Journaal van een Belgische piloot, van de Koude Odoorlog tot humanitaire interventies in Afrika

GVE-2.jpg

Brussel, 27 oktober 2016: het boek geschreven door Brigadegeneraal-vlieger b.d. Guy Van Eeckhoudt is me zojuist toegekomen. Het is een « steen » van bijna 400 pagina’s die ik onmiddellijk begin door te bladeren, wat me alleen maar aanmoedigt om het te lezen, wat ik zonder uitstel en met plezier doe… zo duidelijk is het verteltalent van de auteur.

Hij behandelt de vele aspecten van zijn carrière bij de Luchtmacht, die bijna 40 jaar geleden begon, midden in de Koude Oorlog. Zijn verhaal omvat de fundamentele vraagstukken van die tijd, maar het is ook doorspekt met anekdotes – soms vrolijk, soms minder – die het lezen veraangenamen en kruiden. Wat een gezichten, wat een namen van vrienden die worden opgeroepen; dit zal het hart verwarmen van degenen die bij de Luchtmacht hebben gediend of die er frequent kwamen in de verschillende tijdperken die Guy Van Eeckhoudt oproept, van leerling-piloot die overging naar de jacht en vervolgens naar het militair transport, waar humanitaire missies in zwart Afrika schering en inslag waren, om na zijn pensioen verder te gaan aan de stuurknuppel van een SV4B, een veteraan dubbeldekker waarop hij vloog toen hij een beginnend piloot was.

Ik moet bekennen dat ik vooral heb genoten van een van de eerste hoofdstukken van zijn werk, gewijd aan het begin van zijn carrière, de opleiding en de instructeursfunctie op de Fouga Magister binnen de Franse Luchtmacht, meer bepaald in Cognac. Vanaf het begin van het boek heeft Guy Van Eeckhoudt de gave om zijn vliegervaring te delen met de lezer, die zich snel in de « back seat » van zijn vliegtuig waant. Maar deze dynamische luchtvaartkant bevat tal van kleine verhalen binnen het hoofdverhaal, zodat men de pracht van de Franse vliegers ontdekt, waartegenover een eerder « lastig » gedrag van de Belgische piloten staat.

De ervaring van Guy Van Eeckhoudt is rijk door enkele jaren die hij doorbracht aan de stuurknuppel van de legendarische F-104G Starfighter van het 350ste squadron, waarin zijn vader, de « Grote Van », tijdens de Tweede Wereldoorlog had gediend. Hij werd opnieuw toegewezen aan de T-33 opleiding na een medisch probleem dat hem de toegang tot de F-104G ontzegde, en werd vervolgens korpschef van de elementaire vliegschool van Gossoncourt. Daarna bekleedde hij verschillende stafuncties voor variabele periodes, zoals het lot is van hogere officieren.

De auteur, Brigadegeneraal-vlieger b.d. Guy Van Eeckhoudt geflankeerd door oud-piloten van de Luchtmacht tijdens het banket van de Vieilles Tiges van de Belgische luchtvaart op 30 april 2016: links Kolonel-vlieger b.d. Wilfried « Bill » Tersago en rechts Kolonel-vlieger b.d. Eddy De Sutter, commandant van het 5de squadron toen Guy Van Eeckhoudt korpschef was van de basis Gossoncourt. (Foto Norbert Niels)

Eind 1992 neemt hij het commando over van de 15de Wing Transport. Het is het decennium waarin onlusten zich in hoge frequentie vermenigvuldigen in Afrika, niet alleen in Zaïre, maar ook in Oost-Afrika en Rwanda. Het is in dit land, dat triestig beroemd werd door zijn genocide, dat tien Belgische para’s onder VN-commando koelbloedig werden neergeschoten. In maart en april 1994 was Guy Van Eeckhoudt daar commandant en coördinator van de luchtmiddelen die in Kigali werden ingezet, zowel door de Belgen als door de geallieerde naties. Op het hoogtepunt van wat een ware burgeroorlog was geworden en terwijl hij gevangen zat tussen het kruisvuur van rivaliserende facties op de luchthaven van Kigali, slaagde Guy Van Eeckhoudt erin om het opstijgen van de Franse C-130H, die het doelwit was geworden van Rwandese mortieren, te garanderen en duizenden Belgische en Europese onderdanen uit het kokende Rwanda te evacueren. Hij evacueerde ook het 2de para-commando bataljon, ontheven van het VN-gezag, en zijn voertuigen; een niet bepaald gemakkelijke operatie… Guy Van Eeckhoudt vertelt de avonturen op een adembenemende manier, « live » . Het is een hete ervaring, maar koelbloedig beheerd door een (grote) korpschef… Dit prominente hoofdstuk van het boek moet absoluut gelezen worden, want dergelijke verslagen met gebeurtenissen in perspectief zijn zeldzaam, omdat ze meestal ontbreken in de massamedia.

Lockheed F-104G Starfighter van de 1e Jachtwing van Beauvechain ingezet in Solenzara (Corsica) voor een lucht-lucht schietoefening. (Archief Jean-Pierre Decock)

Een groot moment voor Kolonel Guy Van Eeckhoudt (in het midden) wanneer Paus Johannes Paulus II op 3 juni 1995 in Melsbroek aankomt ter gelegenheid van de zaligverklaring van Pater Damiaan, de apostel van de melaatsen van Molokaï. De Paus schudt de hand van Padre Marc Lateur, aalmoezenier van de Luchtmacht, onder het toeziend oog van Koning Albert II, rechts op de foto. (Foto Centrum Dakota)

Het gevoelige onderwerp, bron van polemieken, is het tragische ongeval met de C-130H Hercules met registratienummer CH-06 van de 15de Wing in Eindhoven in juli 1996, waarbij 34 mensen omkwamen, waaronder de vier bemanningsleden. Guy Van Eeckhoudt, destijds Kolonel en commandant van de 15de Wing, legt de feiten objectief uit en zet de puntjes op de i wat betreft de kleinerende opmerkingen van sommige kwaadwillenden ten aanzien van de Luchtmacht, die door de pers werden overgenomen.

Een andere constante in dit imposante werk is het feit dat de auteur nooit vergeet te spreken over de vele individuen die hem hebben geholpen of bijgestaan, of die onder zijn bevel stonden. Guy Van Eeckhoudt bewijst zo dat dankbaarheid aanzet tot optimisme en tot het focussen op wat vreugde brengt, eerder dan op wat ontbreekt.

Voor mij is dit boek een must en ik kan het dan ook ten zeerste aanbevelen aan elke liefhebber van verhalen van vliegers, uiteraard militairen en uiteraard Belgen, die hedendaagse gebeurtenissen in een aangename stijl vertellen. Bovendien is de prijs verre van afschrikwekkend, dus schaf je exemplaar zonder uitstel aan, het lezen zal je zeker bekoren!

De « Pti Van », zoals aangegeven op het richtingsroer van de SV4B die eind 2013 werd verworven en bestuurd door Guy Van Eeckhoudt en Olivier, een van zijn zonen; het toestel is hier te zien in Gossoncourt in juli 2014. (Foto Jean-Pierre Decock)

Jean-Pierre Decock

« Dagboek van een Belgische piloot van de Koude Oorlog tot humanitaire interventies in Afrika » door Brigadegeneraal-vlieger b.d. Guy Van Eeckhoudt, een volume van 384 pagina’s op A4-formaat met zachte kaft, geïllustreerd met talrijke zwart-witfoto’s.

Bestellen bij uitgever Studio Royal Print door overschrijving naar rekening BE92 001192297223 van 35 euro voor België en 40 euro voor Frankrijk (verzendkosten inbegrepen) met vermelding « Van Eeckhoudt ».

Meer info op www.lelivrebelge.be

Picture of Jean-Pierre Decock

Jean-Pierre Decock

Brevet B de vol à voile en 1958. Pilote privé avion en 1970. Totalise 600 heures de vol dont 70 d’acro. Un œil droit insuffisant empêche toute carrière dans l’aviation. (Co-)Auteur et traducteur de 41 ouvrages d’aviation publiés en 4 langues depuis 1978. Compétences: histoire, technique et pilotage (aviation civile, militaire ou sportive).