Nijvel, 19 september 2014: we brengen een tweede bezoek aan Dynali, maar vergeleken met ons oorspronkelijke rapport van 9 juli 2009 (zie artikel ” Dynali H2S: een staaltje van spitstechnologie “), is de evolutie van deze innovatieve bouwer positief opmerkelijk.
 | Het Dynali H3 Sports prototype geregistreerd als NJT01 als ULM in het departement Ain in Frankrijk; let op de voorwaartse helling van de cabine. |
Nieuwe faciliteiten
Dynali had in 2009 wat ruimtegebrek om de serieproductie van de H2S-helikopter te starten, ondanks de recent gebouwde faciliteiten in Nijvel. Van de overwogen mogelijkheden koos het bedrijf voor nieuwe infrastructuren met administratieve voorzieningen, nog steeds in de industriële zone van Nijvel, maar deze keer ten noorden ervan. Deze nieuwe faciliteiten zijn ruim en beslaan 1.200 vierkante meter, bruikbaar voor de voortdurende bloeiende productie van de H2-helikopter, maar ook voor de ontwikkeling en lancering van de seriebouw van de nieuwe ultralichte H3 Sports Easy Flyer-helikopter. De productiecapaciteit van deze werkplaatsen bedraagt 6 tot 7 toestellen per maand.
 | Zicht op de achterkant van de nieuwe faciliteiten waarin Dynali in de loop van 2012 intrek nam; deze infrastructuur beslaat een oppervlakte van 1.200 m². |
De H2-helikopter breekt wereldwijd door
Sinds 2009 heeft de H2, het paradepaardje van de Dynali-helikopterlijn, een opmerkelijke doorbraak gerealiseerd op buitenlandse markten, met name in China en Frankrijk. Er zijn tot op heden tien H2S-helikopters geïmporteerd in China, naast de ondertekening van een contract voor de levering van vijftig machines. Het is namelijk een feit dat de zeer uitgestrekte Chinese markt aanzienlijke ontwikkelingen zal kennen op het gebied van helikopters voor privégebruik in de nabije toekomst en, zoals Noël Howard-Jones, marketing executive van Dynali, zeer toepasselijk zegt, telt China momenteel zo’n 600.000 miljonairs!
Vier H2S-helikopters zijn geïmporteerd in Zuid-Korea (en de H3 wordt daar momenteel gecertificeerd). Nog eens vier H2-toestellen zijn in augustus vorig jaar als kit geleverd in Brazilië, waar ze zijn geassembleerd en gecontroleerd. Een H2S werd in januari 2012 geëxporteerd naar Australië, twee andere zijn inmiddels geleverd aan Rusland, evenals een exemplaar aan Griekenland en een ander aan Roemenië.
De belangrijkste markt voor Dynali-helikopters is echter ongetwijfeld Frankrijk, waar zeven machines al operationeel zijn, voornamelijk in een schoolrol in Albertville in de Franse Alpen, in Mondreville ten zuiden van Parijs, in Amiens en in Muret (Toulouse) voor de opleiding van instructeurs. Twee machines zijn gestationeerd in Slowakije voor demonstratievluchten ter plaatse en ook in de buurlanden Tsjechië en Polen. Een H2-helikopter demonstreert al meerdere jaren de vliegcapaciteiten van het toestel in Zuid-Afrika en sinds september 2013 is dit ook het geval in Spanje. In totaal zijn er meer dan veertig H2’s geassembleerd in de werkplaatsen van Dynali in Nijvel.
H3 Sports: nieuwe vooruitzichten voor Dynali
Frankrijk is een van de pionierlanden van de Europese Unie wat betreft ultralichte helikopters. Onderhandelingen vonden plaats vanaf de zomer van 2010 tussen de UFH (Union Française de l’Hélicoptère), de FFG (Fédération Française de Giraviation), de FFPLUM (Fédération Française d’ULM) en de DGAC (Direction Générale de l’Aviation Civile) met het oog op het creëren van een tak “ultralichte helikopters”. De debatten werden gekenmerkt door de ernst en de grote openheid van geest van de deelnemers en resulteerden in 2012 met de publicatie in het Franse Staatsblad van het besluit van 21 februari 2012 ter oprichting van de “klasse 6 ULM helikopters”. Zodra dit wettelijk kader was gedefinieerd, versnelde het proces en werd op 9 juli 2012 een officiële oproep gelanceerd aan kandidaten voor een instructeursopleiding voor het vliegen met lichte helikopters.
 | Het chassis van de Dynali H3 is een robuuste constructie van roestvrijstalen buizen. |
Dynali sprong des te sneller op de kar, aangezien het succes van zijn H2-helikopter was bevestigd. Het technische team onder leiding van Jacques Tonet, ontwerper van de H2 en technisch directeur, alsook hoofd onderzoek & ontwikkeling bij Dynali, begon met de studie van een nieuwe ultralichte helikopter. Het ontwerp en de bouw van een prototype werden met ijver uitgevoerd en de nieuwe machine werd officieel gepresenteerd in Blois in augustus 2013 (en ontving op 30 oktober 2013 zijn DGAC-goedkeuring) en in april 2014 op de beurs van Friedrichshafen, respectievelijk de belangrijkste evenementen voor ULM en algemene luchtvaart in Europa.
 | De derde ULM H3 Sports helikopter in aanbouw in de nieuwe werkplaatsen van Nijvel; achter de cockpit zijn de motorbevestiging en de ondersteuning van de rotoras te zien, net voor de aluminium balk die de bedieningselementen bevat en de vierbladige koolstofstaartrotor ondersteunt, evenals de staartvlakken. |
Meteen al wekte de H3 Sports grote belangstelling, want deze (werkelijk) ultralichte helikopter beantwoordt aan de verwachtingen van de talloze liefhebbers van deze formule, waarvan de ontwikkeling de laatste jaren razendsnel is. Hoewel er veel geroepen worden, zijn er weinig uitverkorenen en de Dynali H3 Sports is ongetwijfeld een van hen. Met een af fabrieksprijs (fly away), uitgerust met analoge instrumenten en een Rotax 912 ULS-motor (met 100 pk), kost de H3 Sports 110.000 euro (100.000 als kit), wat men een concurrerende prijs kan noemen. Bovendien werd, naast het prototype, een tweede toestel gebouwd, dat een horizontaal chassis en verplaatste staartvlakken heeft, terwijl het prototype een naar voren hellende cabine had, wat de illusie wekte van een duikend moment wanneer het horizontaal vloog. Twee andere H3’s waren in september 2014 in aanbouw en het orderboek omvat al zo’n twintig toestellen.
 | De tweede H3 Sports geregistreerd als DYN01 als ULM in het departement Ain in Frankrijk; de cabine is nu horizontaal geplaatst en de staartvlakken zijn naar achteren verplaatst. Deze weergave toont duidelijk de kantelbare kap die de toegang tot de cockpit zeer gemakkelijk maakt, evenals de Rotax-motor die in het zwaartepunt van de helikopter is geplaatst. |
Een korte vlucht in de H3 Sports
Het voorrecht werd mij tijdens mijn bezoek gegund om een korte testvlucht te maken met het prototype van de Dynali H3 Sports. De tweezits zij-aan-zij-cockpit van de H3 is ruim, in ieder geval even ruim als die van een gemiddelde auto (breedte 1,40 m), en de bedrijfspiloot, Patrick Gauquier, en ikzelf voelden ons er zeer comfortabel in. Wat betreft het zicht, helikopters zijn over het algemeen een groot balkon in de lucht en de H3 bevestigt deze bewering met gemak. De bedieningselementen zijn licht en precies en het toestel reageert onmiddellijk op de kleinste input van de piloot. Een ander fenomeen dat ruimschoots bijdraagt aan het vliegcomfort is het lage geluidsniveau in de cockpit en de vrijwel afwezigheid van trillingen, wat vrij zeldzaam is voor een draagvleugel en waarschijnlijk de belangrijkste reden hiervoor zijn de stijve rotorbladen van geëxtrudeerd aluminium. De as van de hoofdrotor en de motor zijn bevestigd aan de achterste structuur van het toestel en loodrecht boven het zwaartepunt gemonteerd, wat alleen maar kan bijdragen aan het vergemakkelijken van het besturen van het toestel.
 | Het H3 Sports prototype in een lichte klim, de helling van de cockpit geeft de illusie van een vlieggedrag met een duikend moment. |
 | Het H3-prototype dat over het tweede gebouwde en achter de nieuwe Dynali-werkplaatsen in Nijvel geparkeerde toestel vliegt. |
Een helikopter zoals de Dynali H3 Sports, die geavanceerde technologieën combineert met concurrerende kosten (aankoop en exploitatie), voldoet volledig aan de voorwaarden van klasse 6 van ultralichte helikopters die sinds kort in Frankrijk van kracht is en kan alleen maar een groot succes worden bij ULM-enthousiastelingen die gepassioneerd zijn door draagvleugels. Overigens is het proces voor de Dynali H3 Sports al in gang gezet en de toekomst ziet er veelbelovend uit.
 | Patrick Gauquier, de “huispiloot” van Dynali, aan de besturing van de H3 Sports prototype. |
Jean-Pierre Decock
Kenmerken en prestaties van de Dynali H3 Sports
Rotordiameter: 7,14 m
Staartrotordiameter: 0,80 m
Romplengte: 6,21 m
Totale lengte: 8 m
Leeggewicht: 280 kg
Maximumgewicht: 450 kg
Nuttige lading: 170 kg
Motor: Rotax 912 ULS (100 pk) of 912 ULS-1 (110 pk) met 4 tegenover elkaar liggende cilinders (boxermotor) en luchtkoeling.
Prestaties met Rotax 912 ULS (912 ULS-1): kruissnelheid: 140 km/u (145 km/u) / bereik: 500 km (350 km).
Meer informatie op www.dynali.com
