Brussel, 21 juli 2014. Het is de dag van de nationale feestdag, of beter gezegd, de laatste dag van het lange nationale feestweekend dat wat mij betreft rijk was aan diverse luchtvaartavonturen. Inderdaad, de ervaringen van die dagen waren even ongewoon als boeiend, ja zelfs spannend.
Een opwindend begin van het weekend
Op vrijdag de 18e was Gossoncourt overspoeld met zon, een azuurblauwe hemel zonder de minste wolk (“blue sky” zoals de vliegers zeggen) voor de bijeenkomst van de leden van de “Silver Spurs”, dat wil zeggen de oud-piloten van de Lockheed F-104G Starfighter, het mythische vliegtuig uit de jaren 60 en 70 waarbij de piloten stijgbeugels (spurs) droegen die hun benen naar achteren moesten trekken bij een schietstoel-ejectie om te voorkomen dat ze zouden breken door vast te komen zitten in de krappe cockpit. Er waren zo’n zeventig mensen bijeen om herinneringen op te halen tijdens de gezellige barbecue die voor de gelegenheid was georganiseerd. Maar deze mooie dag was ook doorspekt met leuke verrassingen…
 | Tijdens de repetitie voor het luchtdefilé groet de SF260M (ST34) in de kleuren van de Red Devils-patrouille de oud-piloten van de F-104G die op 18 juli 2014 in Gossoncourt bijeen waren. |
Eerste verrassing: enkele oud-piloten van de F-104G, versterkt door enkele oud-piloten van Mirage of F-16, zijn eigenaar en/of piloot geworden van een Stampe & Vertongen SV4, de schooldubbeldekker waarop zij hun eerste vliegbewegingen maakten op de Elementaire Vliegschool. Zij hadden het uitstekende idee gehad om hun toestellen voor de dag mee te nemen om belangstellenden de geneugten van het vliegen met deze antieke en wendbare kleine dubbeldekker (opnieuw) te laten ontdekken. Zo stonden vijf SV4’s opgesteld op het tarmac naast de kenmerkende controletoren van Gossoncourt: een tafereel dat daar al bijna 50 jaar niet meer was waargenomen! Alle toestellen hebben meerdere keren gevlogen, uitsluitend met piloten met grijze slapen of anders… die ronduit “door hun haar waren geduwd”. De sfeer was goed en geluk heeft duidelijk een paar vleugels… Zonder in details te treden, die in dit artikel enigszins buiten de context vallen, heeft een korte aerobatic-vlucht in de OO-GWA/V66 met Danny Cabooter me zowel veel goed gedaan als veel plezier verschaft.
 | De F-16AM’s (FA-132/86 en 116) keren terug van Brussel en vliegen als eerbetoon aan de Silver Spurs alvorens terug te keren naar Kleine-Brogel. |
 | Met de karakteristieke controletoren van Gossoncourt op de achtergrond staat de OO-SVG klaar voor een vlucht met zijn eigenaar-piloot Johan De Block, ex-Sea King piloot, aan de stuurknuppel en André Muller, ex-korpschef van de 15e Wing, op de voorste positie. De OO-SVG/V21 stond zo’n tien jaar lang als bewaker op een paal bij de ingang van hetzelfde vliegveld. |
Tweede verrassing: de groet (of het eerbetoon) van de huidige piloten van de Luchtcomponent, leiders van de verschillende formaties die een repetitie uitvoerden om hun sporen te verdienen voor de parade van de 21e over Brussel en een omweg hadden gemaakt via Gossoncourt. Blijkbaar verheugd over de manoeuvre, “buzzeden” de F-16’s, Alphajets en Marchetti SF260 de vliegbasis van Tienen meerdere malen, terwijl het trio C-130H de aanwezigen verraste, omdat ze op zeer lage hoogte uit het bosje kwamen dat de westelijke gevel van de hangars maskeerde, alsof ze een aanvalslading zouden uitvoeren. De ouderen lieten hun plezier niet bederven; dank aan de jonge jockeys van de luchtmacht.
 | Verzameld in Gossoncourt op 18 juli 2014 en volgetankt voor de terugreis naar huis, de SV4’s OO-GWA/V66, OO-SVG/V21, OO-MON/V30, OO-SVB/V43 en OO-GWB/V29: het is, bij de Pingouin, lang geleden dat er zoveel SV4’s op het tarmac van de voormalige Elementaire Vliegschool stonden. |
De luchtparade over Brussel
De luchtparade van 21 juli 2014 was in mineur, zoals vaak, en door het onstuimige weer veroorzaakt door de eeuwige “bewegende cyclonen van de gematigde streken”. Het plafond was grijs, dicht en laag, zoals de honderd genodigde passagiers die eraan deelnamen in de vlucht konden vaststellen. Het grootste deel van hen zou vliegen aan boord van de nieuwe Airbus A321 van Defensie en dat was ook ons geval. We hoopten dat het plafond zou optrekken, de horizontale zichtbaarheid was goed, het zou praktisch een normale vlucht zijn voor België. Helaas, en volgens de zogenaamde wet van de universele plaaggeest, verslechterde het weer, vandaar de vraag: gaat het door/gaat het niet door? Na het wachten in de militaire terminal, bang voor annulering, besloten de autoriteiten in ieder geval de transportvliegtuigen te laten vliegen en de inscheping in de A321 gebeurde in harmonica door opeenvolgende groepen passagiers. De drie C-130H Hercules, de Duitse C160 Transall en de Embraer begonnen hun taxi net voor de Airbus A321 die de rij sloot. Na een probleemloze start vanaf baan 20 van Zaventem, zette de A321 koers naar Gembloux om vervolgens een ruime omweg rond Brussel te maken via Nijvel, Edingen, Ninove en Aalst. Het plafond was op sommige plaatsen erg laag, vooral richting Ninove, met zelfs enkele buien in de verte waar de karakteristieke Airbus A400M met zijn achtbladige propellers van west naar Brussel vloog.
 | In de vertrekhal van de militaire terminal hangt het 1/10 schaalmodel van de Fairchild C-119G Flying Boxcar, registratie CP10/OT-CAJ; de echte, zorgvuldig gerestaureerd door de oud-leden van de 15e Wing, staat tentoongesteld op het defileerterrein van de Groenveld-kazerne tegenover de ingang van de militaire vliegbasis van Melsbroek. |
In de cockpit van de A321 becommentarieerden commandanten Antoine en Decock de vluchtfasen en wezen ze de overvlogen steden aan, hun commentaren werden met grote belangstelling gevolgd door de vele passagiers die werden verzorgd door het cabinepersoneel, bestaande uit de adjudanten Knaepen en Van der Auwera, evenals de 1e korporaal-chef Bruyninckx.
 | De Airbus A321 (geregistreerd als CS-TRJ in Portugal), dit jaar geleased door Defensie, wacht op het militaire tarmac van Melsbroek op de inscheping van de passagiers voor het luchtdefilé boven Brussel. |
 | De piloten van de A321 na de mini-rondreis door België en het defilé over de hoofdstad dat zij zo genereus hebben becommentarieerd voor de passagiers. Links, commandant Antoine van het 21e Smaldeel van de 15e Wing en rechts, commandant Bart Decock (mijn naamgenoot) die zijn hele carrière heeft doorgebracht bij DAT (Delta Air Transport), SABENA en Brussels Airlines, waar hij in 2003 fleet manager was. |
Duidelijk werd besloten de toestellen over Brussel te laten paraderen ondanks het lage plafond, waarbij de Airbus A321 regelmatig de dichte wolkenbasis binnenging, maar, zoals we later vernamen, namen de F-16’s niet deel aan het defilé, inclusief de twee die de A321 moesten escorteren tijdens de passage over de hoofdstad.
Het ongewone element van de parade van 2014 was ontegensprekelijk de hybride helikopterformatie van de EUBG (European Union Battle Group), dat wil zeggen de Europese snelle reactiemacht onder Belgisch voorzitterschap voor de periode van juli tot december 2014. Deze formatie, zeldzaam in onze contreien, bestond uit een Agusta A109 van de Heli Wing van Beauvechain, een Duitse Sikorsky CH-53 Stallion en een Nederlandse Boeing-Vertol CH-47 Chinook birotor. Voor het eerst in het luchtdefilé waren ook twee zware NH90 helikopters te zien die recentelijk door de Luchtcomponent van de Belgische strijdkrachten in gebruik zijn genomen.
 | Terug naar de paddock om brandstof te besparen voor de laatste C-130H Hercules (CH-03) die over Brussel defileerde; deze taxeert met de binnenste motoren uitgeschakeld. |
Uiteindelijk was de nationale feestdagparade van 2014 in mineur, zoals zo vaak door wisselvallig weer, maar wat mij betreft was 21 juli van dit jaar bijzonder fortuinlijk dankzij de avonturen waaraan ik kriskras mocht deelnemen…
Dank aan Adjudanten Philippe Van Huyck en Jozef Vanden Broeck van IPR Comopsair voor hun effectieve hulp.
Tekst en foto’s: Jean-Pierre Decock
