Op het kerkhof van Rosoux-Crenwick, deelgemeente van Berloz op de grens van Vlaanderen en Wallonië, staat een raadselachtig kruis met het opschrift “Hommage de la population à l’aviateur Canadien tombé à Rosoux en service commandé le 28-4-1944”.
We hebben zelf ooit gedacht dat er een mogelijk verband was met de crash van Halifax III LK807 QO-J van 432 Squadron die in de nacht van 27 op 28 april 1944 neerkwam in Hannêche, deelgemeente van Burdinne, ongeveer 20 km verder in vogelvlucht. Op het kerkhof aldaar is Sgt Royce D.A. Harmsworth, bemanningslid van LK807, begraven. Hij werd aanvankelijk begraven in de grafkelder van de familie Laruelle-Magnée maar op 19 maart 1947 herbegraven in een afzonderlijk graf met CWGC-headstone. Maar het blijft opmerkelijk dat een gemeente een gedenkteken zou opgericht hebben voor een bemanningslid dat niet op haar grondgebied sneuvelde. Daarom waren we er nog niet van overtuigd dat er een verband was.
Maar door een gelukkig toeval konden we recent de ware toedracht van dit anonieme memoriaal achterhalen. In de nacht van 27 op 28 april 1944 crashte niet alleen Halifax LK807 van 432 Squadron te Hannêche maar ook Halifax III LV783 (code MH-Z) van 51 Squadron. Deze bommenwerper viel te Rosoux-Crenwick. Net zoals LK807 was deze bommenwerper op weg naar het rangeerstation van Montzen. Ze werden het slachtoffer van Oblt Johannes Hager en zijn bemanning Uffz Hubertus von Bergen (radio-operator) en Uffz Robert Körschgen (boordschutter) van 6./NJG 1 met basis Deelen in Nederland.
Een bemanningslid, de navigator F/O R.P. McKean, kon waarschijnlijk nog uit het vliegtuig springen en kon op vrije voeten blijven tot aan de bevrijding van Lille, Noord-Frankrijk, waar hij toen ondergedoken zat, op 3 september 1944. Zes bemanningsleden van de Halifax kwamen om het leven: vijf ervan werden begraven op de begraafplaats voor geallieerde piloten en bemanningen op het vliegveld van Brustem (Sint-Truiden). Het zevende bemanningslid, de flight engineer Sgt James H. Thomas, werd begraven te Rosoux-Crenwick. Op 22 juli 1947 werd hij herbegraven op de CWGC begraafplaats van Heverlee. De vijf anderen werden van Brustem eveneens naar Heverlee overgebracht op 27 maart 1947 zodat de gesneuvelde bemanningsleden samen rusten: F/S Patrick Keenan (piloot), Sgt Frank Brown (radio-operator), F/S Edward F. Sheehan (bommenrichter), Sgt Edward Hastie (boordschutter) en Sgt Leo Coughlan (boordschutter).
Bij een bezoek aan de begraafplaats op 21 februari 2021 stelden we vast dat de plaat met het opschrift door blootstelling aan weer en wind zeer slecht leesbaar geworden is maar bij ons bezoek op 24 april 2026 terug mooi in orde gebracht is.
De ‘aviateur Canadien’ is ook herdacht op het monument voor de gesneuvelden op het kerkplein van Rosoux-Crenwick.
Met dank aan Alain Rosseels en Benny Ceulaers (Planehunters).
