Brasschaat, 22 juni 2018. Het oudste militaire vliegveld van België en de KACB (Koninklijke Aero Club Brasschaat) zijn gastheer voor het bedrijf PAL-V dat voor het eerst buiten Nederland zijn verbazingwekkende prototype van een luchtvoertuig, om te vormen tot wegvoertuig en vice versa, presenteert.
Meteen valt de machine op door zijn design, aerodynamica en afwerking: kortom, zijn uiterst innovatieve concept in een zeer beperkt domein sinds het einde van de jaren ’40 van de vorige eeuw. De machine is aantrekkelijk en wekt veel nieuwsgierigheid op, maar tijdens de presentatie in Brasschaat zouden we hem niet zien vliegen of rijden, en dat betreuren we voor de eerste uitstap van dit opmerkelijke voertuig, gebouwd in Ramsdonksveer (bij Breda), op een steenworp afstand van België.
 | De allereerste gebouwde PAL-V is hier te zien met ingeklapte en uitgeklapte rotorbladen en staartvlakken. (Foto PAL-V) |
Een snelle historische terugblik
Het idee van een luchtvoertuig dat kan worden omgebouwd tot een landvoertuig is verre van nieuw. Diverse pogingen en prototypes werden gebouwd, voornamelijk in de VS en aan het einde van de jaren 40 van de 20e eeuw, waarbij technische ontwikkelingen en de uitbreiding van zowel lucht- als autovervoer deze « technologische sprongen voorwaarts » stimuleerden.
Zo werden twee bedrijven opgericht in de Verenigde Staten, namelijk Aerocar met zijn Model I en opvolgers, waaruit tussen 1949 en 1952 een prototype en een serie van vijf exemplaren voortkwamen, evenals Continental (Fulton) Airphibian, dat een prototype bouwde, evenals drie machines van het model FA-2 en een tiental FA-3 modellen in 1953-1954. Deze machines leken sterk op elkaar, omdat ze in dezelfde periode en volgens zeer vergelijkbare principes waren ontworpen. Hun dualiteit maakte ze zwaarder, wat een directe impact had op de prestaties van het toestel, ongeacht de gebruiksmodus. Bovendien, zodra het voertuig aan de grond stond, werden de vleugels, de propeller en het achterste deel van de romp met de staartvlakken snel erg onhandig, ondanks het (relatieve) gemak van hun demontage, wat de piloot die overschakelde naar de wegmodus dwong terug te keren naar zijn luchtaankomstpunt om de zuiver luchtvaartkundige onderdelen die nodig waren om terug te keren naar de vliegtuigmodus op te halen en weer te monteren.
Het idee was zeker goed, maar zeer complex in uitvoering en implementatie: de gloriedag van het gecombineerde vliegtuig en de auto was verre van aangebroken…
PAL-V: de grote technologische doorbraak
De hierboven genoemde problemen zijn allemaal verholpen of ingrijpend gewijzigd om te komen tot de werkelijk praktische PAL-V, zowel een lucht- als wegvoertuig, en dat is een wereldprimeur!
 | Artistieke impressie van de PAL-V in vlucht, die reeds zijn registratie PH-PAV in het Nederlandse luchtvaartregister draagt. (Foto PAL-V) |
Er zijn geen hinderlijke vleugels meer te demonteren; de PAL-V is een autogiro, wat betekent dat hij wordt ondersteund door de bladen van een rotor die door de relatieve wind wordt aangedreven. Deze bladen – en dat is de grote vernieuwing – kunnen binnen enkele minuten worden in- of uitgeklapt en blijven aan het voertuig bevestigd, ongeacht de gebruiksmodus. Dit is praktisch, gemakkelijk, maar ook uiterst veilig, aangezien de rotorbladen niet zullen overtrekken bij snelheidsverlies, omdat de rotor blijft draaien en het vliegtuig zachtjes naar de grond brengt. De voor de vlucht benodigde stabilisatoren kunnen ook in een handomdraai worden ingeklapt om over te schakelen naar de wegmodus. De tweebladige aandrijfpropeller trekt zich in (of klapt uit) door te draaien, omdat elk blad bestaat uit twee segmenten, een intern en een extern, die zich inklappen en wegschuiven: dit ingenieuze en uiterst praktische systeem is wijdverspreid in de constructie van motorzwevers.
Een andere belangrijke innovatie in de wegmodus: de in de PAL-V geïntegreerde stabilisator maakt het mogelijk om snelwegbochten te nemen op zijn drie wielen zonder hem te hoeven kantelen (zoals bij een motorfiets) en zorgt ervoor dat de bochtradius op redelijke snelheid behouden blijft zonder het risico om op te stijgen of onbedoeld van de weg te raken. Deze stabilisator is een creatie van PAL-V!
De PAL-V is uiteraard een product van zijn tijd en maakt uitgebreid gebruik van composietmaterialen, die het mogelijk maken een bijzonder aerodynamisch en licht voertuig te realiseren. Dit voertuig wordt aangedreven door twee Rotax 912-motoren, waarvan de reputatie niet meer te bewijzen is, die elk 100 pk ontwikkelen en waarvan er één wordt ontkoppeld voor de aandrijving in wegmodus.
 | Demonstratie van het gemak en de snelheid waarmee één man de staartvlakken en rotorbladen van de PAL-V kan inklappen. (Foto PAL-V) |
Een beproefd prototype na een lange ontwikkelingsperiode
In 2001 werden ingenieur Robert Dingemanse MBA en John Bakker medeoprichters en CEO’s (Chief Executive Officer) van het bedrijf PAL-V (wat staat voor Personal Air and Land Vehicle), dat in 2007 als commerciële onderneming werd opgericht. Meteen werd het project gestart om het onmogelijke te realiseren. Een eerste prototype werd in 2008 gebouwd op basis van een Carver-voertuig (wegdriewieler) om in de loop van 2009 tests in wegmodus uit te voeren.
Het prototype PAL-V ONE werd in 2010 gelanceerd en op de weg getest; parallel hieraan ontwierp en produceerde PAL-V ’s werelds eerste simulator voor de ontwikkeling van een autogiro, die in de daaropvolgende jaren voortdurend werd aangepast. Het prototype PAL-V ONE werd uitgerust voor gebruik in vliegmodus en begon met zijn eerste, bemoedigende tests, zodanig dat het volledige luchtvaarttestprogramma eind 2012 succesvol werd afgerond. De commerciële versie werd in 2013 gelanceerd onder de naam PAL-V Liberty en onderging windtunneltests.
 | Uitzicht op het luxueuze interieur van de cockpit en het dashboard, waar de elektronica domineert. (Foto PAL-V) |
Het concept werd in december 2015 gepresenteerd aan potentiële kopers en meer dan één nam een aankoopoptie. In het verlengde hiervan kreeg een wereldwijd commercieel netwerk vorm in 2016 en werd de PAL-V in 2017 op de markt gebracht met de presentatie van de machine op de Autosalon van Genève in 2018 en de geplande certificering in 2019 voor sleuteloverdracht aan de eerste koper gepland in 2020…
Halverwege 2018 bestond het managementteam van PAL-V uit Robert Dingemanse, ingenieur, CEO en medeoprichter, Bartjan Rietdijk MSC, directeur onderzoek en ontwikkeling, Mike Stekelenburg BSC, hoofd engineeringbureau en Dr. Markus G. Hess, directeur marketing en verkoop.
Een subtiel opleidingsplan
Elke koper krijgt eerst een acclimatisatietraining voor de autogiro (in dit geval een Magni M-24 Orion) en vervolgens een kwalificatietraining voor de PAL-V. Deze training kan uiteraard plaatsvinden op het vliegveld van Breda, de thuishaven van PAL-V, maar kan ook versneld worden gevolgd onder mildere weersomstandigheden. De opleidingskandidaat heeft zo de keuze tussen Spanje, Florida of het Caribisch gebied: dat is wat men inderdaad « het nuttige met het aangename verenigen » noemt!
Het is nu al mogelijk om een PAL-V te bestellen op verschillende manieren, allemaal goed uitgewerkt in het marketing- en commerciële plan.
In eerste instantie dient men te kiezen voor de PAL-V Liberty Pioneer Edition door 499.000 euro exclusief belastingen en af fabriek te betalen. De andere mogelijkheid is de PAL-V Liberty Sport aan te schaffen, de standaardversie van het voertuig, geprijsd op 299.000 euro, exclusief belastingen en af fabriek.
Een aankoopoptie is uiteraard mogelijk, met een startbedrag van 10.000 euro, niet-restitueerbaar, maar inclusief tien vlieglessen op een locatie dicht bij de woonplaats van de potentiële koper. Tot slot is er de mogelijkheid van een voorlopige reservering (om te zetten in een optie) geprijsd op 2.500 euro, welke restitueerbaar is onder aftrek van een vast bedrag van 500 euro voor administratiekosten.
Tot slot is het duidelijk dat de PAL-V een briljant idee is dat in de komende jaren een groot commercieel succes zal kennen, gezien zijn definitief innovatieve werkwijze die beantwoordt aan een reële behoefte, evenals, en dat is nog zacht uitgedrukt, een enorme vooruitgang op het gebied van mobiliteit. Zoals elk nieuw product dat zo snel mogelijk zijn break-evenpunt wil bereiken, is de getoonde prijs navenant en zullen dergelijke voertuigen waarschijnlijk de komende tien jaar het speelgoed zijn van degenen die er de financiële middelen voor hebben…
Meer informatie op www.pal-v.com
KENMERKEN
Afmetingen in wegmodus: 4 m lengte, 2 m breedte, 1,70 m hoogte.
Afmetingen in vliegmodus: 6,10 m lengte, 2 m breedte, 3,20 m hoogte.
Rotordiameter: 10,75 m.
Leeggewicht: 664 kg.
Nuttige lading: 2 passagiers en 20 kg bagage.
Totaal vlieggewicht: 910 kg.
Brandstoftank (Euro 95 of 98, E10) van 100 liter.
MOTOREN
Twee Rotax 912 is motoren van elk 100 pk (slechts één gebruikt in wegmodus).
PRESTATIES
Wegmodus
– maximale snelheid: 160 km/u
– van 0 naar 100 km/u in 9 seconden
– verbruik: 7,60 liter per 100 km
– bereik: 1.315 km.
Vliegmodus
– maximale snelheid: 180 km/u
– snelle kruissnelheid: 160 km/u
– economische kruissnelheid: 140 km/u
– minimum snelheid: 50 km/u
– motorvermogen: 200 pk
– plafond: 3.500 m
– nuttige lading: 246 kg
– verbruik: 26 liter per uur
– landingsafstand: 30 m
– startafstand bij maximaal gewicht: 180 m
– idem met overbrugging van een 15 m obstakel: 330 m
– bereik met brandstofreserve voor ½ uur: 400 km
– vliegtijd: 4 uur 18 minuten.
Jean-Pierre Decock
