Deze pyloon met bovenaan een platform dateert uit de pionierstijd van de burgerluchtvaart. Op de toren stond een lichtbron die diende als navigatiebaken.
Al in de Guide des Aérodromes Belges van 1931 staat het lichtbaken aangegeven op de route Brussel – Köln. Voor ‘Sutendael’ vlogen de piloten over het baken van Hasselt dat zich op een watertoren bevond. Na Zutendaal vloog de piloot richting lichtbakens van ‘Boorsheim’ (nu Boorsem, deelgemeente van Maasmechelen) en verder door naar Köln.
Jan Lantmeters stuurde ons volgende informatie : “Op 25 oktober 1937 schreef de Ontvanger van de Registratie der Domeinen van Bilzen (waaronder toen Zutendaal en Genk thuishoorden) aan Woudmeester Bodeux, dat het hem door de Belgische Staat toegestaan was een pyloon met de grond waarop hij stond te Zutendaal, te verkopen tegen 1.000 BEF. Op 27 oktober schreef Genk aan alle aangesloten gemeenten dat op 30 oktober 1937 te 14u30 een vergadering te As doorging i.v.m. het oprichten van een uitkijktoren voor brand. Men schijnt eensgezind geweest te zijn om die pyloon voor het doel aan te kopen en op 3 november 1937 verzocht de gemeente Genk die pyloon op haar naam te registreren. Sinds 26 januari 1938 is deze toren samen met de 9 m2 grond waarop de toren staat de eigendom van de gemeente Genk. Uit rekeningen weten we dat de toren, toch zeker enkele jaren, dienst heeft gedaan als uitkijktoren voor het signaleren van bosbranden.
Na de Tweede Wereldoorlog heeft de Burgerlijke Bescherming een sirene op de toren geplaatst. Iedere eerste donderdag van de maand loeide de sirene zoals alle sirenen in gans het land. Het was de maandelijkse oefening van de Burgerlijke Luchtbescherming, die vanuit Brussel werd bediend. Op het einde van de jaren ’70 dreigde de gemeente Zutendaal de grond te onteigenen en de toren af te breken. Zover is het gelukkig niet gekomen.”
De toren staat niet op de inventaris van het Vlaams Onroerend Erfgoed. Dat is eigenaardig want we kennen geen andere lichtbaken uit het interbellum dat in een dergelijke goede staat is bewaard.
In de Neereindestraat, vlakbij de toren, staat een informatiebordje. De Lichttorenparking en de Lichttorensteeg zijn naar het lichtbaken genoemd.
Vroeger bestond ook het Lichttorenplein. In de loop van 2019 stelden we vast dat er van een Lichttorenplein in Zutendaal geen sprake meer was. We staken ons licht op bij het gemeentebestuur en ontvingen de volgende informatie van algemeen directeur Marc Vanhengel:
“Het Lichttorenplein is in het jaar 1998 van naam veranderd en is nu het Nettersheimplein. Deze naamwijziging is doorgevoerd naar aanleiding van de viering 10 jaar verbroedering Zutendaal-Nettersheim (onze Duitse partnergemeente).
De Lichttorensteeg is de verbinding tussen het Nettersheimplein en de Hoogstraat.”
Bronnen
Jan Lantmeeters
Guide des Aérodromes Belges, Administration de l’Aéronautique, Bruxelles, 1931
Gemeente Zutendaal
