Florennes, 17 november 2016. De multinationale oefening Black Blade is op 14 november gestart en zou moeten eindigen op 30 november. Deze oefening wordt jaarlijks gehouden in een van de lidstaten van het EDA (European Defense Agency). In 2016 organiseert België het evenement onder commando van Luitenant-kolonel Aviateur Stéphane Roobroek, commandant van de vlieggroep van de 1e Heli Wing van Beauvechain. Het is de tweede keer dat België een Blade-oefening huisvest, de eerste keer betrof de operatie Green Blade die in oktober 2012 in Kleine-Brogel plaatsvond. De allereerste in zijn soort vond plaats in 2003 in het Zuiden van Frankrijk.
 | De Eurocopter AS532 Cougar is de Sloveense deelnemer aan Black Blade 2016 vanuit Florennes. |
 | Close-up van de neus van de Cougar en enkele van de Sloveense deelnemers. |
Black Blade brengt 375 deelnemers samen (inclusief 130 militairen van de speciale interventietroepen), waaronder 20 Slovenen, 75 Belgen en bijna evenveel Oostenrijkers die 13 helikopters inzetten tijdens de twee weken durende Europese oefening. De ingezette draaiende vleugels bestaan uit een Oostenrijkse Agusta-Bell AB 212 en twee Sikorski UH-60 Black Hawks, een Sloveense Eurocopter AS532 Cougar en negen Belgische Agusta A109 en NH90 MTH (Medium Transport Helicopter) toestellen.
 | De Agusta-Bell AB212 van de Oostenrijkse Bundesheer (nationale leger). |
 | Het steenbokembleem (zeer suggestief voor de hoge Alpen) op de neus van de Oostenrijkse Agusta-Bell AB212 met registratie 5D-HX. |
Afgezien van de bemanningen die concreet bij de oefening betrokken zijn, zijn acht lidstaten van het EDA (dat sinds 2013 13 leden telt) als waarnemer of coach voor diverse missies betrokken. Dit zijn Nederland, Hongarije, Duitsland, Zweden, Groot-Brittannië, Italië, Tsjechië en de VS. Bovendien heeft de NAVO verschillende waarnemers afgevaardigd.
 | De Oostenrijkse UH-60 Black Hawk met registratie 6M-BB tijdens het taxiën. |
De missies die de deelnemers tijdens de oefening krijgen toegewezen, bestaan voornamelijk uit de snelle inzet en tactisch transport van speciale troepen tijdens een overval gericht op het neutraliseren van terroristische facties en het bevrijden van mogelijke gijzelaars. Hiervoor kunnen de missieplanners rekenen op voorafgaande inlichtingen verzameld door een Falcon 20 ECM (Electronic Counter Measures) die wordt bediend door een Brits civiel bedrijf onder contract van de NAVO. Om hun taak beter te vervullen, beschikken de troepen die in de missie worden ingezet ook over bewapende helikopters om de aanval van de speciale troepen voor te bereiden door vijandige elementen te neutraliseren voor en tijdens het rope-in en de afzet van de speciale troepen. De missie omvat ook medevac-toestellen (evacuatie van eventuele gewonden). Deze laatste twee soorten interventies worden in dit geval uitgevoerd door Belgische Agusta A109’s met boordmitrailleurs bevestigd in de deuropeningen of gemarkeerd met het rode kruis met verbrede deuren die het meevoeren van brancards mogelijk maken.
 | De patrouille van de twee Oostenrijkse Black Hawks, 6M-BA voorop gevolgd door de 6M-BB, op weg naar de startbaan. |
In totaal zijn tien grote COMEO-missies (samengestelde formaties van verschillende vliegtuigtypes) gepland, zowel overdag als ’s nachts, in het kader van Black Blade. De eerste acties vinden plaats op 17 november in de regio Gesves/Mozet in de provincie Namen, vanuit Florennes door Oostenrijkse Black Hawks; de uitstekende weersomstandigheden hebben de uitvoering echter niet belemmerd, maar wel aanzienlijk beperkt. De tweede grootschalige operatie vindt plaats in de regio Arendonk in de Antwerpse Kempen op vrijdag 18 en omvat het volledige scenario van aanval/extractie. Deze zou op 24 november herhaald worden in de Hoge Venen nabij de Duitse grens, vanuit het kamp van Elsenborn. Kleinere missies zouden bijna dagelijks plaatsvinden in verschillende HTA’s (Helicopter Training Area). Alle operaties waren zo opgezet dat overvliegen van natuurreservaten werd vermeden en met de zorg om geluidsoverlast voor de bevolking te voorkomen door te kiezen voor dunbevolkte gebieden.
 | Opstijgen van de Oostenrijkse Sikorski UH-60 Black Hawk met registratie 6M-BA. |
Concluderend, Black Blade is een oefening die aanzienlijke voordelen oplevert op het gebied van interoperabiliteit van helikopters en hun bemanningen tussen de lidstaten van het European Defense Agency. Met het oog op verdere versterkte samenwerking is gepland dat de oefening in 2020 gezamenlijk wordt georganiseerd door België en Nederland met Vlaanderen als actiegebied.
 | Het detachement van de twee Belgische Agusta A109’s omvatte de helikopter met registratie H22 voor observatie en H26 als medevac. |
Het contract betreffende de Blade-oefeningen loopt normaliter af in 2022, maar gezien de grote voordelen die de lidstaten op diverse niveaus hieruit halen, is het meer dan denkbaar dat het contract door het EDA wordt verlengd ten gunste van meer Europese defensie.
Jean-Pierre Decock
Dank aan Adjudant-chefs Philippe Van Huyck en Jozef Vanden Broeck en aan Kapitein Kurt Verwilligen van COMOPSAIR-IPR voor hun assistentie.
