Florennes, 24 juni 2021. Op deze helaas zeer grijze dag werd de gespecialiseerde pers uitgenodigd in Florennes om de presentatie bij te wonen van de demonstratieteams die “onze vleugels” zullen promoten tijdens airshows en evenementen in België en Europa gedurende de zomer. Maar de grote luchtmachtbasis, waar de 2e Tactische Wing van de Luchtcomponent gehuisvest is, is ook de ontmoetingsplaats voor bijna 400 spotters die snakken naar het gebrul van straalmotoren en de geur van kerosine. De annulering van de “BAF Open-days”, die het volgende weekend zouden plaatsvinden, leidde tot veel teleurstelling bij airshow-liefhebbers, die sinds 2020 verstoken waren. Ter compensatie ging de 2e Wing de uitdaging aan en organiseerde op het laatste moment een “Spotters Day” tot laat in de avond, met strikte inachtneming van de anti-covid sanitaire maatregelen.
De Luchtmacht wordt 75 jaar
Dit jaar, 2021, heeft een bijzonder karakter omdat de Luchtcomponent de 75 jaar van de oprichting van de Luchtmacht in 1946 viert. Het jaar 2020 zag de annulering van bijna alle luchtevenementen in Europa. De demonstratieteams van onze Luchtmacht konden hun talenten niet tonen en staan te popelen om hun publiek te ontmoeten en hun expertise te tonen. Zowel de piloten als de ondersteuningsteams treden op als ambassadeurs van de Luchtcomponent en van ons land tijdens vliegshows of openbare evenementen in België en in het buitenland. Zij vormen ook een belangrijke schakel in de rekrutering voor Defensie, wat momenteel een van de prioriteiten is. Als promotiemiddel beschikt de Luchtmacht over een reizende tentoonstelling die de verschillende beroepen binnen de Luchtcomponent presenteert en die de hele zomer in Koksijde zal staan.
Ter gelegenheid van dit jubileum werd de FA-87 van de 2e Wing voorzien van een vrij sober herdenkingsuniform.
De demo’s van 2021 … een bijna onveranderd programma …
In tegenstelling tot de grote buitenlandse patrouilles, waarvan de demonstratie de kern van hun fulltime beroep is, zijn de Belgische demonstratiepiloten allemaal piloten die oefenen buiten hun normale operationele taken. Hooguit zijn er enkele extra vlieguren toegekend bovenop het normale quotum om de lange verplaatsingen te compenseren. Het jaar 2020 werd benut om de demo’s te perfectioneren zonder de hele show te verstoren. Veiligheid is de rode draad bij alle figuren, zowel voor de toeschouwers als voor de piloten. Elke demonstratie moet worden goedgekeurd door de bevoegde autoriteit voor luchtvaartveiligheid, wat op 22 juni in Florennes is gebeurd in aanwezigheid van de chef van de Luchtcomponent, Generaal-majoor vlieger Thierry Dupont.
Razzle Blades, A-109 BA display team
«Razzle Blades» is de nieuwe naam van het Agusta A-109BA demonstratieteam, gestationeerd in Beauvechain, dat we reeds in de februari-editie van Hangar Flying presenteerden (www.hangarflying.eu/fr/2021/02/razzle-blades-agusta-display-team-2021). De piloten zijn ongewijzigd ten opzichte van het seizoen 2019, namelijk Majoor vlieger Jo «J.J» Jacobs en Majoor vlieger Stijn Soenens, die reeds in zijn zesde jaar als Agusta demonstratiepiloot zit. Beiden zijn afgestudeerd aan de Koninklijke Militaire School in 2011 en presenteren de Agusta sinds het seizoen 2018. Zeer ervaren piloten met samen bijna 3.500 vlieguren, waarvan 3.000 op Agusta, wisselen ze per seizoen het vliegen en het bewaken van de vluchtparameters af. Laten we eraan herinneren dat hun display wordt gekenmerkt door het gebruik van spectaculaire pyrotechnische middelen die de wendbaarheid van de helikopter goed benadrukken. Het team heeft gekozen voor een compacte all-weather show (compact display show) die tegemoetkomt aan de feedback van toeschouwers en slechts één trainingsschema vereist dat beter is afgestemd op de beperkingen van de trainingstijd als gevolg van de Covid-19-maatregelen. Zeven personen bieden ondersteuning volgens hun specialiteit om de promotie, beschikbaarheid en veiligheid van de demonstratiehelikopter te garanderen.
De onvermijdelijke Vador en de Dark Falcon
Ik bezoek al sinds de jaren zestig vliegshows en zelden heb ik zo’n sterke, zowel nationale als internationale, belangstelling voor een demonstratiepiloot waargenomen. Een permanente aanwezigheid op sociale netwerken, die al bestond voordat hij in 2018 F-16 demonstratiepiloot werd vanwege zijn talenten als luchtfotograaf, draagt zeker bij aan deze populariteit, maar dit zou niets zijn zonder de vriendelijkheid, empathie en beschikbaarheid die Majoor vlieger Stefan Darte «Vador» uitstraalt bij elk contact met het publiek. Toegetreden tot de Luchtmacht in 1997, kreeg Stefan Darte al snel de bijnaam Vador (die elke liefhebber van de filmcyclus «Star Wars» natuurlijk zal begrijpen). Sinds 2000 F-16 piloot en met 3.300 vlieguren is hij sinds 2018 de demonstratiepiloot van de Fighting Falcon.
Zijn vliegtuig, de FA-101, bijgenaamd de «Dark Falcon», is tegenwoordig welbekend in de wereld van spotters en modelbouwers. Voor elk optreden in het buitenland draagt het horizontale staartvlakken in de kleuren van het gastland. Hoewel het algemene schema hetzelfde blijft, verandert de decoratie van het verticale staartvlak elk seizoen met een nieuw motief. Voor 2021 is dat rechts 40 jaar F-16 bij de Luchtmacht en links de toekomst met zijn opvolger, de F-35. Over het algemeen blijft de demonstratie van 2021 identiek aan het seizoen 2019. De nadruk ligt nog steeds op veiligheid en de vliegroutes zijn zo gepland dat elke impact in een toeschouwerszone wordt vermeden, mocht er helaas een ongeluk plaatsvinden. 15 acrobatische manoeuvres, aangevuld met het afwerpen van warmtewaavers (flares), worden uitgevoerd onder een G-kracht variërend van -3G tot +9G in 10 minuten, met snelheden van minimaal 180 km/u tot 1.000 km/u en hoogtes van minimaal 90 meter tot 1.400 meter. Een nieuwe manoeuvre is toegevoegd, een zoom met negatieve G-krachten, maar die valt waarschijnlijk meer op in de cockpit dan vanaf de grond. Naast de teammanager en de piloot bestaat het team uit 13 personen voor technische ondersteuning en public relations.
De « Red Devils »
Synoniem voor elegantie, schoonheid en precisie laten de manoeuvres van onze nationale kunstvliegpatrouille de toeschouwers nooit onberoerd. De «Red Devils» zullen ook in 2021 weer van de partij zijn, nog steeds onder leiding van Luitenant-kolonel vlieger Jean «Jeanke» Van Hecke met als wingmen Majoor vlieger Yves «Meel» Meelbergs, Majoor vlieger Albert «Al» Baltus en Majoor vlieger Alain «Pappy» Collard.
Twee soorten demonstraties staan op hun programma: de “mooi weer” demonstratie in het verticale vlak, de “slecht weer” of “fly-by” demonstratie in het horizontale vlak met twee optionele figuren, acrobatie met 4 vliegtuigen en een finale uiteenspatting. Het ondersteuningsteam, bestaande uit technici, crew-chiefs en public relations managers, bestaat uit 15 personen naast de supervisor, Luitenant-kolonel vlieger «Mike» Depreitere, en de coach, voormalig F-16 demonstratiepiloot, Majoor vlieger «Ket» Meersman. Wat de decoratie betreft, geen nieuwigheden dit seizoen op de SF-260M’s die door het team worden gebruikt, nog steeds even mooi in rood. Een spijtige zaak echter: de afwezigheid van rook!
Tijdens het seizoen 2021 zal de NH-90 Caïman helikopter van Koksijde ook worden gepresenteerd in een SAR (Search and Rescue) demonstratie tijdens evenementen, maar zonder toegewezen demonstratiebemanning, die zal worden aangewezen afhankelijk van de permanente operationele beperkingen van de SAR-missies.
Onze teams zullen natuurlijk optreden op zoveel mogelijk evenementen in België, waaronder de Sanicole Air Show van 11 tot 12 september. In Europa noteren we de deelname van de «Red Devils» aan de 60e verjaardag van de Italiaanse patrouille «Frecce Tricolori» in Rivolto op 18 en 19 september, van Vador aan de Internationale Meeting van Malta eind september en van de «Razzle Blades» aan de Nato Days in Ostrava, Tsjechië, eveneens eind september. De drie teams zullen aanwezig zijn op de grote Internationale Luchtvaartmeeting van de Somme – Hauts de France in Albert, Frankrijk, eind augustus. Kortom, een veelbelovend seizoen dat hopelijk niet bedorven wordt door een heropleving van de pandemie. Wij verwijzen lezers naar de officiële kalenders die gemakkelijk online toegankelijk zijn.
80 jaar voor het 350ste smaldeel « Ambiorix » en een record …
Naast de demonstratieteams was de dag ook de gelegenheid voor het 350ste smaldeel om een speciaal versierd vliegtuig te presenteren ter gelegenheid van zijn 80e verjaardag.
Het 350ste smaldeel «Ambiorix», gestationeerd in Florennes, presenteerde de FA-86, in een flamboyante “verjaardags”-uitvoering. Het 350ste was het eerste Belgische smaldeel van de RAF, opgericht in november 1941 op de basis van Valley en officieel erkend op 12 februari 1942 in Northolt, een jaar vóór het 349ste smaldeel «Goedendag» dat tegenwoordig in Kleine Brogel is gestationeerd (en in januari 1943 het levenslicht zou zien). Het verjaardagsschema, ontworpen door Johan Wolfs, die ook het schema van de «Dark Falcon» ontwierp, benadrukt de bekende figuur van Ambiorix (althans bij ouderen, want ik ben niet zeker of er nog over gesproken wordt op scholen). De dappere leider van de Eburonen, vijand van de Romeinse keizer Caesar, is het embleem van het smaldeel.
4.000 vlieguren voor Majoor vlieger Stéphane Ronveaux
De verjaardag van het 350ste smaldeel is ook een gelegenheid om een andere gebeurtenis te belichten die dit smaldeel betreft en een uitzonderlijke prestatie, die enkele dagen eerder bijna onopgemerkt voorbijging, en die het verdient om door ons te worden vermeld.
Op 10 juni 2021, onder een stralende zon, passeerde Majoor vlieger Stéphane Ronveaux, alias ‘Steph’, de kaap van 4.000 vlieguren op de F-16, wat neerkomt op meer dan 166 dagen onafgebroken in de lucht.
Majoor vlieger Stéphane Ronveaux, 55 jaar oud, bereikte dit indrukwekkende totaal tijdens een formatievlucht met de versierde FA-87 en drie andere toestellen, die hen door België voerde, van Koksijde naar Elsenborn via het noorden van Brussel, voordat ze na twee uur vliegen terugkeerden naar Florennes.
Bij zijn landing werd hij opgewacht door zijn familie en een zeer beperkt aantal genodigden. Hij ontving van Kolonel vlieger Goffin, commandant van de basis, zijn 4.000-uren badge, waarna hij het gebruikelijke bier dronk met zijn collega’s van het 350e smaldeel, waar hij het grootste deel van zijn operationele pilotencarrière heeft doorgebracht. Na deelgenomen te hebben aan alle operaties van de Luchtcomponent, van het voormalige Joegoslavië in oktober 1996 tot Afghanistan, Libië, Irak en Syrië, is Majoor vlieger Ronveaux nu toegewezen aan de vlieggroep van de basis, die de operationele voorbereiding van de piloten van de 2e wing verzorgt, terwijl hij ook instructeur is – wat hem ertoe brengt zijn tijd te verdelen tussen de basis van Florennes en die van Kleine-Brogel. Hij trad in 1993 toe tot de Luchtmacht en hoopt nog lang in de F-16 te kunnen vliegen (terwijl hij zich voorbereidt op de toekomst, aangezien hij ook instructeur is op een vliegschool in Charleroi).
Hij is de tweede piloot van de 2e Wing die de kaap van 4.000 uur aan boord van een F-16 passeerde, na Majoor vlieger Marc “Charlz” Longle in augustus 2014 (www.hangarflying.eu/nl/2014/09/4-000-uren-vliegen-in-een-f-16-belgisch-record-voor-charlz/). Als derde Belg is hij ook de achtste Europeaan die toetreedt tot de zeer selecte club van houders van dit indrukwekkende totaal, na twee Nederlanders, twee Denen en een Noor. In maart jongstleden werd een van zijn collega’s uit Kleine-Brogel, Majoor vlieger Steven “Vrieske” De Vries, de eerste niet-Amerikaan die de kaap van 5.000 vlieguren op de F-16 passeerde (www.hangarflying.eu/nl/2021/03/vrieske-rondt-de-kaap-van-5-000-vlieguren-op-f-16/).
