De C-47B Dakota bij de Belgische Luchtmacht

Le K1/OT-CWA de la 20ème escadrille du 15ème Wing de Transport en août 1973. (Photo Guy Viselé)

Chastre, 15 november 2020. Elk jaar brengt zijn referentieboek over onze Luchtmacht voort en het exemplaar dat mijn postbode me net heeft overhandigd, is zeker de « must-have » van het jaar, ook al is het alleen in het Nederlands verkrijgbaar.

Stevig verpakt, is het een « steen » van 325 pagina’s over de geschiedenis van de C-47B binnen onze Luchtmacht die ik gretig ontdek, aangezien dit vliegtuig zoveel herinneringen bij me oproept.

Omslag van het boek
De auteur, Serge Verbeeck, poseert voor de C-47B tentoongesteld bij de Dakota Club in de Groenveld kazerne in Melsbroek. Het tentoongestelde vliegtuig, s/n 42-24391, geregistreerd in Luxemburg en wegkwijnend in Oostende, is gerestaureerd in de kleuren van de K1. Het heeft nooit bij de 15de Wing gevlogen.

De auteur

Serge « Seppe » Verbeeck, geboren in 1957 en afkomstig uit Mechelen, groeide op met het geluid van de vliegtuigen van de 15de Wing, gestationeerd in Melsbroek, op enkele kilometers afstand. Zijn passie werd gevoed door de modelvliegtuigen die aan het plafond van zijn kamer hingen, de eerste zeldzame Nederlandse luchtvaartmagazines en een ontmoeting met Paul « Polle » Verbeeck, een familievriend en Starfighter-piloot, die hem door de jaren heen van foto’s zou voorzien, waardoor hij definitief het virus opliep (zonder macabere woordspeling gezien de huidige pandemie).

Als lid van de ASA (Aviation Society of Antwerp) werd hij door zijn vriend, wijlen Georges Van Belleghem, aangemoedigd om zijn opgebouwde kennis over onze Luchtmacht op schrift te stellen en de door de jaren heen verzamelde documentatie te benutten. Hij schreef diverse artikelen, waaronder een geschiedenis van de C-119 in het ASA-tijdschrift. Zoals Serge zegt: « Zonder Georges zou ik, net als vele anderen, bezig zijn met het verzamelen van documentatie en foto’s zonder er iets nuttigs mee te doen. Veel mensen denken dat iemand anders het boek zal schrijven waarop we wachten ». Zo is na drie jaar werk dit boek ontstaan, rijk geïllustreerd en met een zeer verzorgde lay-out. Als zelfuitgave is het het resultaat van een passie voor een iconisch vliegtuig waarvan onze Luchtmacht van 1946 tot 1976 41 exemplaren gebruikte.

De K10/OT-CWE van het 21ste smaldeel op 14 augustus 1973. (Foto Guy Viselé)

De C-47B bij de Luchtmacht

Iedereen die geïnteresseerd is in luchtvaart, zowel civiel als militair, heeft wel gehoord van de DC-3, C-47, Dakotas of andere « Skytrain ». Ontworpen in de jaren dertig en in duizenden exemplaren gebouwd, onderscheidde het zich op alle operatietheaters tijdens de Tweede Wereldoorlog, met name tijdens de landingen in Normandië en de Provence, Operatie Arnhem of de luchttransporten over de Himalaya tussen Birma en China. Deze « alleskunner » heeft zijn ware opvolger nog niet gevonden en veel exemplaren vliegen vandaag de dag nog steeds.

In zijn boek behandelt de auteur de geschiedenis van de 41 exemplaren die in dertig bewogen jaren bij de Luchtmacht in dienst werden gesteld, zonder het gebruik door Belgische bemanningen binnen de RAF aan het einde van het conflict en direct daarna binnen de « Belgian Section RAFVR (RAF Voluntary Reserve) » te vergeten (die op 15 oktober 1946 werd verlaten bij de oprichting van de Luchtmacht). Het was op dat moment dat de eerste C-47B’s werden voorzien van Belgische kokardes en vlaggen, op nog steeds gecamoufleerde vliegtuigen.

De K1/OT-CWA van het 20ste smaldeel van de 15de Transport Wing in augustus 1973. (Foto Guy Viselé)

Hoewel het werk elk in dienst zijnd exemplaar, waarvan de geschiedenis afzonderlijk wordt behandeld, ruim aandacht geeft, wemelt het boek van anekdotes verzameld bij oudgedienden van de 15de Wing. Het gebruik ervan wordt jaar na jaar doorgenomen met veel details over uitgevoerde vluchten, betrokken bemanningen, en gemodificeerde versies zoals de « Pinocchio’s » gebruikt door de Luchtmacht om piloten te trainen op de radar van de F-104G of de minder bekende K28/OO-SNC gebruikt door het Ministerie van Communicatie. Het intensieve gebruik van onze Dakotas in Congo wordt uiteraard niet vergeten, evenals de interactie met de paracommando’s.

De K8/OT-CND van het 20ste smaldeel in augustus 1973. (Foto Guy Viselé)
De KP4 /OT-CNB « Nasarr » van het 21ste smaldeel, bekend als « Pinocchio » (raad eens waarom?) diende in 1965 als vliegende klas voor F-104G piloten. (Foto Guy Viselé)

De lezer zal een overvloed aan foto’s vinden, vaak ongepubliceerd, afkomstig uit diverse collecties. Modelbouwers zullen geïnteresseerd zijn, want zij vinden er talloze kleuren « profiles » dankzij het talent van Ferre Van de Plas en Bob Block (welbekend om zijn prachtige tekeningen in het tijdschrift van IPMS Belgium). Zelfs als uw kennis van de taal van Vondel onbestaande of zwak is, rechtvaardigt de illustratie van dit boek op zichzelf de aanschaf ervan.

De K28/OO-SNC in de kleuren van het Ministerie van Verkeerswezen diende als vliegende navigatieklas voor de leerling-piloten van de School voor Burgerluchtvaart. Hij is gefotografeerd in Melsbroek op 6 juli 1967 door Guy Viselé. (Foto Guy Viselé)
Verschillende C-47’s van de Luchtmacht kregen een andere carrière in de burgerluchtvaart, zoals de K28/OO-SNC, overgeschilderd in de kleuren van « Nile Air Services », gezien in Kortrijk op 27 maart 1977. (Foto Guy Viselé)

Het vervolg …

Dit boek is duidelijk het resultaat van zeer diepgaand onderzoek. Zoals Serge benadrukt, zou men over elk vliegtuig van de Luchtmacht een boek kunnen schrijven. De documentatie bestaat, onder andere bij de Historische Dienst in Evere en de Dakota Club in Melsbroek, en wacht om te worden benut. In zijn enthousiasme werkt Serge Verbeeck al aan zijn volgende boek, dat gewijd zal zijn aan de Fairchild C-119F en G in dienst bij de 15de Transport Wing. Als u gevlogen, gewerkt, gesprongen of gefotografeerd heeft, of als u bijzondere herinneringen heeft aan dit vliegtuig, aarzel dan niet om contact op te nemen met de auteur (verbeeck47serge@gmail.com), dit zal het boek alleen maar interessanter maken.

De C-119G Flying Boxcar nr. 44 passeert de K16/OT-CWG op 7 juli 1971. (Collectie Robert Verhegghen)
De K-16 /OT-CWG werd op 30 oktober 1975 overgebracht naar het Luchtvaartmuseum van Brussel, waar hij in zijn oorspronkelijke kleurstelling kan worden bewonderd. Hij is hier te zien in Melsbroek op 7 juli 1971. (Collectie Robert Verhegghen)

Het boek over de C-47B kost €40 plus €8 verzendkosten (België) te storten op rekening BE49 9501 3342 7471 van de auteur, maar stuur hem een e-mail om het leveringsadres te bevestigen of indien u vanuit het buitenland bestelt. Dank aan Serge Verbeeck voor dit prachtige boek dat een leegte opvult en vlot leest. We wachten met spanning op het boek over de C-119G. Dit zal zowel in het Nederlands als in het Frans worden uitgegeven.

Picture of Bob Verhegghen

Bob Verhegghen

Né au Congo en janvier 1952. Passionné d’avions militaires et de maquettes dès mon plus jeune âge. Auteur de nombreux articles historiques et ou de maquettisme sur la force Aérienne dans diverses revues et dans la revue KIT de l’IPMS Belgium. J’ai un intérêt particulier pour les planeurs anciens, la Force Aérienne d’après-guerre et les T-6, (R) F-84F, et Mirage. J’ai le soucis de l’exactitude et du détail pour mes maquettes. Pilote de planeur depuis 1977, instructeur avec près de 900 heures de vol je suis l’heureux copropriétaire de l’ASK-13 ex PL-66 des Cadets de l’Air (aujourd’hui D-3438) basé à Temploux.