In het centrum van Peer, aan residentie Bollestraete, staat een gedenkplaat voor de vliegtuigbemanningen die tijdens de Tweede Wereldoorlog vielen op het grondgebied van Groot-Peer. Het is ook een eerbetoon aan de bevrijders van Peer. De plaat werd ingehuldigd op 11 september 2004. De originele gedenkplaat is op 11 september 2024 vervangen door een nieuwe waarbij enkele crashes toegevoegd werden die aan het licht kwamen door nieuw onderzoek.
Op de gedenkplaat staan de volgende crashes vermeld op het grondgebied van de fusiegemeente Peer. Voor sommige van deze gesneuvelde bemanningen bestaat ook een afzonderlijk gedenkteken nabij de plaats van de crash.
02-03.06.1941 AD797 VN-? Hampden I 50 Squadron, alle vier de bemanningsleden kwamen om het leven. Ze werden oorspronkelijk bij de crashplaats begraven en na de oorlog naar de Commonwealth-begraafplaats van Leopoldsburg overgebracht.
30-31.05.1942 Z1614 KO-R Wellington III 115 Squadron, alle vijf de bemanningsleden kwamen om het leven en zijn vermist. Drie onbekende bemanningsleden werden aanvankelijk begraven op de begraafplaats op het vliegveld van Brustem en na de oorlog overgebracht naar CWGC Heverlee. In 1990 werden ze in verband gebracht met deze crash maar de vijf bemanningsleden staan nog steeds als vermist opgegeven en worden herdacht op het Runnymede Memorial.
29-30.05.1943 W4838 KM-B Lancaster I 44 Squadron, vier van de zeven bemanningsleden kwamen om het leven. Ze werden aanvankelijk begraven op het vliegveld van Brustem maar later overgebracht naar CWGC Heverlee. De drie andere werden krijgsgevangen gemaakt.
12.08.1943 wn 51329 ‘Schwarze 2’ Focke-Wulf Fw 190A-5 8./JG 26, de piloot kwam om het leven en is nu begraven op de Duitse militaire begraafplaats van Lommel.
30-31.08.1943 HR739 NP-U Halifax II 158 squadron, vier van de zeven bemanningsleden kwamen om het leven, drie werden krijgsgevangen gemaakt. Ook deze vier gesneuvelde bemanningsleden werden eerst te Brustem, later op CWGC Heverlee begraven.
01.09.1944 wn 740246 G9+FZ Messerschmitt Bf 110G-4 12./NJG 1, in het vliegtuig zaten niet alleen de gebruikelijke drie bemanningsleden maar ook de 1. Wart, de ‘crew chief’ van dit vliegtuig. Ze waren bij de laatsten om het vliegveld van Brustem te verlaten. Allen kwamen bij de crash om het leven; ze rusten op de Duitse militaire begraafplaats van Lommel onder een grafkruis. Op de eerste gedenkplaat was deze crash geïdentificeerd als een Messerschmitt Bf 109.
07.10.1944 wn 440130 G9+MN Messerschmitt Bf 110G-4 5./NJG 1, de piloot overleefde de crash en werd krijgsgevangen genomen, de twee andere bemanningsleden overleefden de crash niet. Ze werden aanvankelijk begraven op de begraafplaats van Bocholt en later overgebracht naar de Duitse Militaire Begraafplaats van Lommel. Deze crash was op de eerste gedenkplaat niet vermeld.
11.03.1945 RK910 AU- Spitfire XVI 421 Squadron, de piloot is begraven op het Commonwealth-perk van de Brusselse begraafplaats te Evere.
21.03.1945 43-22523 5H-N A-26C 416 Bomb Group, 668 Bomb Squadron
21.03.1945 43-22507 F6-Q A-26C 416 Bomb Group, 670 Bomb Squadron
Beide vliegtuigen kwamen met elkaar in botsing en stortten neer. In de eerste A-26 kwamen de vier bemanningsleden om het leven; in de tweede A-26 kon de bommenrichter-navigator nog uitspringen, de andere drie in het vliegtuig kwamen om het leven. Drie werden begraven op de Amerikaanse militaire begraafplaats van Margraten in Nederland, de anderen werden overgebracht naar de Verenigde Staten.
11.04.1945 P-47M 56th Fighter Group, 62nd Fighter Squadron. De piloot maakte op 10 april 1945 een noodlanding op B.90 Kleine Brogel omdat hij gewond was door ‘small arms fire’ terwijl hij doelen op de grond beschoot. Hij overleed ’s anderendaags 11 april 1945 aan zijn verwondingen. Hij rust op het Ardennes Military Cemetery, Neupré.
Voor meer details over deze vliegtuigen en bemanningsleden kan je terecht bij de Heemkundige Kring Peer via deze link:
https://heemkundepeer.be/wp-content/uploads/2025/01/Luchthelden-boven-Peer.pdf
