Graf van Sgt Albert Modesse

Albert Edgard Charles Modesse, geboren te Mons op 18 augustus 1892, overleden te Sint-Joost-ten-Node op 3 oktober 1952.
Hij was de zoon van Edgard François Joseph Modesse en Marguerite Louise Marie Bouckaert; zijn vader was de stichter-beheerder van de Centrale Electrique de l’Entre Sambre et Meuse (Auvelais). Op 18 juli 1913 behaalde Albert Modesse zijn diploma wetenschappelijke studies aan de Université Libre de Bruxelles.
Op 3 augustus 1914 ging hij in het leger als vrijwilliger voor de duur van de oorlog. Vanaf dat moment was hij opgenomen in de Compagnie des Aviateurs (Aviation Militaire vanaf 20 maart 1915). Hij maakte als waarnemer minstens drie vluchten bij het 4e Escadrille, op 25 en 27 september 1914 met OLt Lucien Poot en op 23 oktober 1914 met Lt Jean Renard. Tijdens de tweede vlucht werden ze geraakt door luchtafweergeschut en moesten een noodlanding maken te ‘Boschbeek’ (waarschijnlijk het huidige gehucht Bosbeek te Merchtem). Volgens Walter Pieters in zijn boek The Belgian Air Service in the First World War zou hij nog een vierde vlucht gemaakt hebben. Daarna werd hij gedetacheerd bij de 2e Division de Cavalerie voor luchtafweer en het speuren naar vijandelijke vliegtuigen. Het is echter niet duidelijk wanneer deze detachering aanving.
Op 11 oktober 1914 werd hij bevorderd tot caporal en op 1 maart 1915 tot sergent.
Vanaf 25 juli 1915 ging hij voor een korte periode naar het Parc de l’Aviation te Calais-Beau-Marais. Daar werden de militairen naartoe gezonden die kandidaat waren om te leren vliegen in afwachting van hun overplaatsing naar de vliegschool. De overplaatsing kwam er op 6 augustus 1915 wanneer hij naar de Belgische vliegschool in Etampes bij Parijs ging. In zijn militair dossier konden we niets terugvinden over het behalen van een vliegbrevet maar volgens wijlen Georges Lecomte zou hij op 21 december 1915 zijn militair brevet behaald hebben.
Wat er dan gebeurde is niet helemaal duidelijk maar van 2 april tot 13 mei 1916 verbleef bij in het Militair Hospitaal Koning Albert I in Parijs. Was hij het slachtoffer van een ongeval, misschien een vliegtuigongeval? Of is hij ziek geworden ? Op 14 mei 1916 wordt hij met onbetaald verlof gestuurd met een voorstel om hem ongeschikt voor de dienst te verklaren. Was dit het gevolg van zijn ongeval of ziekte? En wat deed hij tot het einde van de oorlog? Op 1 augustus 1919 werd hij ontslagen uit het leger. Hij kreeg de Médaille de la Victoire en de Médaille Commémorative 1914-1918.
Ook zijn latere beroepsactiviteiten zijn niet gekend: op een briefhoofd uit 1932 staat ‘Ingénieur’, op het moment van zijn overlijden in 1952 staat hij bij de burgerlijke stand te boek als ‘ingénieur-mécanicien’. Hij woonde in het Brusselse maar verhuisde regelmatig (Etterbeek, Brussel, Sint-Gillis, Ukkel, Sint-Joost-ten-Node).
In 1920 was hij nog vrijgezel maar in december 1933 noteerde men dat hij getrouwd was met Marcelle Marie Gits en een kind had. De datum van zijn huwelijk of de geboortedatum en naam van zijn kind zijn niet gekend.
Begin de jaren dertig verkeerde hij financieel in slechte papieren en deed hij een aanvraag voor het bekomen van frontstrepen. Iemand die de volledige oorlog aan het front gelegerd was, kreeg zeven frontstrepen; dat was het maximum en wie er zeven bekwam kreeg er een achtste bovenop. Frontstrepen gaven recht op een financiële tegemoetkoming van het Fonds des Combattants (de bedragen en de leeftijd vanaf wanneer men in aanmerking kwam werden in de loop der jaren verschillende malen aangepast). Uiteindelijk kwam men voor Albert Modesse tot een tijd van 21 maanden aan het front, wat hem recht gaf op twee frontstrepen en een vergoeding van 1350 BEF. In 1936 vroeg hij ook de vuurkaart aan; deze gaf recht op korting op het openbaar vervoer, gratis raadplegingen bij sommige dokters en kortingen op sommige medicatie.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog sloot hij aan bij het verzet, bij het Mouvement National Belge – MNB. Hij hielp en verleende onderdak aan werkweigeraars en joden, verzamelde inlichtingen over vliegvelden en spoorverkeer, en hielp bij het verwerven en doorgeven van wapens en valse identiteits- en arbeidskaarten. Hij werd erkend als weerstander vanaf 1 mei 1943 en kreeg in 1950 de Medaille de la Résistance. Volgens Walter Pieters zou hij ook het Croix de Guerre 1940 met Lion de bronze ontvangen hebben.
Hij overleed op 3 oktober 1952 te Sint-Joost-ten-Node. Hij rust op het perk van de oud-strijders op de gemeentelijke begraafplaats van Sint-Joost-ten-Node (die zich echter situeert op het grondgebied van Schaarbeek).
Bronnen: Militair dossier van Albert Modesse, The Belgian Air Service in the First World War, auteur Walter M. Pieters (Aeronaut Books, 2010), overlijdensakte ontvangen van de gemeente Sint-Joost-ten-Node.

Mevrouw Muriel Burnonville leende aan Hangar Flying in de loop van 2025 het fotoalbum van Albert Modesse uit. De foto’s bij deze beschrijving komen uit dat album en wij zijn Mevrouw Burnonville dan ook dankbaar voor het ter beschikking stellen van dit album. Op de ene foto staat hij met Lt Deschamps van het 3e Smaldeel, die op 21 december 1914 om het leven kwam (zie zijn graf in de database); op de andere foto staat hij met SLt Poot met wie hij op 25 en 27 september 1914 een vlucht maakte.

Albert Modesse was voor zover bekend geen familie en Mevrouw Burnonville weet niet hoe het album in het bezit van haar familie kwam. Hij had nog een zus, Yvonne Marguerite Eugénie Elise Léontine Modesse, geboren op 3 juni 1897 te Mons, en hij had een kind waarvan we de naam en geboortedatum nog niet konden achterhalen. Kent u de familie van zijn zus of zijn kind, contacteer ons dan via het contactformulier bij deze beschrijving. Uw hulp is welkom.

Beelden: © Georges Lecomte, 10/10/2009 | Photo via Muriel Burnonville
Datum gebeurtenis:
03/10/1952
Datum registratie:
13/03/2010
Locatie:
Graf van Sgt Albert Modesse
Adres:
Begraafplaats, Henri Choméstraat 9, 1030 Schaarbeek
Lengtegraad:
4°24’07.4″E
Breedtegraad:
50°51’24.3″N

FEEDBACK