Brussel, 30 december 2012. Het jaar loopt ten einde en we kunnen stellen dat het een productief jaar was wat betreft F-16’s voorzien van een flamboyante speciale beschildering, gezien de vele jubilea of speciale omstandigheden die zich voordeden. Alle squadrons van de twee operationele F-16 wings hadden minstens één goede reden om te vlaggen en hun kleuren aan de hemel te tonen.
 | De F-16BM FB-24, speciaal beschilderd om het 25-jarig bestaan van de OCU F-16 te vieren met het embleem van de gier van de voormalige jachtschool, stijgt op met volle naverbrander vanuit Kleine-Brogel op 4 december 2012. (IPR-Comopsair / Adj. Bart Rosselle) |
Het 1ste squadron met het distelembleem
Eerst de oudste: het 1ste squadron, gesponsord door de stad Chimay, vierde in 2012 het 95-jarig bestaan van de Schotse distel, een embleem dat dit squadron erfde bij de oprichting als 351 squadron in 1946 en vervolgens als 1ste squadron in 1948 op Spitfire MK XIV binnen de 2de wing van de toen in opbouw zijnde basis van Florennes. Later werd het uitgerust met F-84E en G Thunderjet en F-84F Thunderstreak. Omgevormd naar Mirage V in 1971 verliet het de Entre Sambre et Meuse om, samen met het 8ste squadron, de 3de tactische wing van Bierset te vormen. Het keerde in maart 1989 terug naar Florennes na de transformatie naar F-16A, die na talrijke moderniseringen nog steeds zijn uitrusting vormt.
 | De FA-121 ter herdenking van het 95-jarig bestaan van de distel, het embleem van het 1ste squadron, bij de landing in Waddington in juli 2012. (via Jean-Pierre Decock) |
In oktober 1917 werd het 1ste squadron met het distelembleem opgericht; het was gebaseerd in Les Moëres en uitgerust met Nieuport XI en XVI, die vanaf de herfst van datzelfde jaar geleidelijk werden vervangen door Hanriot HD-1. Sindsdien werd de distel, in vele grafische varianten, onafgebroken met trots gedragen door jachtvliegers, ondanks de grote variatie in de nummering van de squadrons. Zo toonden aan het begin van de Tweede Wereldoorlog de Hurricane MK I’s van het 2de squadron, gestationeerd in Schaffen-Diest, een prachtige distel omringd door een riem op hun typisch Britse camouflage.
 | Close-up gemaakt in Florennes op 23 juni 2012 van de staartvin van de FA-121 met speciale beschildering 95 jaar: rechterkant, de distel, traditioneel embleem en het motto van het 1ste squadron van de 2de wing, evenals zijn roepnaam “stingers” gebruikt sinds zijn interventie in voormalig Joegoslavië midden jaren 90; links, de “donkere kant van de kracht”. (Jean-Pierre Decock) |
Het embleem met zijn motto “Nemo me impune lacessit” (Niemand provoceert mij ongestraft) leeft en vliegt dus al 95 jaar binnen de Belgische militaire luchtvaart en werd recentelijk in gevecht gedragen tijdens interventies in voormalig Joegoslavië, Afghanistan en Libië. Het 1ste squadron viert binnenkort zijn honderdjarig bestaan, een uniek feit in de annalen van de Belgische luchtvaart. Het lijdt geen twijfel dat het embleem dan zal overeenkomen met zijn vereenvoudigde antieke ontwerp, met de contouren van een champagnekurk…
Het 349 squadron met het goedendag-embleem
Het 349 squadron was het tweede Belgische squadron dat tijdens de Tweede Wereldoorlog binnen de Royal Air Force werd opgericht. Inderdaad, in oktober 1942 werden de piloten verzameld die de kern vormden van dit nieuwe squadron, bestemd voor de bescherming van Belgisch Congo. De vrijwel complete manschappen van de eenheid landden op 10 november 1942 in Ikeja, Nigeria, en ontvingen daar Curtiss P-40 Tomahawks als uitrusting.
 | De ongewone beschildering van de FA-110, aangebracht in augustus 2012 ter gelegenheid van het 70-jarig bestaan van de oprichting van squadron 349 binnen de RAF, zoals aangegeven door de Spitfire die de staartvin siert, over het goedendag (strijdknots) embleem van het squadron, evenals het gebruik van de squadroncode GE die tijdens de oorlog eigen was aan de 349 (waarbij X de individuele letter van het vliegtuig is). (IPR-Comopsair / Adj. Bart Rosselle) |
Het squadron werd officieel opgericht op 11 januari 1943 en dekte de transportoperaties van vliegtuigen die aan de westkust van Afrika waren geland, naar Egypte na de oversteek van het Afrikaanse continent om de Desert Air Force te versterken. Nadat de As-troepen uit Noord-Afrika waren verdreven, pakte de 349 haar spullen en keerde terug naar Groot-Brittannië om op 7 juni 1943 in Wittering te worden hervormd. Uitgerust met Spitfire MK V en vervolgens MK IX, nam het deel aan de landing in Normandië en was zelfs het eerste geallieerde squadron dat op 10 juni 1944, vier dagen na deze grootste militaire operatie aller tijden, in Frankrijk landde in Sainte-Croix-sur-Mer. De 349 beëindigde de oorlog in Valperbusch in Noord-Duitsland om zich bij de 350, haar zustersquadron, in Wunstorf en vervolgens in Fassberg te voegen, voordat het op 24 oktober 1946 in Beauvechain werd gevestigd. Op deze beroemde basis van de 1ste jachtwing werd het squadron opnieuw uitgerust met Spitfire MK XIV en werd het vervolgens in 1949 het eerste Belgische squadron dat operationeel werd verklaard op een straalvliegtuig, de Gloster Meteor MK IV. Achtereenvolgens uitgerust met Meteor MK VIII, Hunter MK IV, Avro Canada CF-100 MK V, Lockheed F-104G Starfighter en tenslotte F-16A tot de ontbinding van de 1ste jachtwing op 31 maart 1996. Als gevolg van deze reorganisatie werd de 349 opnieuw toegewezen aan de 10de wing van Kleine-Brogel, waar het sindsdien is gestationeerd en uitgerust met F-16AM’s die verschillende moderniseringen hebben ondergaan.
 | Close-up van de staartvin van de FA-110, die de grafische verfijning van de beschildering toont die is aangebracht ter gelegenheid van de 70ste verjaardag van de 349. (IPR-Comopsair / Adj. Bart Rosselle) |
Het embleem met de goedendag (de strijdknots van de Vlaamse milities die de koning van Frankrijk versloegen in 1302) en het motto “Strike hard, strike home” (sla hard, sla raak) vieren dus 70 jaar van een geschiedenis rijk aan wendingen.
 | Mooie formatie in echelon geweigerd naar links van F-16AM’s van de 349 met de FA-110 die de FA-135/70/69 leidt in augustus 2012. (IPR-Comopsair / Adj. Bart Rosselle) |
De 350 met het embleem van Ambiorix
Het eerste Belgische RAF-squadron was de 350, opgericht op 10 november 1941, maar officieel pas gecreëerd toen zijn manschappen compleet waren, namelijk op 11 februari 1942, op het Londense vliegveld Northolt. De 350 heeft overigens in november 2011 in Florennes waardig haar 70-jarig bestaan gevierd (zie artikel op deze site “archiefimpressies” – “Three-fifty’s seventy”). Wij zullen ervan uitgaan dat dit squadron het evenement enkele weken eerder dan 2012 heeft gevierd…
 | Het motief aangebracht op de staartvin van de FA-68 van de 350 eind 2011 ter gelegenheid van de 70ste verjaardag van haar oprichting illustreert met veel modernisme het embleem van het squadron, namelijk de gevleugelde helm van Ambiorix, hoewel hij in een meer stripverhaalachtige geest is afgebeeld op de ventrale kielen van het vliegtuig. (IPR-Comopsair / Adj. Bart Rosselle) |
Uitgerust met Spitfire MK IIa en daarna Vb, nam het deel aan de helaas beruchte landingspoging in Dieppe op 19 augustus 1942. Na de ontvangst van Spitfire MK IX’s verdubbelde de 350 haar offensieve activiteiten boven Noord-Frankrijk en nam deel aan de landingsoperaties in Normandië. Na een conversie naar Spitfire MK XIV in augustus 1944 wijdde de 350 zich aan de gevaarlijke sport van de jacht op V1 vliegende bommen. Gevestigd in Celle, Duitsland, schoten de piloten van het squadron in samenwerking een van de nieuwe en zeer zeldzame straalbommenwerpers van de Luftwaffe, de Arado Ar 234, neer op 1 mei 1945.
 | De FA-68 speciaal versierd voor de 70ste verjaardag van het 350ste squadron met de FA-129 en 131 als vleugels in november 2011. (IPR-Comopsair / Adj. Bart Rosselle) |
Opnieuw uitgerust met Spitfire MK XVI, sloot het squadron zich in november aan bij de 349 in Fassberg om op 24 oktober 1946 terug te keren naar het thuisland. Gevestigd in Beauvechain, vormden de 350 en de 349 de 1ste jachtwing en, ondanks de gezonde concurrentie tussen hen, hadden ze vrij parallelle bestemmingen tot de ontbinding van de 1ste wing op 31 maart 1996, wat leidde tot de integratie van de 350 in de 2de wing van Florennes, die tot op heden nog steeds hun thuishaven is.
Meteen na de oprichting kozen de piloten Ambiorix, leider van de Eburonen, bekend bij alle Belgische schoolkinderen vanwege zijn verbeten verzet tegen de Romeinse indringer, als embleem; het gekozen motto was een citaat van Julius Caesar, namelijk “Belgae gallorum fortissimi” (van alle volkeren van Gallië zijn de Belgen de dappersten). Het squadron heeft dus gedurende vrijwel heel 2012 zijn 70-jarig bestaan gevierd met een speciaal versierd toestel dat – zoals men kan raden – Ambiorix afbeeldt met zijn gevleugelde helm, zoals altijd afgebeeld met een prachtige, zeer Gallische snor.
De OCU F-16 met het gier-embleem
De Operational Conversion Unit F-16 werd officieel op 1 september 1987 in Beauvechain als squadron (daarvoor was het een conversie flight) opgericht en werd daarmee erfgenaam van het embleem van de voormalige jachtschool: de gier die in zijn klauwen een pijl met drie punten vasthoudt. De aldus opgerichte OCU, versterkt met talrijke ervaren instructeurs, was klaar om de lichtingen jonge piloten te ontvangen die vers waren gebrevetteerd op de Alphajet, maar ook het grote contingent Mirage-piloten van de 2de wing die vanaf maart 1989 werden uitgerust met F-16’s.
In totaal heeft de OCU F-16 en haar tweepersoons F-16B’s in de afgelopen 25 jaar meer dan 300 piloten opgeleid, voornamelijk Belgen, maar ook Portugezen, Turken, Noren en zelfs Jordaniërs. De toestellen die zij in gebruik heeft, zijn meerdere malen gemoderniseerd en hun elektronica is bijgewerkt, waardoor ze operationeel op topniveau blijven.
 | Deze duikvlucht op de F-16BM FB-24, uitgevoerd op 4 december 2012, toont duidelijk de geruite beschildering met de gier, embleem van de OCU F-16, geschilderd ter gelegenheid van de 25ste verjaardag van haar oprichting als autonome squadron. (IPR-Comopsair / Adj. Bart Rosselle) |
Bij de ontbinding van de 1ste jachtwing in Beauvechain op 31 maart 1996 werd de OCU F-16 geïntegreerd in de 10de wing en verhuisde naar Kleine-Brogel, wat in 2012 nog steeds haar thuishaven is. De OCU viert dus haar kwart eeuw van bestaan. Deze prestigieuze eenheid telt in haar rangen de eerste piloot ter wereld die de mijlpalen van 1.000, 2.000 en 3.000 vlieguren op F-16 heeft bereikt: Commandant Aviateur Jean-Marie “Toutou” Toussaint, evenals vele instructeurs met 1.000 of 2.000 (of, zeldzamer, 3.000) uur aan de stuurknuppel van dit gevechtsvliegtuig.
Het 31ste squadron met het tijgerembleem
Het 31ste squadron, vanwege zijn status als “tiger squadron”, beschildert virtueel elk jaar een vliegtuig met een tijgermotief voor zijn deelname aan de NAVO Tiger Meet, die sinds 1961 squadrons met deze geduchte kat als embleem samenbrengt.
 | De FA-87 in zijn Tiger Meet 2011 decor landing in Koksijde op 5 juli 2011; de motieven op de luchtinlaat stellen de zeven “Silver Tiger Trophy’s” voor die gewonnen zijn door het 31ste squadron en de 60 op de staartvin viert zijn 60ste verjaardag. (Jean-Pierre Decock) |
Opgericht in 1951 in Beauvechain, vierde het 31ste squadron zijn zestigjarig bestaan tegelijkertijd met het vijftigjarig bestaan van de Tiger Meet in 2011. Voor de gelegenheid hadden de kunstenaars van de 31ste een prachtige Bengaalse tijger-schildering bedacht, met een oranjebruine vacht die naar de voorkant van het vliegtuig overging in een Siberische tijger met een grijs-witte vacht. Dit zeer oordeelkundig geschilderde motief uit 2011 werd slechts weinig gewijzigd voor de deelname van het squadron aan de Tiger Meet, aangeduid als Artic Tiger, die van 29 mei tot 8 juni 2012 plaatsvond op de Noorse basis Orland, het bolwerk van het 338 tiger skvadron. De aanpassingen bestonden voornamelijk uit het verwijderen van de cijfers 60 (jaren van het 31ste squadron) en 50 (jaren van de NAVO Tiger Meet), die aan weerszijden van de staartvin waren aangebracht, en deze te vervangen door 31.
 | Dezelfde FA-87 met de geretoucheerde beschildering in mei 2012 (de 60 op de staartvin is vervangen door de 31 van het squadron) voor zijn aanstaande deelname aan de Tiger Meet in Orland (Noorwegen) eind mei – begin juni. De tijgerstrepen lopen ook door op de onderzijde en de buik van het vliegtuig. (Jean-Pierre Decock) |
Daarentegen hebben de schilders van het squadron acht markeringen aangebracht die evenveel “Silver Tiger Trophies” herdenken die sinds 1978 zijn gewonnen als “overall best squadron during the Tiger Meet”. Het 31ste squadron van Kleine-Brogel staat onbetwist bovenaan in het klassement wat betreft de toekenning van deze felbegeerde trofee door alle deelnemers. Tegelijkertijd werden de monteurs van de 31ste geëerd door de “Special tiger spirit award” te ontvangen voor hun grote motivatie tijdens veel van deze NAVO-oefeningen; overigens nam de oudste van hen voor de 26ste keer deel.
 | De FA-87 tijdens de meeting in Florennes op 23 juni 2012; de klep van het neuswiel vermeldt de namen van de ontwerpers van de decoratie (Wolfs & Verheyen) en de uitvoering ervan door de schilderwerkplaats van de 10de wing. De symbolen van de “Silver Tiger Trophy”, geschilderd aan de linkerkant van de luchtinlaat, zijn nu acht in getal. (Jean-Pierre Decock) |
Zoveel glamour heeft het squadron er niet van weerhouden om de afgelopen jaren actief deel te nemen aan missies in het buitenland. Het 31ste squadron met het tijgerembleem en wiens motto “In sanguine vinum” (mijn wijn is bloed) luidt, verdiende dan ook zeker een ereplaats in dit artikel.
F-16 demo
Dit verslag zou onvolledig zijn zonder de vermelding van de F-16AM die speciaal is gedecoreerd voor de officiële demonstratiepiloot van de Luchtcomponent, Kapitein Aviateur Renaud “Grat” Thys van het 350ste squadron van de 2de wing. Het toestel en het voltallige demonstratieteam waren het onderwerp van een artikel op deze site eind mei 2012 (archiefartikelen – “Kokardes en talenten”).
De decoratie van het vliegtuig toont duidelijk de nationale kleuren en de eerder geometrische uitsnijding van de kleurvlakken benadrukt de aerodynamische lijnen van de F-16. Officieel gepresenteerd op 22 mei 2012, heeft deze F-16 met zijn origami-achtige decor veel toeschouwers op tal van luchtshows in België in het seizoen 2012 verrukt.
 | Onder- en bovenzijde van de F-16AM FA-84 met speciale “origami-achtige” decoratie, gebruikt door de F-16 demonstratiepiloot van de Luchtmacht, Kapitein Renaud “Grat” Thys van het 350ste squadron van de 2de wing. (IPR-Comopsair / Adj. Bart Rosselle) |
|
|
Het jaar 2012 was dus uitzonderlijk vruchtbaar wat betreft F-16-decoraties en elk jachtsquadron van de Luchtcomponent heeft zich op de borst geklopt en zijn “cocorico” laten horen, tot groot genoegen van liefhebbers en luchtvaartfanaten, maar vooral van modelbouwers die er een topjaar van zullen maken om met een witte steen te markeren.
Jean-Pierre Decock
Dank aan Adjudant Bart Rosselle van IPR-Comopsair voor zijn volledige assistentie met lucht-luchtfoto’s.
