Melsbroek, 15 maart 2021. Op het tarmac van de vliegbasis die de 15e Transport Wing van de Luchtcomponent herbergt, staan 3 gloednieuwe Airbus Military A400M’s en drie Lockheed C-130H Hercules-vliegtuigen geparkeerd onder de grijze lucht. De hemel is zwaar bewolkt, maar “loadmasters” zijn druk bezig rond een van de Hercules-vliegtuigen dat wordt voorbereid voor een “ravair”-missie (bevoorrading vanuit de lucht) in Florennes in de namiddag. Bereidt zich een dag als alle andere voor? Niet helemaal, want onze C130, de CH-01, pronkt met een speciale beschildering ter herdenking van 50 jaar dienst binnen het 20e squadron, de “Blauwe Sioux”. Dit zal ongetwijfeld de laatste speciale beschildering zijn op deze krachtige, bekende vliegtuigen, die allemaal tegen het einde van het jaar uit dienst zullen zijn genomen na een lange carrière waarin ze overal ter wereld hebben gevlogen in militaire of humanitaire operaties.
De C-130 Hercules, een legendarisch vliegtuig
Reeds in 1965 rees de vraag naar de vervanging van de Fairchild C-119G, een transportvliegtuig met dubbele staartbalk, dat sinds 1952 met eer heeft gepresteerd binnen twee squadrons van de 15e transportwing, met name tijdens de Congocrisis in 1960. Robuust maar lomp en traag, en hoofdzakelijk ontworpen voor het droppen van parachutisten, moesten ze worden vervangen. Er waren tal van potentiële kandidaten, variërend van de Franse Breguet 941, de Canadese DHC-5 Buffalo tot de Frans-Duitse Transall C-160 en zelfs de Avro 748, die later zou worden gekozen om de C-47 Dakota te vervangen.
De keuze viel in 1971 op de Lockheed C-130H Hercules, die reeds in 26 landen in dienst was en waarvan 1.200 exemplaren waren gebouwd. De Hercules is geen onbekende voor onze Luchtmacht en onze paracommando’s, die de kwaliteiten ervan konden waarderen tijdens de gijzelaarsreddingsoperaties “Rode Draak” en “Zwarte Draak” in Stanleyville en Paulis in november 1964. De voordelen ervan zijn talrijk, waaronder een laadvermogen van 20 ton, zijn autonomie, een ingenieus laadsysteem op pallets, een krachtige avionica en STOL-eigenschappen (Short Take Off and Landing). Het eerste van de 12 bestelde exemplaren, de CH-01, landde in Melsbroek op 25 juli 1972, na een stop bij Marshalls in Cambridge (VK) waar het zijn camouflagekleurstelling kreeg. De officiële presentatie vond plaats op 19 september 1972 en het laatste toestel, de CH-12, werd geleverd op 2 april 1973. Een “tweedehands” toestel, de CH-13, zou worden aangekocht na de vernietiging van de CH-02 tijdens een brand bij Sabena Technics in Zaventem op 2 mei 2006.
De CH-01
De geleidelijke uitdienstname van de Hercules, die in 2017 begon, wordt voortgezet en de overgang naar de A400M verloopt in overeenstemming met de eerste leveringen van dit nieuwe grote transportvliegtuig, waarvan medio maart al drie exemplaren in dienst zijn. De 15e Transport Wing wilde de lange carrière van de Hercules eren door de CH-01 een prachtige, op grijstinten gebaseerde beschildering te geven, ter herdenking van vijftig jaar dienst bij onze Luchtmacht, en trots de leus van de eenheid “Volharding” dragend.
De CH-01 (c/n 382-4455, s/n 71-1797) verloor begin 1991 zijn “Vietnam” camouflagekleurstelling tijdens de vervanging van de buitenste vleugelpanelen en diende als prototype voor de modernisering van de cockpit bij Sabena Technics in januari 1993. In mei 2002 kreeg hij de naam “Nairobi Belle”. Als eerste arriveerde de CH-01, en het zal de laatste zijn die eind dit jaar uit dienst wordt genomen, waarmee een einde komt aan de lange geschiedenis van onze C-130H’s, waar we later dit jaar in Hangar Flying zeker op terug zullen komen.
Met dank aan IPR-COA en de 15e Wing voor de organisatie van deze fotoshoot
Tekst: Bob Verhegghen
Foto’s: Guy Viselé, Bob Verhegghen
