Brussels Airport, 11 maart 2019. Met 25,7 miljoen passagiers en 732.000 ton vracht behoort Brussels Airport tot de belangrijke luchthavens van Europa en heeft het grote ambities. Het had de spotters al verleid door hen twee ideaal gelegen platforms aan te bieden om vliegtuigen te fotograferen. Vandaag opent de luchthaven twee nieuwe ultramoderne en energiezuinige brandweerkazernes. Zij huisvesten een korps van 145 brandweerlieden. Dit korps is ook uitgerust met de modernste apparatuur om zijn klanten, luchtvaartmaatschappijen, passagiers of andere betrokkenen, maximale veiligheid te bieden tijdens een gebeurtenis die niemand wenst, maar waarop men altijd voorbereid moet zijn om in te grijpen.
De nieuwe ‘west’-kazerne bevindt zich tegenover Brucargo.
“Onze nieuwe kazernes behoren tot de beste in Europa, zijn ontwikkeld om nog efficiënter te kunnen opereren bij noodinterventies en zijn uitgerust met de nieuwste technologieën. Ze bieden ons brandweerkorps alle comfort dat nodig is om snel en correct te kunnen reageren op interventies. Speciale aandacht is besteed aan de duurzaamheid van deze gebouwen, zodat ze een hoge energieprestatie hebben en zeer waterzuinig zijn”, zegt Arnaud Feist, de CEO van Brussels Airport Company.
De nieuwe kazernes zijn bijna volledig zelfvoorzienend in energie dankzij zonnepanelen en warmtepompen. (Foto Kevin Cleynhens)
De oude ‘noord’-kazerne in 1991. (Foto Alain Vandergeten, Archief Frans Van Humbeek)
Vertrek binnen 30 seconden na alarm
De twee nieuwe kazernes vervangen de oude die in het noorden en zuiden, naast de terminal, waren gelegen en gebouwd werden eind jaren vijftig. De nieuwe zijn verplaatst naar het westen en het oosten, tussen de startbanen 25R en 25L, aan de zijkanten van het luchthaventerrein, waardoor de interventietijd en toegang tot de startbanen sneller is. De luchtvaartwetgeving stelt interventietijden vast waaraan de luchthaven moet voldoen. Zo hebben ze bij een incident op het tarmac drie minuten om tussenbeide te komen, een termijn die verlengd wordt tot 5 minuten bij een probleem in de terminal of een ander luchthavengebouw. Hiermee is uiteraard rekening gehouden bij het bestuderen van de nieuwe locaties.
De brandweerlieden van het Ministerie van Verkeerswezen voor de oude Melsbroek terminal in 1951. (Foto Sabena, Archief Frans Van Humbeek)
De inplanting van de nieuwe kazernes is nauwkeurig bestudeerd. (Brussels Airport)
De twee kazernes beschikken elk over een grote centrale garage die alle interventievoertuigen en ander materieel, zoals brandweerrobots of anti-crashbeveiligingssystemen, herbergt. De hoofdkazerne “west” herbergt tot 25 voertuigen, tegenover 5 voor de kazerne in het oosten. Volgens het ‘drive-through’ principe rijden de voertuigen in en uit zonder te hoeven manoeuvreren of elkaar zelfs maar te kruisen. Dit ontwerp van de infrastructuur maakt zeer snelle reactietijden mogelijk, van de orde van een vertrek binnen 30 seconden na alarm.
De grote garage van de ‘west’-kazerne kan tot 25 voertuigen bevatten.
Het comfort van het personeel is niet verwaarloosd, met technische ruimtes, keuken, rust- of ontspanningsruimtes, evenals de nieuwste technologische verbeteringen in de vergader- en briefingruimtes. In plaats van een paal, die men vaak in brandweerkazernes ziet, is het een glijbaan die een snelle afdaling tussen de verdiepingen mogelijk maakt.
De gebouwen beschikken ook over lokalen voor opleiding, de coördinatie van dringende medische hulp en de brandpreventiedienst.
De garage is ontworpen volgens het ‘drive-through’ systeem.
Een van de nieuwe, zeer krachtige crashtenders Ziegler Z8 FLF 80/125-10 “Snozzle”.
Een investering van 18 miljoen in infrastructuur en 4 miljoen euro in materieel
De nieuwe kazernes, gebouwd in beton (om recycling aan het einde van hun levensduur te vergemakkelijken), zijn zeer energiezuinig en zeer autonoom in energie en water, omdat alles is doordacht met het oog op duurzaamheid en zuinigheid. Zo’n 800 zonnepanelen zorgen voor de elektriciteitsvoorziening, tot 208.000 kWh per jaar. Dit komt overeen met de behoeften van 60 huishoudens. Zonneboilers zorgen voor de warmwatervoorziening en de verwarmings- en koelsystemen van de kazernes worden verzorgd door warmtepompen. Bovendien zijn, om actieve airconditioning in de zomer te beperken, grote glaspartijen geïnstalleerd aan de noordzijde van de westkazerne.
Regenwater wordt uiteraard opgevangen en opgeslagen in een ondergrondse tank van 230.000 liter. Het zal worden hergebruikt voor sanitaire doeleinden, brandbestrijding of het wassen van voertuigen of “vliegtuigdoop”. De opvangsystemen van de twee kazernes kunnen tot 230.000 liter verzamelen, genoeg om de 8 crashtenders tweemaal te vullen.
De ‘west’-kazerne is de grootste met een gebouwoppervlakte van 4.632 m² en 7.800 m² dakoppervlak, tegenover 1.413 m² en 2.500 m² voor de kazerne in het oosten.
Een crashtender Carmichael Corba2 tweedehands gekocht in Engeland.
De training is dagelijks en vindt plaats op afgedankte vliegtuigrompen.
Permanente training
De luchthavenbrandweer zorgt voor een 24/24 uur permanentie in afwachting van een gebeurtenis die niemand wenst. De 145 brandweerlieden zijn verdeeld over 5 operationele teams. Elk team bestaat uit een teamchef en zijn adjunct, 4 technici, 17 brandweerlieden en 6 ambulanciers. In 2018 vonden 540 interventies plaats om diverse redenen. 42% betreffen vliegtuiggerelateerde interventies, variërend van noodlandingen wegens vermoede technische problemen, tot defecten aan landingsgestellen, enz. De overige interventies betreffen brandalarmen (28% waarvan slechts 1/3 reëel is), technische, logistieke interventies of interventies met gevaarlijke stoffen. Hoewel de laatste grote ramp met zware gevolgen (73 slachtoffers) dateert van 15 februari 1961 met de crash van een Boeing 707 van Sabena tijdens de landing, komen er potentieel zeer ernstige ongevallen voor, zoals de mislukte start van een Boeing 747 vrachtvliegtuig van Kalitta Air op 25 mei 2008, gelukkig zonder slachtoffers, wat gezien de stedelijke omgeving van de luchthaven had kunnen uitmonden in een ware catastrofe. Om te allen tijde op niveau te blijven en monotonie te voorkomen, oefenen de brandweerlieden dagelijks op afgedankte vliegtuigrompen. Het beheersen van materieel en tactieken is geen kwestie van improvisatie.
De training is dagelijks en vindt plaats op afgedankte vliegtuigrompen.
Afstandsbestuurde water-/schuimkanonrobots maken deel uit van het arsenaal van de brandweer van Brussels Airport.
De brandweerlieden van Brussels Airport zijn in dienst van de onderneming en staan los van het militaire brandweerkorps van de Luchtmachtbasis Melsbroek, maar samenwerking en coördinatie zijn uiteraard essentieel. Om de twee jaar wordt een grote oefening georganiseerd met de diensten van Vlaams-Brabant om een grote ramp het hoofd te bieden. De luchthavenautoriteiten zijn inderdaad verplicht om om de twee jaar een grootschalige oefening te organiseren, zoals voorzien door de ICAO (Internationale Burgerluchtvaartorganisatie) en beschreven in het BPUI (Bijzonder Nood- en Interventieplan). Dit soort oefeningen heeft tot doel de effectiviteit van het opgestelde noodplan en de gebruikte technieken te evalueren, de coördinatie tussen de verschillende gemobiliseerde teams (andere brandweerkorpsen, ziekenhuizen, politie…) en de communicatiemiddelen.
Een goed getraind en uitgerust team, klaar om 7 dagen op 7, 24 uur op 24 in te grijpen.
De dag voor de presentatie van de nieuwe kazernes aan de pers, had een bekende Franstalige televisiezender een reportage uitgezonden over de bouwvallige staat van talrijke brandweerkazernes in Wallonië. Het contrast is opvallend. Met veel voldoening en trots hebben de brandweerlieden van Brussels Airport hun nieuwe werkomgeving in bezit genomen en men kan alleen maar blij zijn dat veiligheid een van de prioriteiten blijft van het management van Brussels Airport, waarvan 75% van het aandeelhouderschap privé is.
Tekst: Bob Verhegghen
Foto’s: Brussels Airport, Kevin Cleynhens, Bob Verhegghen, Archief Frans Van Humbeek
