallende cijfers zijn. Hoewel Brussels Airlines er enkele relatief goede jaren opzitten heeft, zijn ze de zwakste leerling van de klas (lees: Lufthansa-groep). Met Christina Foerster krijgt Brussels Airlines een Duitse topvrouw aan het roer. Foerster is niet nieuw, sinds de overname door Lufthansa in 2016 was ze commercieel directeur bij SN. De Morgen weet uit goed ingelichte bronnen dat ze al een tijdje fungeerde als waakhond van de Deutsche Lufthansa in Brussel en dat ze een vertrouwelinge is van Lufthansa’s oppervizier Carsten Spohr.
 
Of het zogenaamde hybride bedrijfsmodel van Brussels Airlines - met low-costvluchten binnen Europa en een meer traditionele service op de langeafstand - samen met bezieler Bernard Gustin ten onder gaat, is niet meteen duidelijk. Zeker op langere termijn is het koffiedik kijken. Wat nu al vaststaat is dat Brussels Airlines samen met het huidige Eurowings de Eurowings-groep gaat vormen en dat SN dus niet rechtstreeks onder Lufthansa terecht komt zoals dat voor Swiss en Austrian wel het geval is. Eurowings topman Thorsten Dirks gaf al enkele garanties aan Brussel. Zo blijft SN een “Belgisch” bedrijf en wordt het verantwoordelijk voor de langeafstandsvluchten van de groep vanop Zaventem en verschillende Duitse luchthavens met een vloot van een twintigtal Airbus A330’s. Ook zou de merknaam “Brussels Airlines” nog minstens een jaar behouden blijven. De sociale partners lijken het dictaat van Frankfurt alvast een kans te willen geven. Wordt ongetwijfeld vervolgd.
 
- De aankondiging van Brussels Airport dat startbaan 25L mogelijk verlengd wordt in het kader van de Strategische Visie 2040 van de luchthaven, stuitte op hevig verzet in de omliggende gemeenten. Studiebureau Arcadis tekende een vijftal plannen uit, het meest ambitieuze gaat uit van een verlenging van startbaan 25L met 900m, de aanleg van een extra taxibaan en de constructie van een geluidswal van 18m hoog.  Een informatievergadering georganiseerd door de luchthavenuitbater kon de nodige angst bij de bevolking niet wegnemen en over de zaak werd ondertussen al hevig gedebatteerd in het Vlaams Parlement. Volgens Vlaams minister van Omgeving Joke Schauvliege (CD&V) werd er tot nu toe noch een concreet plan, noch een aanvraag tot vergunning ingediend voor de uitbreidingswerken. Het staat buiten kijf dat voor zo’n ingrijpend dossier een nieuw milieueffectrapport opgemaakt moet worden en dat alle alternatieven nauwkeurig onder de loep zullen worden genomen. De discussie zwengelt alleszins het communautaire debat opnieuw aan, want kwatongen beweren natuurlijk dat een verlenging van de 25L alleen maar als doel heeft om de strenge geluidsnormen van het Brusselse gewest te kunnen ontwijken. Letterlijk dan. Misschien moet er eerst werk gemaakt worden van een deftige federale vliegwet?
 
- Nog een dossier dat voor de nodige polemiek zorgt, is de aanstaande monsteraankoop voor de vervanger van onze F-16’s. De regering is op zoek naar 34 toestellen, kostprijs van dit alles zo’n 3,6 miljard euro, maar het kostenplaatje kan nog oplopen. Op dit moment zouden er nog drie toestellen in de running zijn, de Britse Eurofighter, de Franse Rafale en het paradepaardje van de VS, de F-35. Alleen de Britten en de Amerikanen zouden de geijkte procedure gevolgd hebben die komt kijken bij een openbare aanbesteding. Sinds het einde van vorig jaar is het lobbywerk in een stroomversnelling geschoten. Indien België voor het Franse jachtvliegtuig kiest, zou Frankrijk ons land over periode van 20 jaar een slordige 20 miljard aan economische compensaties bieden, wat een serieuze korting op de Rafales zou betekenen. Volgens ingewijden maakt Frankrijk echter nagenoeg geen kans om het lucratieve contract binnen te rijven. Eurofighter probeert ons land dan weer te paaien met een de oprichting van een cybersecuritycentrum en de nodige jobs die dit met zich zou meebrengen. De VS daarentegen speelt het spel anders; ze zijn ervan overtuigd dat ze de enige aanbieder zijn van een echt toestel van de 5e generatie waardoor er in Belgische militaire kringen een voorkeur bestaat voor de F-35. In een recent schrijven van de Amerikaanse secretary of defense Jim Mattis spoort hij zijn Belgische collega Steven Vandeput (N-VA) aan om de militaire uitgaven te verhogen. Van de NAVO-landen wordt er verwacht dat ze 2% van het bbp spenderen aan hun defensiebudget. België doet het al jaren slecht op dit vlak en zit in een neerwaartse spiraal. Zo haalden we vorig jaar zelfs de kaap van de 1% bbp niet. Maar dit is geen ramp, merkt Mattis fijntjes op, een investering in de nieuwe F-35 zou een sterk signaal zijn van de Belgische overheid en een bevestiging van het engagement naar de NAVO toe. De beslissing rond de vervanger van de F-16 wordt halverwege 2018 verwacht.
 
- Slecht nieuws voor de enthousiastelingen van de kleine luchtvaart. Kortrijk Xpo heeft beslist om de eerstkomende manifestatie van Skywonder op 24 en 25 maart 2018 te annuleren. Te weinig belangstelling onder de potentiële exposanten maakt naar eigen zeggen dat er niet voldoende aanbod kan worden gegarandeerd voor de geïnteresseerde bezoekers. Er lopen momenteel nog gesprekken om te zien of een gedeelte van het aanbod, met name de drones, tot een eigen afzonderlijk event kan uitgewerkt worden. 
 
- In deze editie van Hangar Flying komen de start-ups van Air Belgium en VLM uitgebreid aan bod. Niky Terzakis, de topman van nieuwkomer Air Belgium, heeft nog geen licentie op zak maar maakt zich sterk dat de aflevering ervan in de komende weken volgt. Het avontuur vanop de luchthaven van Charleroi belooft spoedig van start te kunnen gaan. In de marge van de nakende opstart van Air Belgium kondigde COO Carl Runge van VLM Airlines aan dat ook zijn maatschappij met de Antwerpse roots (én via SHS Aviation gesteund door Chinees kapitaal) nog dit jaar China wil aanvliegen. Momenteel wordt er voor de eerste vluchten gemikt op de ingang van het winterseizoen. VLM verwacht vanop Brussels Airport te gaan vliegen waar men naar eigen zeggen niet meteen de strijd wil aangaan met de gevestigde waarden. De miljoenensteden Peking en Shanghai wil men links laten liggen en de focus komt op zogenaamde “secundaire bestemmingen”. In een land met een enorme afzetmarkt zoals China is dit natuurlijk een relatief gegeven. De concurrentie belooft alleszins moordend te worden, met twee Belgische maatschappijen die de Chinese markt willen bedienen, Cathay Pacific die een nieuwe lijn tussen Hong Kong en Brussel opent en het Chinese Hainan dat fors wil uitbreiden vanop Brussels Airport. De goudkoorts is begonnen… Zal 2018 het jaar worden waar de prille kiemen gelegd zijn voor een verschuiving in het Belgische luchtvaartlandschap?
 
Giovanni Verbeeck
Hangar Flying