Gosselies, 6 oktober 2015. De aankondiging deze zomer van de steun en deelname van Sonaca aan de ontwikkeling van een Belgisch licht vliegtuig heeft de nationale luchtvaartkringen verrast. Om hier meer over te weten te komen, heeft Hangar Flying onlangs de initiatiefnemers van dit project ontmoet.
 | De Sling 2 die zal dienen voor de ontwikkeling van de VLA van Sonaca Aircraft is toepasselijk geregistreerd als OO-SON. (Foto Guy Viselé) |
Het begin van het avontuur
Iets meer dan anderhalf jaar geleden wilden drie ingenieurs van de studiedienst van Sonaca, Sophie Lancereau, Carl Mengdehl en Pierre Van Wetter, een vliegtuig voor de algemene luchtvaart ontwikkelen. De gedelegeerd bestuurder, Bernard Delvaux, werd op de hoogte gebracht, steunde het initiatief en gaf zijn akkoord voor een marktonderzoek en de mogelijkheden voor ontwikkeling. Het eerste idee was om een elektrisch vliegtuig te ontwerpen. Maar de wens om het product snel op de markt te brengen, leidde ertoe dat men zeer snel overschakelde naar een conventioneel vliegtuig met verbrandingsmotor. In plaats van helemaal opnieuw te beginnen, werd besloten een bestaand vliegtuig te ontwikkelen en te verbeteren, door er de ervaring en expertise van een luchtvaartbedrijf zoals Sonaca in te brengen.
 | De drie Sonaca-ingenieurs, initiatiefnemers van het project, Sophie Lancereau, Carl Mengdehl en Pierre Van Wetter, met James Pitman (The Aircraft Factory) bij de aankomst van het vliegtuig in Charleroi op 13 mei 2015. (Foto Sonaca Aircraft) |
The Aeroplane Factory
De keuze viel op een toestel dat in Zuid-Afrika is ontwikkeld door “The Aeroplane Factory”, de Sling 2. Deze wordt in twee versies aangeboden: vliegklaar en als bouwpakket – met een Zuid-Afrikaanse LSA-certificering (Light Sport Aircraft) (maximaal gewicht 600 kg). Afhankelijk van de versie is hij uitgerust met een Rotax 912 van 100 pk/75kW of een Rotax 914UL van 115 pk/86 kW. Er zijn al meer dan honderd exemplaren geproduceerd, half-half verdeeld over vliegklaar en bouwpakketten.
 | Voorbeeld van de driekwart vooraanzicht om de finesse en aerodynamica van het vliegtuig te waarderen. (Foto Guy Viselé) |
Bij “The Aircraft Factory” is de structuur ontworpen en getest voor een MTOW van 700 kg, maar de Zuid-Afrikaanse goedkeuring staat slechts een maximummassa van 600 kg toe. Veel fabrikanten gebruiken de benamingen LSA en VLA om te verwijzen naar MTOW’s, maar zijn helemaal niet gecertificeerd door internationaal erkende luchtvaartautoriteiten zoals EASA en FAA. Het gaat vaak om nationale goedkeuringen. Maar het is een Europese CS-VLA-certificering (“Very Light Aircraft”) die de initiatiefnemers van het project interesseert, met een MTOW van 750 kg.
 | Carl Mengdehl en Pierre Van Wetter voor de OO-SON. (Foto Guy Viselé) |
Het Belgische project bestaat erin de structuur en systemen aan te passen om enerzijds te voldoen aan de vraag van de Europese markt en anderzijds aan de vereisten van de Europese EASA-certificering voor een MTOW van 750 kg. Het lastenboek is daarom volledig herzien en het dossier met ontwerpen, berekeningen en structurele tests wordt momenteel opgesteld volgens de normen en vereisten van de Europese autoriteiten. Het gehele werk bestaat enerzijds uit het ontwikkelen en certificeren van het vliegtuig (TC, type certificate), het certificeren van het ‘design office’ (DOA, design organisation approval) en het certificeren van de productielocatie (POA, product organisation approval) van Sonaca.
 | Het dashboard van de OO-SON, met het Garmin-scherm. (Foto Guy Viselé) |
Sonaca Aircraft
Op structureel niveau heeft SONACA samengewerkt met het Waalse overheidsinvesteringsfonds SRIW om Sonaca Venture Holding (SVH) op te richten, die 65% aandeelhouder wordt van de zeer recente naamloze vennootschap Sonaca Aircraft. De andere partners zijn “The Aeroplane Factory” voor 25% en de drie ingenieurs die het project initieerden, die samen de resterende 10% bezitten. Het startkapitaal bedraagt meer dan 2 miljoen euro.
Er is een partnerschapsovereenkomst getekend tussen de Belgen en de Zuid-Afrikanen. Een Zuid-Afrikaans toestel wordt aangekocht en overgevlogen naar België, waar het zal worden bestudeerd met het oog op verbetering en ontwikkeling tot een nieuwe “Belgische” versie.
 | De raid Johannesburg-Brussel en zijn logo zijn trots afgebeeld op de romp. (Foto Guy Viselé) |
Een “Belgisch” vliegtuig
Het nieuwe vliegtuig, dat door Sonaca Aircraft op basis van de Sling 2 zal worden ontwikkeld, zal een ongewijzigde buitenkant hebben, maar zal profiteren van verbeteringen aan de structuur, corrosiebestendigheid en toegankelijkheid voor onderhoud, mogelijk gemaakt door de competenties die Sonaca heeft verworven door haar ervaring als grote industriële speler in de sector. Sonaca Aircraft zal ook verantwoordelijk zijn voor de EASA-certificering, die de Europese markt en landen die de Europese certificering erkennen, zal openen. De huidige Sling 2 is alleen goedgekeurd in Zuid-Afrika en wordt als bouwpakket verkocht aan amateurconstructeurs in de Verenigde Staten en Australië. De eindassemblage zal plaatsvinden op de site in Gosselies. Het toestel dat uit deze aanpassingen voortkomt, zal een nieuwe naam krijgen die binnenkort bekend wordt gemaakt.
Een eerste prototype zou binnen een jaar moeten vliegen. En de productie zou binnen twee jaar kunnen beginnen, met een doelstelling van een twintigtal vliegtuigen in het eerste jaar, waarbij het productietempo kan oplopen tot ongeveer 80 eenheden per jaar, afhankelijk van de markt. De prijsklasse zal tussen de 150.000 en 200.000 euro liggen, afhankelijk van de uitrusting.
 | Bestuurd door Pierre Van Wetter (Sonaca) en James Pitman (The Aeroplane Factory), doorkruist het vliegtuig Afrika en de Middellandse Zee met een minimum aan tussenstops. (Foto Sonaca Aircraft) |
Twee modellen worden overwogen: de “standaard” met vaste-spoedpropeller en conventionele instrumenten, en een geavanceerde versie met “glazen cockpit” van Garmin en een “constant speed” propeller. Sonaca Aircraft streeft ernaar een vliegtuig aan te bieden met een zeer veilig vlieggedrag (stabiliteit, goed gedrag bij lage snelheid, volledige uniformiteit van de bediening). Het snelheidsbereik strekt zich uit van 40 knopen (overtreksnelheid met volle flaps) tot 145 knopen (VNe), en een kruissnelheid bij 75% vermogen van 115 knopen. Het heeft lagere onderhoudskosten en verbruikt minder brandstof dan de meeste concurrerende modellen. Op milieugebied werkt de motor op loodvrije benzine en is hij geluidsarm. Het verbruik is minder dan 20 liter/uur. En met een capaciteit van 150 liter heeft het een uithoudingsvermogen van bijna 7 uur. Het profiteert van een uitstekend laadvermogen, de nuttige lading bedraagt 220 kg. Het leeggewicht zal 430 kg zijn. De beoogde markt beperkt zich niet tot sport- en toeristische luchtvaart. De initiatiefnemers profileren het ook als een eenvoudig, robuust en economisch lesvliegtuig. De ruime cockpit biedt uitstekend zicht.
 | Een speciaal logo voor een speciale vlucht. (Foto Guy Viselé) |
De raid Johannesburg-Charleroi
Om het vliegtuig te testen, werd de overbrengingsvlucht die in mei 2015 werd georganiseerd, omgezet in een raid Johannesburg-Charleroi. Deze werd zorgvuldig voorbereid en met succes uitgevoerd in mei 2015. Bestuurd door Pierre Van Wetter (Sonaca) en James Pitman (The Aeroplane Factory), doorkruiste het vliegtuig Afrika en de Middellandse Zee met een minimum aan tussenstops en indrukwekkende afstanden zonder bijtanken. De vlucht werd uitgevoerd onder Zuid-Afrikaanse registratie (ZU-IFN) en goedkeuring, wat bepaalde tijdelijke wijzigingen in de brandstofcapaciteit mogelijk maakte: naast de 150 liter van de standaardtanks, werd 120 liter toegevoegd dankzij een extra vleugeltank in de voorrand en hulptanks in de bagageruimte. Aangezien het vliegtuig op autobrandstof vloog, was het vinden van dit soort brandstof op grote Afrikaanse luchthavens niet eenvoudig, maar vindingrijkheid en de vriendelijke samenwerking van de luchthavenautoriteiten losten het probleem op, soms met enkele vertragingen.
 | De kaart van de raid met de verschillende tussenstops. (Foto Sonaca Aircraft) |
De eerste etappe, van Johannesburg naar Dar-Es-Salaam (1.350 NM), werd in 10u54 voltooid. Het Afrikaanse weer en de intertropische convergentiezone dwongen de twee piloten om er drie dagen te blijven vanwege intense onweersbuien. Ze moesten stijgen tot meer dan 15.000 voet om tussen indrukwekkende cumulonimbuswolken te navigeren en arriveerden op 9 mei na bijna 9 uur vliegen (947 nm) in Addis Abeba (Ethiopië). En daar, geen brandstof… Ze besloten opnieuw op te stijgen na controle van de resterende hoeveelheden die voldoende moesten zijn, en bereikten Kartoum (Soedan) na een totaal van 14u48 vliegen en een afstand van 1.650 nm! Een uitstekende demonstratie van de “reële verbruik”-prestaties van het toestel. Van Kartoum vlogen ze naar Kreta (1.350 nm, 12u30 vliegen). Het laatste deel van de reis (1.330 nm, 13u24) ging via het eiland Corfu, omdat er in Chania geen brandstof beschikbaar was, behalve Jet-A1. Een laatste tussenstop in Troyes (Frankrijk) maakte het mogelijk om de volgende dag, 13 mei 2015, een welverdiende feestelijke ontvangst in Gosselies te organiseren.
 | De CEO van Sonaca, Bernard Delvaux, laat zich de vlucht van de overbrenging uitleggen door James Pitman (The Aircraft Factory) bij de aankomst van het vliegtuig in Charleroi op 13 mei 2015. Een kaart van de verschillende raids die door Slings over de hele wereld zijn uitgevoerd, is afgebeeld op elke vleugel van het vliegtuig. (Foto Sonaca Aircraft) |
OO-SON
De Sling 2 die aan Sonaca Aircraft is geleverd, vliegt nu met de Belgische registratie OO-SON onder een Belgische laissez-passer, afgegeven door de DG Luchtvaart op basis van een beperkt dossier van structurele rechtvaardigingen. Het betreft een nationale “Permit to Fly” (geen EASA) en de overvliegvergunningen voor Zwitserland, Frankrijk, Duitsland en Engeland zijn verkregen op basis van deze laissez-passer, waardoor het vliegtuig in buurlanden kon worden gepresenteerd. Deze vergunningen zijn tijdelijk (3 tot 6 maanden, afhankelijk van het geval, en kunnen worden verlengd). Ze maken het mogelijk om het vliegtuig te presenteren aan aeroclubs, vliegscholen en privépiloten in de buurlanden tijdens demonstratievluchten. De activiteiten van Sonaca Aircraft kunnen worden gevolgd op hun website (www.sonaca-aircraft.com) en op Facebook (https://www.facebook.com/SonacaAircraft).
 | De Sling 2 draagt trots de nieuwe grafische vormgeving van de Sonaca en de Belgische en Zuid-Afrikaanse vlaggen. (Foto Guy Viselé) |
De beslissing van SONACA, een grote luchtvaartindustrieel en leverancier van hightech onderdelen voor grote mondiale luchtvaartfabrikanten (Airbus, Bombardier, Dassault, Embraer), om deel te nemen aan een project voor de ontwikkeling van een Belgisch licht vliegtuig, is ingegeven door verschillende motieven. De ingenieurs betrekken bij de ontwikkeling van een nieuw vliegtuig met het Sonaca-merk, vormt een bron van trots en een extra motivatie voor het personeel. Industrialisme vereist dat, om tot concurrerende kosten te komen, aanbestedingen voor onderaannemers van diverse onderdelen worden overwogen voor taken die niet de hoge competenties van het hooggekwalificeerd personeel van Sonaca (www.sonaca.com) vereisen. Maar de eindassemblage zal door de fabriek in Charleroi worden gedaan, wat een zichtbaarheid toevoegt aan het reeds uitstekende merkimago en bijdraagt aan de bekendheid van het bedrijf.
 | Het toekomstige vliegtuig van Sonaca Aircraft zal worden ontwikkeld op basis van deze eerste Belgische Sling 2. (Foto Guy Viselé) |
Guy Viselé
Foto’s: Sonaca Aircraft en Guy Viselé
