Florennes, 29 augustus 2014. De sfeer onder de aanwezigen, zowel militairen als burgers, was duidelijk feestelijk. Iedereen was naar de basis tussen Samber en Maas gekomen om de viering van 4.000 vlieguren op de F-16 van Majoor-vlieger Marc, alias Charl’z (of CZ), Longlé, de eerste Belgische piloot en 41e wereldwijd die dit record verbrak, waardig te vieren.
 | De 4.000 vlieguren zijn net afgerond; de FA-89 van Majoor-vlieger Marc Charl’z (CZ) Longlé passeert onder de efemere triomfboog die de brandweerlieden van de basis voor hem creëren. |
Vlucht naar de top
Na de nauwgezette buiteninspectie van de F-16AM in het gezelschap van zijn crew chief (pistard, zoals men in Frankrijk zegt), neemt Marc Charl’z Longlé plaats in de cockpit van de FA-89 en maakt zich vast voordat hij de laatste voorvluchtcontroles uitvoert. Kort voor tien uur maakt hij de remmen van de FA-89 los om te taxiën naar het begin van baan 26 rechts. Zijn wingman, aan boord van de FA-72, volgt hem op de voet. Opgesteld op de baan, stijgen ze op met volle naverbrander. Operatie “4.000 uur Charl’z” is gelanceerd, het record zal sneuvelen, dit gebeurt maar één keer in het leven van een piloot, en dan moet hij nog uitzonderlijk zijn om er aanspraak op te kunnen maken, maar Charl’z voldoet vandaag aan alle voorwaarden om de hoofdprijs in de wacht te slepen.
 | De F-16AM met registratie FA-89 verlaat zijn parkeerplaats om de 4.000ste F-16-vlieguur van Marc Charl’z Longlé te vliegen, de enige Belgische piloot en een van de 41 wereldwijd die aanspraak kan maken op deze titel. |
Tijdens de vluchtfase werden enkele persoonlijkheden uitgenodigd voor een briefing over de vlucht, de operaties van de Luchtcomponent van Defensie en vooral de briljante carrière als operationeel piloot die hij heeft geleid. Onder de aanwezige notabelen merkte de burgemeester van Florennes, Pierre Helson, terecht op dat dit 4.000ste uur van een volledig operationele piloot over zo’n lange periode ongetwijfeld overeenkwam met een sportieve prestatie en dat de massamedia verplicht waren om de gebeurtenis te verslaan voor hun televisiekijkers, luisteraars of lezers. Het is niet mogelijk om te bevestigen of de woorden van Pierre Helson vooruitziend waren, maar het is zeker dat hij werd gehoord, want Charl’z verscheen diezelfde avond nog in de televisiejournalen van verschillende nationale zenders.
 | De wingman, de FA-72, verlaat op zijn beurt het tarmac om achter Charl’z, zijn leider, aan te taxiën. |
Een uur later, rond 11 uur, keerden de held van de dag en zijn wingman terug naar hun plaats aan het einde van het tarmac dat vroeger aan het NAVO TLP (Tactical Leadership Programme) was gewijd, niet zonder verschillende passages op lage hoogte te hebben gemaakt in een boxformatie van vier en een 1ste Smaldeel in de vorm van een 1, geleid door Charl’z. Maar het meest spectaculaire element was ongetwijfeld de vloeibare triomfboog, getekend door de brandweervoertuigen, waaronder de held van de dag doorheen vloog: een prachtige prestatie met een efemere schoonheid die de aanwezigen niet snel zullen vergeten.
 | De “merk-formatie” van het 1ste Smaldeel met Charl’z als leider. |
Een intensieve operationele carrière
MARC Charl’z Longlé heeft een militaire pilotencarrière doorlopen die als voorbeeldig kan worden omschreven.
Hij trad in 1981 toe tot de Kadettenschool om drie jaar later de 124e promotie “alle wapens” van de Koninklijke Militaire School te integreren. Voor het afronden van zijn universitaire studies volgde hij parallel de militaire pilotenopleiding binnen de promotie 87B. Na zijn opleiding aan de elementaire vliegschool op de SIAI-Marchetti SF260 in Gossoncourt, begon hij aan de gevorderde vliegfase op de Alphajet in Brustem en behaalde hij zijn pilotenvleugels in augustus 1990. Vervolgens volgde hij de jachtvliegroute, en voerde hij zijn operationele conversie uit op de tweezits F-16B en daarna de eenzits F-16A in Beauvechain.
Met zijn tweedegraads vliegbrevet op zak, werd hij in maart 1991 overgeplaatst naar de 2e Tactische Wing van Florennes, waar hij opnieuw de F-16B onder handen nam bij de B Flight en zijn aanstelling ontving bij het 1ste Smaldeel, dat, zo men wil, zijn favoriete smaldeel voor de rest van zijn carrière zou worden, des te meer daar zijn vader en grootvader beiden wapensmeden waren geweest bij het 1ste.
Hij werd F-16B instructeur bij de OCU (Operational Conversion Unit) in Beauvechain in januari 1995 en vervolgens bij de 10e Tactische Wing in Kleine-Brogel toen de OCU daar in 1996 naartoe verhuisde. Het was niet het bruisende leven van een jachtsmaldeel, maar het was een nobele taak om jonge piloten de kunst van het luchtgevecht bij te brengen en deze functie stelde hem bovendien in staat om vlieguren te verzamelen.
 | Met 4.000 F-16 vlieguren op zak, parkeert Majoor-vlieger Marc Charl’z Longlé zijn FA-89 op het tarmac van Florennes. |
Terug toegewezen aan het 1ste Smaldeel in 1996, nam hij deel aan operaties boven voormalig Joegoslavië (Bosnië en Kosovo) in 1997, 1998 en 1999. Eind februari 1998 werd hij aangewezen voor de Initial Cadre MLU (Mid-Life Update voor de F-16) en als MLU-instructeur keerde hij in 2000 terug naar de 2e Tactische Wing. Met de missie voltooid, keerde hij terug naar het 1ste, waar hij op 27 april 2007 de kaap van 3.000 F-16 vlieguren overschreed, na te hebben deelgenomen aan de BAP 1 en BAP 2 uitzendingen in respectievelijk 2004 en 2006 (Baltic Air Policy) voor de luchtpolitie van de Baltische staten in het kader van een NAVO-missie.
Marc Charl’z Longlé was ook kortstondig toegewezen aan de 23e en 31e smaldelen van de 10e Tactische Wing.
 | Nauwelijks de motor uit en de canopy geopend, wilde de petekind (en zijn meest vurige supporter) de eerste zijn om peetvader Charl’z te feliciteren. |
Majoor-vlieger Marc Charl’z Longlé heeft meer dan honderd gevechtsmissies boven voormalig Joegoslavië voltooid, aanvankelijk vanaf de Italiaanse bases Villafranca en vervolgens Amendola, maar ook vanuit Kaboel in Afghanistan in 2005, evenals drie periodes van offensieve missies vanuit Kandahar in Afghanistan in 2008, 2010 en 2011. Zijn laatste detachement in Afghanistan vond plaats toen de offensieve aanvallen op Libië in het voorjaar van 2011 werden gelanceerd; dit is de enige offensieve operatie van de Luchtcomponent waaraan hij dus niet heeft deelgenomen.
 | Het distelembleem van het 1ste Smaldeel, de spandoek speciaal voor de gelegenheid gemaakt en de piloten van het 1ste… verdomme! |
Als categorie B-piloot bij het 1ste Smaldeel sinds november 2011, is Majoor-vlieger Marc Charl’z Longlé een van de zeldzame Belgische militaire piloten die gedurende zijn hele carrière operationeel is geweest als F-16-jachtvlieger. Inderdaad, zoals Luitenant-generaal Vlieger Claude Van de Voorde, commandant van de Luchtcomponent, benadrukte, na een min of meer lange periode in een gevechtssmaldeel, slaan piloten officieren een andere weg in, ofwel naar een operationele carrière op transportvliegtuigen, ofwel volgen ze de weg om hogere officieren en generaals te worden, wat hen vanwege opleidingen en diverse stafuncties van de vliegbases weghoudt, verplichte stappen om de hoogste rangen te bereiken.
Deze lange periode van intensief vliegen heeft Charl’z dan ook logischerwijs gebracht tot een totaal van meer dan 4.500 vlieguren, dat wil zeggen 4.000 op F-16 en de rest op trainingsvliegtuigen tijdens zijn opleiding. Met een goed gevuld vlieglogboek zal hij in februari 2015 met pensioen gaan.
 | “En de 1e verdomme” 90e verjaardagsversie van het squadron met het speciaal versierde vliegtuig in Florennes in 2007. (1e Smaldeel) |
Festiviteiten en felicitaties
Meteen na het openen van de canopy van zijn F-16 na zijn 4.000e vlieguur, werd Marc Charl’z Longlé verwelkomd door talrijke collega’s, ouders en familieleden, sympathisanten, militairen van alle rangen en civiele persoonlijkheden. Allen omringden hem en drongen zich op om hem te feliciteren. De delegatie die niet onopgemerkt bleef, was die van zijn motorvrienden die in groten getale waren gekomen om hem op een vriendschappelijke manier te plagen.
 | … en omhelst hem onder applaus van Kolonel Vlieger Thierry Dupont, de korpschef van de 2e Tactische Wing. |
Niettemin had zijn oude mentor Jean-Marie “Toutou” Toussaint erop gestaan aanwezig te zijn om zijn briljante leerling te feliciteren. Majoor-vlieger J.M. Toussaint (gepensioneerd) brak drie wereldrecords wat betreft vlieguren op de F-16, in die zin dat hij de eerste piloot ter wereld was die de kaap van 1.000 uur (in 1984), 2.000 uur (op 14 december 1988) en 3.000 vlieguren (op 21 oktober 1992) overschreed. De hereniging en de felicitaties waren hartelijk.
 | Velen feliciteerden Charl’z met zijn record, en een van de meest prestigieuze was zijn voormalige commandant, Majoor-vlieger (gepensioneerd) Jean-Marie “Toutou” Toussaint, die de eerste piloot ter wereld was die achtereenvolgens de grens van 1.000, 2.000 en 3.000 vlieguren in een F-16 passeerde: hij weet wat 4.000 uur betekent! |
Ter documentatie: slechts 5 piloten hebben de 5.000 vlieguren overschreden en slechts één heeft de 6.000 uur aan boord van de F-16 bereikt.
 | Terecht trots op hun zoon, overhandigen de moeder en vader, voormalig wapenmaker bij het 1ste Smaldeel, hem zojuist het aandenken van de 2e Tactische Wing. |
Het evenement eindigde met de uitreiking van de beroemde “4.000 uur F-16” badge, de presentatie van diverse souvenirs aangeboden door de 2e Wing en het 1ste Smaldeel en, uiteraard, de traditionele grote pint waarvan de jongeren van het smaldeel gebruik maakten om Marc Charl’z Longlé enkele herinneringen te overhandigen die deden denken aan pikante momenten uit zijn carrière.
Nogmaals bravo Charl’z, je hebt de Luchtmacht goed gediend!
 | Luitenant-generaal Vlieger Claude Van de Voorde, commandant van de luchtcomponent, speldt de badge van F-16-piloot die de kaap van 4.000 vlieguren op dit type vliegtuig heeft overschreden, op de vliegoverall van Marc Charl’z Longlé… |
Tekst en foto’s: Jean-Pierre Decock
