Luik 1 maart 2021. Met lef en verbeeldingskracht kondigde Air Belgium eind januari haar intentie aan om zich te wagen aan luchtvracht, om zo de passagiersverlies door de pandemie te compenseren. Dit is nu een feit met de start op 13 maart van de eerste vlucht Luik-Chicago met een Airbus A330-200F, uitgevoerd door Air Belgium in de kleuren van CMA CGM Air Cargo.
De impact van COVID op luchtvervoer
In deze moeilijke pandemieperiode lijden luchtvaartmaatschappijen enorm onder de effecten van COVID-19, met name als gevolg van reisbeperkingen en de meer dan frequente, niet-gecoördineerde wijzigingen in maatregelen die door verschillende staten worden aangenomen.
Volgens de ICAO kende het aantal vervoerde internationale passagiers een historische daling in 2020, met slechts 1,8 miljard vervoerde passagiers, vergeleken met 4,5 miljard in 2019. Dit brengt ons terug naar het niveau van 2003… De IATA specificeert dat 2021 begint met nog slechtere cijfers in januari: het internationale passagiersverkeer in januari 2021 lag 85,6% lager dan dat van januari 2019… Geconfronteerd met deze situatie werden aan sommige maatschappijen staatssteun toegekend, maar voor andere was het nodig om de moed te hebben om radicaal van bedrijfsactiviteiten te veranderen.
Toegenomen vraag naar luchtvracht
Terwijl het passagiersverkeer sterk is gedaald, kent de vracht daarentegen sinds het begin van de gezondheidscrisis een groeiende vraag.
De verkeersgegevens van de IATA voor januari 2021 tonen aan dat de vraag naar luchtvracht voor het eerst sinds het begin van de crisis zijn pre-COVID-niveaus (januari 2019) heeft bereikt. De vraag in vrachttonkilometers (CTK) steeg met 1,1% ten opzichte van januari 2019 (en met 3% ten opzichte van december 2020). De totale aangeboden vrachtcapaciteit (ACTK) daalde daarentegen met 19,5% (januari 2021 ten opzichte van januari 2019) als gevolg van verdere dalingen in de capaciteit van passagiersvluchten. Ter herinnering, het grootste deel van de luchtvracht werd vervoerd in de ruimen van “passagiersvliegtuigen”, waar het aanbod drastisch is verminderd.
De spoedeisende vraag naar medische (ademhalingsapparatuur) en sanitaire (maskers) apparatuur, en vervolgens naar wereldwijde leveringen en distributies van vaccins, heeft een nieuwe kans gecreëerd. De aanvoer van “general cargo” heeft eveneens te lijden gehad onder de daling van de vrachtcapaciteit op passagiersvliegtuigverbindingen. De economische onzekerheden veroorzaakt door de crisis hebben de industrie en de wereldhandel aangezet tot voorzichtigheid, wat zich onder andere heeft vertaald in een vermindering van de voorraden. Historisch gezien leidt dit er vervolgens toe dat bedrijven snel hun voorraden moeten kunnen aanvullen en dus een beroep moeten doen op luchtvracht. De groeiende ontwikkeling van e-commerce, versterkt door de lockdown-maatregelen, met zijn eisen voor snelle leveringen op een wereldwijde markt, heeft de vraag naar extra capaciteit versterkt. Veel maatschappijen hebben vrachtvluchten uitgevoerd met passagiersvliegtuigen zonder passagiers, en andere hebben zich resoluut gestort op een “full-cargo”-exploitatie.
Air Belgium in het licht van de crisis
Air Belgium, bijzonder getroffen door de reisbeperkingen voor “passagiers” op haar segment van verre vakantiebestemmingen, heeft in eerste instantie haar reguliere vluchten naar Martinique en Guadeloupe stopgezet en uitgesteld, en de lancering van nieuwe bestemmingen, waaronder Mauritius, tot een onbepaalde datum uitgesteld. Ze heeft voorzichtig haar operationele vloot van vier naar twee Airbus A340’s gereduceerd. De OO-ABD staat sinds oktober 2020 opgeslagen in Tarbes, en de OO-ABE is teruggegeven aan zijn verhuurder en staat sinds november 2020 opgeslagen in Amman (Jordanië). De eerste twee A340-313E’s (OO-ABA en OO-ABB) bleven charters uitvoeren in ACMI (“Aircraft Crew Maintenance Insurance”) voor andere maatschappijen. Met name frequent voor Surinam Airways, dat van plan was haar verbinding Amsterdam-Paramaribo uit te voeren met een geleasede Boeing 777-200ER, maar dit vliegtuig kende veel technische problemen en werd teruggestuurd naar zijn verhuurder. Air Belgium verzorgt deze verbinding dus opnieuw sinds februari 2021.
De twee A340’s werden daarentegen vanaf het begin van de gezondheidscrisis gebruikt voor vrachtvervoer in de passagierscabine en het ruim; maskers, beademingsapparatuur en nu vaccins vormen geen volumeprobleem om via een passagiersinstapdeur (naast de capaciteit van de bagageruimen) te worden geladen. Door operationele reactiviteit te tonen, greep Air Belgium de kans om deze nieuwe niche te exploiteren en zich te wagen aan vracht. Moet eraan herinnerd worden dat Niky Terzakis, de oprichter en directeur van Air Belgium, een zeer lange ervaring heeft in luchtvracht, jarenlang aan het hoofd stond van TNT Airways.
Lancering van vrachtoperaties
Eind januari 2021 bevestigde Air Belgium in een persbericht de concretisering van haar diversificatieplannen en kondigde de spoedige introductie van vier vrachtvliegtuigen aan, met de ambitie om tegen het einde van het jaar tot zes te opereren. Niky Terzakis specificeerde: “In een dergelijke onzekere periode is dit goed nieuws voor Air Belgium. We zijn verheugd om deze diversificatie naar de handels- en vrachtsector, die mijn team en ik goed kennen, te kunnen starten. Dit zal onze passagiersactiviteiten, die zwaar getroffen zijn door de huidige reisbeperkingen, aanvullen. Dit toont eens te meer de veerkracht en flexibiliteit van het ontwikkelingspotentieel van onze maatschappij.”
De keuze voor het vliegtuigtype viel op de vrachtversie van de Airbus A330, in zijn 243-200F-versie. Het kan tot 60 ton goederen vervoeren en heeft een maximaal bereik van 7.500 km. Naar aanleiding van de partnerschapsovereenkomsten tussen CMA CGM, de belangrijke Franse groep voor maritiem transport en logistiek, wordt op 15 februari 2021 een eerste toestel (OO-CMA msn 1688 ex A7-AFI) in Brussel geleverd vanuit Doha, in zijn oude kleurstelling van Qatar Airways. Het vloog de volgende dag naar Dublin voor schilderwerk bij International Air Coatings (IAC) en keerde op 2 maart 2021 terug naar Brussel in de kleuren van CMA CGM Air Cargo.
Een tweede A330-243F (OO-AIR msn 1708 ex A7-AFJ) werd geleverd op 18 februari en zal medio maart in gebruik worden genomen. De volgende twee zouden in mei van dit jaar worden geleverd. Ze zijn ook afkomstig van Qatar Airways: ex A7-AFG (msn 1584) en ex A7-AFH (msn 1594). De A330-243F ex-Qatar zijn uitgerust met Rolls-Royce Trent motoren en zijn relatief recent (geleverd in 2016).
CMA-CGM
Opgericht in 1978 door Jacques Saadé, begon de Compagnie Maritime d’Affrètements met een team van vier mensen en slechts één schip, dat de verbinding Marseille-Beiroet exploiteerde. Tijdens een reis naar de Verenigde Staten had Jacques Saadé de eerste containers ontdekt en anticipeerde op hun revolutionaire potentieel voor de wereldhandel. In 1986 passeren de schepen van de CMA het Suezkanaal en breidt het netwerk zich uit naar Azië. Een eerste kantoor wordt geopend in China in 1992. In 1996 koopt de CMA de CGM, een andere belangrijke maritieme groep. In 2017 wordt “Ocean Alliance”, een operationele en strategische overeenkomst, ondertekend met verschillende grote Aziatische maritieme transportbedrijven. Een partnerschap met CEVA, een van de wereldleiders in logistiek, wordt gesloten in 2018 en wordt spoedig gevolgd door de overname daarvan.
De CMA CGM Groep beschikt vandaag over meer dan 500 schepen met een totale capaciteit van 2,7 miljoen containers, en is aanwezig in 160 landen.
Het biedt een complete dienstverlening op het gebied van maritiem, land, logistiek transport en intermodale oplossingen. Alleen luchtvervoer ontbrak nog.
Al in september 2020 communiceerde de Franse reder CMA-CGM haar intentie om zich te wagen aan luchtvracht. Aanvankelijk had ze overwogen om een belang van 30% te nemen in de groep Dubreuil Aero, die twee luchtvaartmaatschappijen bezit, Air Caraïbes en French Bee, uitgerust met onder andere Airbus A330 en A350. CMA CGM ziet af van deze optie en kondigt op 12 februari 2021 de oprichting van een Air Cargo-divisie aan. De luchtvrachttak van de Franse maritieme vervoerder formaliseert de overname van vier Airbus A330-200F’s, gekocht van Qatar Airways, en kondigt op 23 februari de sluiting aan van een partnerschapsovereenkomst met Air Belgium (die de informatie bevestigt), die haar vrachtvloot zal exploiteren vanuit de luchthaven van Luik.
Rodolphe Saadé, voorzitter-directeur-generaal van de CMA CGM Groep: “Om te voldoen aan de groeiende vraag van onze klanten naar flexibele logistieke oplossingen, creëren we een nieuwe divisie gewijd aan luchtvervoer. CMA CGM Air Cargo zal beginnen met vier Airbus A330-200F-vliegtuigen en zal commerciële partnerschappen aangaan met luchtvaartmaatschappijen om een wereldwijde dekking te bieden. CMA CGM Air Cargo heeft Air Belgium gekozen als operator van haar vloot, voortbouwend op de expertise en het dynamisme van de Belgische luchtvaartmaatschappij met een erkend team in luchtvrachtvervoer.”
De vliegtuigen zullen gevestigd zijn op de luchthaven van Luik, goed bekend bij het team van Niky Terzakis, en die in 2020 voor het eerst de grens van een miljoen verwerkte tonnen heeft bereikt en verschillende prestigieuze wereldwijde onderscheidingen heeft gewonnen. De luchthaven van Luik is een van de meest dynamische vrachtplatforms van Europa, strategisch gelegen in het hart van een groot bevolkingsgebied en profiterend van talrijke intermodale opties: lucht, zee, weg en spoor.
De commercialisering van het aanbod van CMA CGM Air Cargo, geëxploiteerd door Air Belgium, berust op
op de expertise van de ECS Groep, een wereldleider in commerciële diensten op het gebied van luchtvaart (GSA General Sales Agent). Een overeenkomst voor het reserveren van ruimte (“blocked space agreement”) aan boord van deze vliegtuigen is gesloten met de dochteronderneming CEVA Logistics van de CMA CGM Groep.
De start van een eerste reguliere lijn Luik-Chicago markeert het begin van de commerciële operaties van de eerste Airbus A330-200F van dit partnerschap CMA CGM Air Cargo-Air Belgium. Het zal vanaf 16 maart worden vergezeld door een tweede A330F (OO-AIR), die ook de Amerikaanse markt zal bedienen, waardoor de totale aangeboden capaciteit op deze markt verdubbelt. Uiteindelijk zullen vier vrachtvliegtuigen vliegen voor CMA CGM Air Cargo, maar zonder de kleuren van het Belgische bedrijf te dragen.
Air Belgium
Naast deze nieuwe vrachtvluchten verzorgt Air Belgium sinds december 2019 passagiersvluchten vanaf de luchthaven van Charleroi naar de Franse Antillen (Guadeloupe en Martinique) (zie het artikel gepubliceerd in Hangar Flying in januari 2020). Deze verbindingen zijn momenteel opgeschort tot minstens 2 april als gevolg van de maatregelen ter bestrijding van het coronavirus. De piloten van de momenteel onderbenutte A340’s zullen de vrachtvliegtuigen besturen. Afhankelijk van de verwachte uitbreiding van de A330-vloot zal Air Belgium vervolgens nieuw personeel werven. De luchtvaartmaatschappij is nog steeds van plan om Brussels Airport te verbinden met Mauritius (in de Indische Oceaan, ten oosten van Madagaskar) met A340 “passagiers”. Dit stond oorspronkelijk gepland voor medio december 2020, maar door de gezondheidssituatie is de start van deze nieuwe bestemming uitgesteld tot oktober 2021.
Geconfronteerd met een ongekende situatie in de geschiedenis van de mondiale burgerluchtvaart, heeft Air Belgium blijk gegeven van verbeeldingskracht en durf, door er eerst in te slagen haar A340 “passagiersvliegtuigen” te laten vliegen door ze te gebruiken voor vrachtvervoer in de cabine en het ruim. Het recente partnerschap tussen het Belgische bedrijf en de CMA CGM-groep brengt twee bedrijven met complementaire talenten samen, maar met een gemeenschappelijke dynamische ondernemersvisie. De complementariteit van de specifieke kenmerken van elke partner zou hen in staat moeten stellen zich snel te positioneren op wat voor beide een nieuwe en veelbelovende markt is.
Guy Viselé
Foto’s: Guy Viselé, Giovanni Verbeeck, Kevin Cleynhens en CMA CGM Air Cargo
