Matagne-la-Petite, 30 september 2012. Talrijke ULM’s zijn uit de hangar gekomen wanneer we de prachtige landelijke omgeving van dit ULM-terrein ontdekken. Een kleine tweedekker, de Murphy Renegade Spirit, dartelt in een azuurblauwe lucht en trekt meteen onze aandacht. Hij nadert de finale om te landen en we kunnen de verleiding niet weerstaan om hem te naderen zodra de motor is afgezet en de piloot, José Derlet, één van de vier commandanten van dit fantastische onderkomen voor ULM-piloten, eruit stapt.
 | De prachtige Murphy Renegade Spirit met registratie 59-ACN: een kleine tweezits tweedekker van amateurbouw met een heerlijke retrolook, bestuurd door José Derlet, één van de vier commandanten van het ULM-terrein van Matagne-la-Petite. (Foto Paul Van Caesbroeck) |
Een uitzonderlijke omgeving
Matagne-la-Petite ligt in de Fagne, de heuvelachtige en groene streek tussen Samber en Maas, in dit geval bijna aan de oostelijke grens, zeer dicht bij de Maasvallei waar deze slingert in de ‘zak van Givet’, de Franse uitstulping die België binnendringt. De beboste heuvelrug op boogschot afstand van de zuidelijke grens van het ULM-terrein komt ongeveer overeen met het grensverloop en wordt vergezeld door een hoogspanningslijn. De aanwezigheid hiervan is niet toevallig, gezien de nabijheid van de kerncentrale van Chooz aan de Maas, waarvan de pluimen van stoom duidelijk te zien zijn, oprijzend als kleine, schapenwolkachtige cumuluswolken in de blauwe lucht. Deze kilometersver zichtbare stoomkolommen zijn een duidelijk identificatiekenmerk voor de gebruikers van het vliegveld van Matagne-la-Petite. Gelegen op een zacht glooiende helling, biedt het ULM-terrein een oost-west georiënteerde baan (06-24) van 150 meter lang en 50 meter breed, en het noordelijke deel van het terrein ligt momenteel braak met het oog op de aanleg van een nieuwe grasbaan 33-15 van 150×50 meter, vrijwel in een noord-zuid as. In werkelijkheid, wanneer de tweede baan is geëgaliseerd, zal het vliegveld als het ware een groot vierkant zijn van bijna 150 meter zijde, waardoor landingen en starts tegen de wind in mogelijk zijn, ongeacht de richting, dat wil zeggen in ideale omstandigheden voor ultralichte vliegtuigen.
 | José Derlet is net uit zijn Renegade Spirit gestapt en heeft zijn leren helm afgezet. (Foto Jean-Pierre Decock) |
 | HM 14 Pou du Ciel in de finale op baan 24: deze prachtige tweedekker met verschoven vleugels wordt bestuurd door zijn nieuwe eigenaar Eddy De Troyer. (Foto Paul Van Caesbroeck) |
De hangars aan de noordelijke rand van het terrein bieden onderdak aan alle daar gestationeerde machines en een clubhuis met parkeergelegenheid bevindt zich aan de zuidelijke rand van het terrein. Het ULM-terrein van Matagne-la-Petite ligt dus genesteld in een landelijke, groene en zeer aangename omgeving voor liefhebbers van ultralichte luchtvaart.
 | De Chickinox, bestuurd door Luc Clarembaux, nadert de landing tegen de achtergrond van de pluimen die ontsnappen uit de niet zo ver weg gelegen kerncentrale van Chooz en die, zoals te zien is, geweldige herkenningspunten vormen voor de piloten van Matagne-la-Petite. (Foto Jean-Pierre Decock) |
Eerst en vooral een groep vrienden
Wanneer je op een mooie zonnige zondag wat rondhangt bij de hangars, ben je snel veroverd door de clubsfeer en de goede verstandhouding die op het terrein heerst. Van de vier dienstdoende luchthavencommandanten, namelijk Philippe Collart (tevens eigenaar van het terrein), Steve Cabaraux, Guy Lechien en José Derlet, benadrukt de laatste, die ook onze gids is, met nadruk dat het ULM-terrein van Matagne-la-Petite geen commerciële firma huisvest noch een exclusieve agent van een ULM-fabrikant. De afwezigheid van elke commerciële benadering maakt het mogelijk om in goede harmonie te leven en bevordert de vriendschappelijke banden tussen de dertig piloten, afkomstig uit alle hoeken van het land, verenigd door de passie voor vliegen en het bouwen of werken aan ULM’s van zeer uiteenlopende formules, kenmerken en motorisaties. Deze grote verscheidenheid bevordert spontane discussies en goede plannen, evenals het uitwisselen van vliegervaringen. Vanaf 1989/90, de periode waarin het terrein als basis diende voor de eerste toestellen, tot de officiële opening van het ULM-terrein in 1991, is dit klimaat van sympathieke wedijver alleen maar sterker geworden.
Bovenal een sportclub, waar men elkaar respecteert en waardeert, en die al meer dan twintig jaar zonder noemenswaardige problemen functioneert; dit relatief zeldzame fenomeen verdient ongetwijfeld lof.
Een rijk en gevarieerd ULM-park
Een twintigtal toestellen vormen het ULM-park dat opereert vanaf het vliegveld van Matagne-la-Petite en vrijwel alle piloten die hier komen vliegen zijn ook eigenaar van hun machines. De formules en de types van de ULM’s die je er aantreft zijn zeer divers en men zou kunnen stellen dat, door een aandachtige blik in en rond de hangars te werpen, men de getuigen kan zien van alle stadia van de ontwikkeling en evolutie van ULM in België.
Het toestel met de meest ‘ancestrale’ look, als je het zo mag zeggen, is zonder twijfel de HM 14 Pou du Ciel, gebouwd en gevlogen door Sébastien Niel voordat hij hem doorverkocht aan Eddy De Troyer uit Ninove. Laatstgenoemde was lange tijd de trotse eigenaar en piloot van de Tipsy Nipper OO-NIA, die in extremis werd gered uit de brand van de hangar op het vliegveld van Aalst waar hij in 1983 gedemonteerd was opgeslagen. Deze HM 14 maakt duidelijk zijn nieuwe eigenaar gelukkig en de uitstekende afwerking is een eer voor zijn bouwer Sébastien Niel, die onlangs een nieuw toestel van eigen ontwerp heeft gebouwd.
De Dynali Chickinoxen, ontworpen en gebouwd in België door Jacques Tonet van begin jaren ’80 tot eind jaren ’90, zijn ook goed vertegenwoordigd in Matagne-la-Petite, of het nu tandem- of zij-aan-zij tweezitters zijn (zeer toepasselijk Kot-kot genoemd) of voor besturing op twee of drie assen. Eén van de Kot-kots (00-923), omgebouwd tot drie-asser (met gelijktijdig bediende bovenroeren als luchtrem), heeft zich overigens naar hartenlust vermaakt met talrijke touch-and-go’s en lage passages met Luc Clarembaux aan de stuurknuppel.
 | Lage passage (om de fotograaf een plezier te doen) uitgevoerd door Luc Clarembaux aan de stuurknuppel van zijn Dynali Chickinox Kot-kot (OO-923), omgebouwd tot drie-asser. (Foto Jean-Pierre Decock) |
De DPM’s (gemotoriseerde deltavliegers), die een van de krachtigste drijfveren vormden voor de opkomst van ULM’s eind jaren ’70 en begin jaren ’80, zijn nog steeds goed vertegenwoordigd in Matagne-la-Petite en hoewel enkele afgedekt in de hangar bleven, hebben de DPM Air Création Clipper, glimmend als nieuw en geregistreerd 08-FH (departement van de Franse Ardennen), evenals de Microbel (van Belgische constructie), geregistreerd OO-926 van Steve Cabaraux, vrolijk gebruik gemaakt van deze mooie late-seizoenszondag om de lucht in te gaan.
 | Na minder dan vijftig meter te hebben gerold, steeg de DPM Microbel met registratie OO-926 op om de azuurblauwe lucht in te schieten. (Foto Paul Van Caesbroeck) |
De enige echte Ikarus Jet Fox JF91S, uitgerust met een 65 pk Rotax tweetaktmotor centraal gepositioneerd aan de voorrand van zijn hooggelegen vleugel en aandrijvend een driebladige propeller, is eigendom van Jacques Durant die er al zestien jaar met plezier mee vliegt.
 | Jacques Durant heeft zijn Ikarus JF91S (met registratie 59-TB) naar buiten gebracht en heeft plaatsgenomen in de cockpit om een motortest uit te voeren. (Foto Jean-Pierre Decock) |
Verder was te zien hoe de Micro Aviation Pulsar (geregistreerd 40-EG in het departement Landes, zuidwesten van Frankrijk), een elegante tweezitter met duwpropeller en driebladige Arplast propeller, bestuurd door Arne Hanssens, vloog, evenals een zeer aerodynamische Pioneer 200 van Alpi Aviation met registratie 08-JZ, de enige bezoeker van het ULM-terrein die dag.
 | Kort voor de landing, de Micro Aviation Pulsar (met registratie 40-EG) bestuurd door zijn eigenaar Arne Hanssens. (Foto Jean-Pierre Decock) |
Niet weinig luchtactiviteit dus, en enkele prachtige machines die we alleen in de hangars konden bewonderen, zoals de gestroomlijnde Mini 500 helikopter gebouwd door Dimitri Umberto en de verfijnd gebouwde Albatros van composietmaterialen uit de jaren 90 in Frankrijk door Aviasud, een bedrijf opgericht en geleid door de Belg Bernard d’Otreppe; dit prachtige toestel behoort toe aan André Mahieu die op 72-jarige leeftijd leerde vliegen en dat nog steeds doet in zijn 76e levensjaar! De Weedhopper en de Rans Coyote, grote klassiekers onder de eerste generatie ULM’s gemaakt van aluminium buizen en dacron, staan ook op de inventaris van het park van Matagne-la-Petite, zowel met klassiek als driewielig onderstel. Onze nieuwsgierigheid werd verder geprikkeld door de American Aircraft Falcon met registratie OO-611, één van de twintig exemplaren gebouwd door SONACA in de eerste helft van de jaren ’80 en die deelnam aan de eerste ULM-luchtrace van België in 1984. Het schijnt nog steeds in perfecte vliegconditie te zijn en we kijken ernaar uit om het binnenkort weer te zien vliegen.
 | De enige bezoeker van de dag, de zeer aerodynamische Pioneer 200 van Alpi Aviation met registratie 08-JZ uit het departement Ardennes in Frankrijk. (Foto Paul Van Caesbroeck) |
Matagne-la-Petite is onbetwistbaar een aantrekkelijke plek voor liefhebbers en fanaten van ULM, maar voorafgaande toestemming is onmisbaar om te kunnen landen in dit kleine paradijs voor ULM-piloten.
 | Panoramisch uitzicht tegen de achtergrond van hangars met, van links naar rechts, de Zenair 601, de Murphy Renegade Spirit, de Dynali Chickinox Kot-kot en de Micro Aviation Pulsar. (Foto Paul Van Caesbroeck) |
Jean-Pierre Decock
Foto’s: Paul Van Caesbroeck – Jean-Pierre Decock
