Evere, 24 april 2015. De DG Com van het Ministerie van Defensie had een persconferentie georganiseerd over de speciale, externe en interne operaties waarbij de Land- en Luchtcomponenten betrokken waren. De zitting werd, wat het luchtvaartaspect van de interventies betreft, voorgezeten door Generaal-majoor Vlieger Frederik Vansina, commandant van de Luchtcomponent, bijgestaan door Majoor Vlieger Olivier Van Eeckhoudt. Hoewel de strijdkrachten, voornamelijk de Landcomponent, 646 militairen hebben ingezet in zeven interventiezones (waaronder België, waar 230 militairen zijn gemobiliseerd in het kader van de strijd tegen terrorisme), concentreert de Luchtcomponent haar externe activiteiten op Irak, naast een aanzienlijke deelname met vier F-16AM’s aan de oefening “Enhanced Air Policy Missions” ten behoeve van de Baltische NAVO-landen vanaf de basis Malbork in Polen.
Onverwachte activering
Eind september 2014 werden zes F-16AM’s van de 2e tactische wing van Florennes door de regering naar Jordanië gestuurd om, naast de bondgenoten, het terrorisme van de zelfverklaarde Islamitische Staat te bestrijden. De Belgische jachtbommenwerpers waren gestationeerd in Azraq, een platform van de Royal Jordanian Air Force in het noordoosten van dit land. Operatie “Desert Falcon” – in het multinationale kader van “Inherent Resolve” – mobiliseert 110 personen, inclusief piloten.
 | De eerste zes F-16AM’s van de 2e tactische wing van Florennes bij hun aankomst op de basis van Azraq in Jordanië, eind september 2014. |
Ondanks het vijandige klimaat en de onherbergzame topografie van de interventiezone van onze vliegers, voeren zij veeleisende missies uit, aangezien elk gemiddeld 4 uur en 30 minuten duurt met meerdere bijtankbeurten in de lucht en een offensief arsenaal onder de vleugels van de vliegtuigen, naast de tegenmaatregelen- en doelzoekpod die langs de romp van hun toestel is geflankeerd. De minimale vliegtijd tussen het opstijgen en de aankomst in de vijandelijke zone bedraagt ongeveer een uur bij een gemiddelde snelheid van 750 km/u.
Goed omkaderde missies
De missies die door de Belgische piloten worden uitgevoerd, omvatten de offensieve ondersteuning van grondtroepen (close air support / direct support of troops), verboden aanvallen op doelen ver achter de frontlinie (strike) en tenslotte luchtverkenningen. Elke missie omvat twee sorties, omdat minstens twee F-16’s er systematisch aan deelnemen. Deze patrouilles vliegen bijna dagelijks over de Koerdische regio en de sleutelsteden Tikrit, Kirkuk en Mosul, aan de noordoostelijke grenzen van het Iraakse grondgebied. Ze grijpen echter ook dichterbij in, namelijk in de fluctuerende frontruimte ten westen en zuiden van Bagdad. Hun werk in deze onrustige regio’s bestaat voornamelijk uit het opsporen en aanvallen van mobiele doelen (kinetic targets), in dit geval vooral gewapende 4×4-voertuigen.
 | Onder een beschermende boog tegen de hete Jordaanse zon, behoort deze F-16AM, uitgerust met AIM-120, AIM-9 en Maverick-raketten, waarschijnlijk tot de Royal Jordanian Air Force. |
Een cruciale missie die met volledig succes door de Belgische F-16’s werd uitgevoerd, was de vernietiging van een commandocentrum van de terroristische strijdkrachten in Tikrit. Maar de meest opmerkelijke missie was ongetwijfeld die begin 2015, uitgevoerd door negen coalitievliegtuigen onder leiding van twee Belgische F-16’s. Het betrof het bombarderen van een wapenfabriek van IS, die diep in vijandelijk gebied lag. Het bijtanken in de lucht van de offensieve formatie, de informatie verzameld door een drone en de realtime informatie overgedragen door AWACS (Airborne Early Warning And Control System) stelden de Belgische leider van het squadron van negen geallieerde vliegtuigen in staat de missie met groot succes te volbrengen. Van de negen beoogde gebouwen vormden vier de prioritaire doelen, waarvan de vernietiging die van de bijbehorende, niet direct geviseerde hangars moest teweegbrengen. De GPS-geleide GBU 38-bommen troffen hun doel en reduceerden de vijandelijke fabriek tot puin.
Een efficiënte organisatie
De rotaties van het vliegend personeel vinden maandelijks plaats, d.w.z. na ongeveer 25 missies die een honderdtal oorlogsvlieguren genereren… met de bijbehorende stress en nerveuze zowel als fysieke vermoeidheid. Laten we opmerken dat een operatietour van bommenwerperbemanningen tijdens de laatste wereldoorlog 25 missies naar de vijand telde, waarna de betreffende bemanning automatisch van operaties werd teruggetrokken en met rust werd gesteld. Hoewel de situaties niet strikt vergelijkbaar zijn, werpen ze niettemin een onthullend licht op de prestaties van onze piloten en hun monteurs en wapensmeden die op de grond werken…
 | De F-16AM FA-116 in Jordanië; op het derde punt onder de vleugel is een GBU-38 bom van 500 pond (250 kg) met GPS-geleiding te zien. |
Bovendien stelt dit soort rotatie het personeel van de 2e en 10e tactische wings van de Luchtcomponent in staat om te trainen onder reële omstandigheden, wat hen een ongeëvenaarde ervaring oplevert. Aangezien de missie eind juni 2015 afloopt (tenzij de regering een verlenging en budgetuitbreiding besluit), zou een grote meerderheid van onze piloten en gespecialiseerde technici zo de gelegenheid hebben gehad om gedurende een periode van bijna tien maanden hun operationele gevechtsvaardigheden aanzienlijk te vergroten.
Meer dan bevredigende resultaten
Operatie “Desert Falcon / Inherent Resolve” is acht maanden geleden gestart en de balans van het Belgische luchtvaartdetachement dat eraan deelneemt is zeer veelzeggend. Onze vliegers hebben in deze periode inderdaad zo’n 300 missies uitgevoerd, wat neerkomt op 2.640 vlieguren met “oorlogsgeschikte” munitie. Ze hebben 107 mobiele doelen en belangrijke vijandelijke installaties aangevallen, deze prestaties vertegenwoordigen een bijdrage van 5% aan de acties van de coalitie, en dat zonder enige “collateral damage”.
 | Vertrek op missie in oktober 2014 van de FA-116 vanaf het vliegveld van Mazraq, in het noordoosten van Jordanië. |
De Belgische piloten hebben inderdaad aangetoond dat ze competent en goed getraind zijn en hun expertise wordt unaniem erkend door de coalitiepartners: ze verdienen op zijn minst een grote pluim!
Jean-Pierre Decock
Foto’s afkomstig van de DG Com van Defensie
