Guido van Rossen (°1952, †2025) uit Haaltert had een bijzondere interesse voor de radarsite in Kerksken (Haaltert). Hij deed al het mogelijke om een goede nabestemming te vinden voor deze historische antennesite (‘de radar’ in de volksmond’). Guido stuurde ons in 2009 volgende tekst:
‘Iedere dag wordt in Haaltert nog door vele inwoners de naam ‘de radar’ gebruikt, telkens wanneer iemand probeert uit te leggen waar een straat in die buurt zich bevindt. De naam is als een extra woord in ons lokale woordenboek. ‘De radar’ is ons collectief bezit. De twee masten, reeds aanwezig als een referentiepunt in het landschap sinds 1958, zijn een zeer vertrouwd gezicht te Haaltert. Ieder decennium hebben de torens ingespeeld op de nieuwe behoeften van mensen. Kunnen ze dat ook in de toekomst?
Door de toenemende burgerluchtvaart in de jaren vijftig ontstond de noodzaak om de aanvliegroutes van het steeds drukker wordende vliegverkeer, vanuit Zaventem te controleren. Daarom werd het hoogste punt uitgekozen, gelegen tussen Kerksken en Denderhoutem (70 meter), om in 1958 een radar te plaatsen. De ingang van de site bevindt zich op Terlicht in Kerksken (Haaltert). De masten staan echter op grondgebied Atom (de lokale naam voor Denderhoutem, ook een deelgemeente van Haaltert.) Vandaar dat ook de naam ‘radar Denderhoutem’ wordt gebruikt.
Het landschappelijk uitzicht op de regio is er adembenemend. Op de kleine mast van vijfentwintig meter hoog, stond een radar met een ronddraaiende antenne, die de positie van de aankomende vliegtuigen kon bepalen. De grote mast van zestig meter (later verlaagd tot de huidige 45 meter) had een straalverbinding met Zaventem. Voor de wereldtentoonstelling van 1958 te Brussel werd besloten om een demonstratie op te zetten. Naast het paleis zeven van Expo 58 werd door de Regie der Luchtwegen (RLW) tijdelijk een ontvangstantenne geplaatst zodat de vele bezoekers van de wereldtentoonstelling kennis konden maken met deze nieuwe technologie. De radar voldeed niet aan de eisen van de RLW en werd al vlug buiten gebruik gesteld.
(N.v.d.r. Voor meer technische info, lees ons artikel over Expo 58, www.hangarflying.eu/2008/05/belgie-op-de-vleugels-van-expo-58-deel-ii-ii/ , paragraaf ‘Luchtvaart op het Expoterrein).
In de jaren zestig werd de radar ook gebruikt voor een semafoondienst, de SMS avant la lettre. Tevens werd de site jarenlang gebruikt binnen het internationaal radionetwerk van Interpol. De grote mast werd ook lang gebruikt als relaisstation om de beeldsignalen van de wielerronde van Vlaanderen door te seinen naar de toren van Sint-Pieters-Leeuw. Vandaag doet de grote mast vooral dienst voor GSM-providers.’
Guido hoopte dat de site zou bewaard worden als een voorbeeld van industrieel erfgoed, maar zover is het nooit gekomen. In 2011 wou Geert Bourgeois, de toenmalige minister van Onroerend Erfgoed in de Vlaamse regering, de site niet opnemen als beschermd erfgoed. Het domein en onder meer het gebouw waarin vroeger de apparatuur van de RLW stond, wordt nu gebruikt door de gemeentediensten. De radar- en antennemast staan nog altijd op het terrein.
Opvallend is dat we geen twee maar drie masten waarnemen op de site. De kleinste mast stond vroeger in de straat Anderenbroeck in Haaltert en deed dienst voor de lokale Radio PROS (voor 1990 Atlantis genaamd). In de jaren negentig is deze mast verhuisd naar het antennepark in Kerksken. Hij werd niet gebruikt voor de burgerluchtvaart.
Bron:
Atom TV
Hubert Verstraeten
Guido Van Rossen (°1952, †2025)
