Zaventem, 26 september 2012. In België en in de luchtvaartsector zijn er enkele performante bedrijven die te weinig bekend zijn, hoewel ze een rijk verleden hebben en leiders zijn in hun gespecialiseerde sector. ADB Airfield Solutions is er zo één. En ze viert haar 65-jarig bestaan door nieuwe successen aan te kondigen op de Aziatische markten en in andere regio’s van de wereld.
 | De vlag van ADB Airfield Solutions. (Foto Guy Viselé) |
Historiek
Adrien De Backer start in 1920 met de productie van variabele transformatoren.
De beroemde ballonvaarder en professor aan de ULB, Picard, is een van zijn eerste klanten. De Backer ontdekt dat hij de lichtintensiteit kan regelen met behulp van weerstanden en ontwikkelt in 1925 de eerste theaterschijnwerpers en hun bedieningspanelen.
 | De geschiedenis van ADB begint in een kelder aan de Brusselse Steenweg in Vorst. (Foto ADB) |
Na de oorlog hervatte ADB zijn verlichtingsactiviteiten, met name voor buitensportvelden, kerken en monumenten. Maar het is de beslissing van Sabena om in 1947 nachtvluchten te starten die de loop van de bedrijfsgeschiedenis zou veranderen. Op verzoek van de nationale luchthaven Brussel-Melsbroek ontwikkelde de firma ADB haar eerste luchtvaartproduct. De ontwikkeling van de burgerluchtvaart na de oorlog impliceerde de aanleg en inrichting van luchthavens met infrastructuren die dag en nacht opstijgen en landen in alle weersomstandigheden mogelijk maakten. Dit omvatte met name systemen voor bakens en baanverlichting en andere infrastructuren. Het was een gigantische potentiële markt, die technische specialisatie, commercieel talent en durf vereiste. ADB stortte zich vol overgave op dit nichegebied en werd al snel een van de leiders in de sector. In 1951 won ADB de aanbesteding om maar liefst acht NAVO-bases in België uit te rusten met zijn AGL-systeem (Airfield Ground Lighting). De Belgische markt was beperkt en reeds in 1953 installeerde ADB zijn baken- en verlichtingssysteem eerst in Stanleyville (Kisangani na de onafhankelijkheid), en vervolgens op acht andere Congolese luchthavens. De internationale expansie zette zich voort met contracten voor de uitrusting van de luchthavens van Turijn, Dublin, Bagdad, Teheran en Riyad.
 | Een van de eerste bedieningspanelen voor de verlichting van de luchthaven van Brussel, zorgvuldig bewaard bij Belgocontrol. (Foto Guy Viselé)
|
Het bedrijf verliet zijn vestiging aan de Fernand Séverinstraat in Schaarbeek en vestigde zich in 1960 in Zaventem. ADB, toen al technologisch toonaangevend in zijn sector, ontwikkelde in 1958 een verlichtingssysteem in de *touchdown*-zone dat het gevaarlijke black-hole-effect in de laatste fase van de nadering elimineerde. En installeerde voor het eerst in het wegdek ingebouwde lichten aan de randen van de landingsbaan. In 1964 introduceerde ADB, als logisch vervolg, de geïntegreerde lichten die op de middenlijn (*centerline*) van de landingsbaan konden worden geïnstalleerd, wat landingen bij slecht zicht vergemakkelijkte en veiliger maakte. In 1970 slaagde de Belgische firma, nog een innovatie, erin om alle componenten van de stroomregelaars in één blok-transformator te integreren. Nadat het een wereldwijd klantenbestand had opgebouwd, nam het in 1979 Alnaco over, een Amerikaanse firma gespecialiseerd in dezelfde sector, die zijn tweede productie-eenheid werd. Sindsdien worden alle verlichtings- en visuele geleidingsproducten die op de Amerikaanse markten worden verkocht, geproduceerd in de vestigingen in Columbus (Ohio).
 | De verscheidenheid aan signaalverlichting, afhankelijk van hun functie, is zeer duidelijk zichtbaar op deze foto van een door ADB uitgeruste landingsbaan in Valladolid (Mexico). (Foto ADB)
|
Adrien De Backer overleed in 1976, en zijn zoon Jean volgde hem op, en vervolgens zijn kleinzoon Philippe vanaf 1983. Het Belgische familiale aandeelhouderschap eindigde in 1987, toen Siemens besloot ADB over te nemen als onderdeel van zijn strategie om zijn activiteiten met betrekking tot luchthavens uit te breiden. De periode daarna kende een groot aantal nieuwe technologische ontwikkelingen. Snelheid, miniaturisatie en informatica beïnvloedden de sector en ADB bleef innoveren. In 1993 lanceerde ADB een nieuwe familie van *inset lights*, de “F”-serie, die snel de nieuwe industriële standaard werd.
In 1998 installeerde ADB op de luchthaven van Oslo zijn eerste geïntegreerde systeem voor bakens en lichtgeleiding, gekoppeld aan grondbewegingsradars, wat een van de essentiële elementen is van het nieuwe A-SMGCS-concept (Advanced-Surface Movement Guidance and Control System), dat vliegtuigen op de grond veilig kan leiden, zelfs bij bijna nul zicht. De technologie bleef evolueren en in 2003 introduceerde ADB de LTS/C, een LED-verlichting (*light emitting diodes*) die minder verbruikt, minder onderhoud nodig heeft en aanzienlijk langer meegaat dan de halogeenlampen van de vorige generatie. In 2009, in samenwerking met Carmanah, een bedrijf gespecialiseerd in zonnetechnologie, ontwikkelde ADB een reeks LED-verlichtingsapparaten die worden gevoed door zonlicht. Het “Runway Status Light System” (2009) en het “Runway Incursion Alarm System” (2011) waarschuwen piloten voor mogelijke baaninvasies. Dankzij deze unieke sensor, ontwikkeld door ADB, wordt de veiligheid op luchthavens aanzienlijk verbeterd.
 | De lichtgevende verkeersborden zijn duidelijk zichtbaar op de voorgrond van deze foto van een A-320 van Turkish Airlines die landt op baan 25L van Brussels Airport. (Foto Guy Viselé)
|
Verandering van aandeelhouderschap in november 2009: Siemens verkoopt ADB aan de private equity groep Montagu. Het bedrijf, opnieuw onafhankelijk, blijft innoveren in een hoog tempo en zich aanpassen aan een constant evoluerende markt. Een derde productie-eenheid wordt geopend in Tianjin (China) in 2011, en het netwerk van gedecentraliseerde verkoopkantoren breidt uit met de opening in 2012 van kantoren in Italië en Brazilië. In 2012 lanceert ADB AD-lights, een nieuwe generatie LED-lampen die 45% energie-efficiënter zijn. Samenwerkingsovereenkomsten worden gesloten met verschillende gespecialiseerde bedrijven, wat bijdraagt aan de aanvulling van het dienstenpakket dat ADB aan zijn klanten aanbiedt. Denk hierbij aan de samenwerking met de Finse firma Exel, specialist in masten van composietmaterialen voor aanlichtbakens. En in september 2012 viert ADB Airfield Solutions de 65e verjaardag van zijn luchthavenactiviteiten door nieuwe partnerschappen te introduceren en nieuwe producten en contracten aan te kondigen tijdens zijn deelname aan de Interairport Beijing-tentoonstelling. Pudong (China), Doha (Qatar), Donetsk (Oekraïne), Kuala Lumpur (Maleisië) en Berlijn-Brandenburg worden toegevoegd aan de lange lijst van referenties. In 2012 heeft ADB maar liefst 15 kantoren over de hele wereld en is het actief op 2.000 luchthavens in 150 verschillende landen.
 | De Exel masten en de ADB naderingslichten bieden een ideale combinatie. (Foto Guy Viselé) |
Het hoofdkantoor van ADB is en blijft in België (www.adb-airfieldsolutions.com), en meer bepaald in Zaventem, vlakbij Brussels Airport, waarvan het al decennia lang een van de belangrijkste leveranciers is. Maar de markt voor luchthavenuitrusting is wereldwijd en de nabijheid van de klant is een niet te verwaarlozen troef. Om aan mondiale behoeften te voldoen, heeft het bedrijf drie vestigingen: in België, China en de Verenigde Staten. Het biedt een assortiment van meer dan honderd producten en stelt ongeveer 400 mensen tewerk. De omzet bedraagt ongeveer 150 miljoen euro, waarvan meer dan 3% wordt besteed aan onderzoek en ontwikkeling. En dit Belgische bedrijf mag trots zijn op zijn resultaten: meer dan de helft van de luchthavens ter wereld is uitgerust met ADB-materialen!
 | Het hoofdkantoor van ADB in Zaventem telt ongeveer 150 medewerkers. (Foto Guy Viselé) |
Het ADB productgamma
Bijlage 14 van de ICAO bevat een sectie die aanbevelingen en voorschriften vaststelt om wereldwijde standaardisatie van visuele hulpmiddelen op luchthavens mogelijk te maken. ADB biedt het complete assortiment voor deze toepassingen. De lichtbakens stellen de piloot die een ILS (Instrument Landing System) procedure uitvoert in staat om de baan van verderaf te herkennen en zich er nauwkeurig op uit te lijnen door geleid te worden door de naderingslichten (inclusief sequentiële flitsen) gemonteerd op masten in de as van de landingsbaan en die de CALVERT vormen.
 | ADB biedt een reeks producten die alle luchthavenbehoeften dekken zoals gedefinieerd door de ICAO: landingsbaan- en taxibaanmarkering, lichtgevende verkeersborden, naderingsverlichting, baanidentificatielichten voor drempel en einde, PAPI, stop bars, enz. (Document ADB) |
Identificatielichten geven duidelijk de baandrempel aan, en de plek vanaf waar het vliegtuig zijn wielen op het beton kan plaatsen. Het PAPI-systeem (Precision Approach Path Indicator) helpt de piloot te controleren of hij zich op de ideale helling bevindt vlak voor de flare. De landingsbanen zijn gemarkeerd met zowel een rij lichten die de middenlijn aangeven, als met andere die de baanranden markeren. De twee uiteinden zijn ook specifiek uitgerust. Nadat de landingsbaan is verlaten, zal de piloot over taxibanen circuleren die ook duidelijk zijn gemarkeerd, met middenlijnverlichting en randverlichting, maar ook met mogelijkheden voor een geleidingssysteem met lichtgevende verkeersborden, *stop bars* (rood licht), *wig wags* (knipperlichten), en zelfs in de meest geavanceerde systemen, een lichtpad met variabele intensiteit dat de te volgen weg naar de parkeerpositie aangeeft (*follow the green*).
 | Enkele modellen uit het uitgebreide productassortiment tentoongesteld in de showroom van ADB. (Foto Guy Viselé) |
Al deze toepassingen vereisen verschillende soorten lichtbakens. Die op de landingsbaan en taxibanen moeten bestand zijn tegen het gewicht en de snelheid van vliegtuigwielen tijdens de landings- of opstijgfase. Ze zijn daarom geïntegreerd en gestroomlijnd in het betonnen oppervlak en geprofileerd om geen obstakel te vormen. De baanrandverlichting is daarentegen op kleine pylonen gemonteerd om beter zichtbaar te zijn vanuit de cockpit. Afhankelijk van het nagestreefde doel worden verschillende soorten lichten gebruikt: constant verlicht, flitsend, met lage of hoge intensiteit, in verschillende kleuren afhankelijk van hun betekenis. Ze kunnen gloeilampen, LED’s of zonne-energie zijn. Al geruime tijd worden de gloeilampen steeds vaker vervangen door halogeenlampen. De meest recente ontwikkeling was de introductie van LED’s (*light emitting diodes*) waarvan het belangrijkste voordeel de levensduur is. Terwijl halogeentechnologie jaarlijkse vervanging van lichten vereist, wordt met LED’s slechts 1% uitval per jaar geregistreerd. Dit draagt bij aan een aanzienlijke vermindering van kosten en onderhoud. Een systeem van prisma’s, lenzen en filters produceert een uniforme lichtbundel van de juiste kleur, afhankelijk van de vereiste toepassing.
 | Een LED-lamp op de middenlijn van een taxibaan. (Foto ADB)
|
De controle en monitoring hebben aanzienlijke vooruitgang geboekt met de ontwikkelingen in de informatica, en ADB biedt zijn ILCMS-systeem (Individual Lamp Control and Monitoring System) aan. De primaire functie van een AGL-systeem (Airfield Ground Lighting) is het voorzien van lichtgeleiders voor de piloot, hun intensiteit moet voortdurend kunnen worden aangepast aan de zichtomstandigheden van het moment. En de vooraf bepaalde intensiteit moet constant blijven, ondanks eventuele variaties in de stroomvoorziening. Deze functie wordt verzekerd door de CCR (Constant Current Regulator).
 | De vooruitgang in miniaturisatie en informatica heeft geleid tot het kleinere formaat van de master box van het AGLAS-systeem. (Foto ADB)
|
Als vliegtuigen in CAT IIIA kunnen landen met een zicht van nauwelijks 200 meter, dan moeten ze eenmaal op de grond veilig en efficiënt kunnen worden geleid. Dit impliceert een goede monitoring van het grondverkeer, waarbij de informatie van de grondradar en de visuele begeleiding van de vliegtuigen worden gecombineerd, met geautomatiseerde functies voor routeberekening en waarschuwingssystemen om het risico op botsingen op de grond of baaninvasies te vermijden. Dit is mogelijk gemaakt door de ontwikkeling van het operationele concept A-SMGCS (Advanced-Surface Movement Guidance and Control System). ADB draagt hier significant aan bij door zijn AGLAS-systeem (Airfield Ground Lighting Automation System) aan te bieden. Dit laatste omvat verschillende elementen, waaronder het ALCS (Airfield Lighting Control Systems) dat controllers in staat stelt een reeks verlichtingsfuncties vanuit de controletoren te monitoren en te bedienen. Bovendien wordt de bewaking van grondbewegingen ondersteund door de ADB Field Sensors (AFS) die de informatie van de grondradar nuttig aanvullen. En de *stop bars*, een geavanceerde versie van de “verkeerslichten”, zijn geïntegreerd in het systeem om baaninvasies te voorkomen, en vormen een essentiële bijdrage aan een verbetering van de veiligheid.
2012 en de toekomst
 | De gedelegeerd bestuurder van ADB Airfield Solution, Christian Onselaere. (Foto ADB)
|
De gedelegeerd bestuurder van ADB Airfield Solution, Christian Onselaere, preciseert:
“Ons luchthavenverlichtingssysteem, met zijn toonaangevende producten en technologieën, draagt bij aan het verbeteren van de veiligheid op luchthavens, een van de essentiële doelstellingen van elke moderniseringsinspanning. Maar niet alleen dat, want deze verbeteringen gaan gepaard met een beter energieverbruik – een onderwerp dat elke luchthaven vandaag de dag moet overwegen.”
ADB is inderdaad van mening dat in zijn sector de trends en uitdagingen terug te vinden zijn in vier drijvende krachten die de expansie kunnen beïnvloeden: de toename van het verkeer, economische groei, veiligheid en het milieu.
De wereldwijde toename van het luchtverkeer wordt de komende tien jaar geschat op bijna 5% per jaar, maar met lokale varianten, wat in sommige regio’s leidt tot tweecijferige groei. De groei is vooral merkbaar in bepaalde delen van de wereld, met name China, dat een ambitieus uitbreidingsprogramma heeft inclusief de aanleg van meer dan 80 nieuwe luchthavens, en de ontwikkeling van bestaande infrastructuren. Op het gebied van veiligheid zijn de cruciale fasen het opstijgen en landen, en luchthavens kunnen hun infrastructuren verbeteren en nieuwe concepten implementeren zoals A-SMGCS en nieuwe apparatuur zoals *visual docking guidance systems*.
Het milieu verplicht luchthavens om hun energieprestaties te verbeteren en hun engagementen na te komen om CO2-neutraal te worden.
De *Green airports*
ADB heeft bovendien het concept van de *green airports* ontwikkeld, door een reeks producten aan te bieden die de meest recente technologieën en alternatieve energiebronnen gebruiken om het verbruik op alle niveaus te verminderen. Dit omvat met name de nieuwe AD-lichten, de hoogintensieve EREL LED’s, IGBT-gestuurde regelaars (Insulated Gate Bipolar Transistor), de ALCS-afstandsbediening (Airfield Lighting Control System), het AGLAS-systeem voor individuele controle en monitoring van het verlichtingssysteem, de APS (Advanced Power Supply) en laagintensieve lichten op zonne-energie. Het afstandsbedieningssysteem voor grondverlichting op luchthavens, gecombineerd met het controle- en individuele monitoringsysteem ILCMS (Individual Light Control and Monitoring System), zoals geïnstalleerd op de nieuwe luchthaven van Doha, maakt efficiënt energiegebruik mogelijk door de lichten alleen aan te doen waar en wanneer ze nodig zijn. De ADB-zonnelichten bieden niet alleen elektriciteitsbesparingen door het gebruik van fotovoltaïsche zonnepanelen, maar verminderen ook aanzienlijk de installatiekosten en vereisen geen bekabeling.
 | Een lamp op zonne-energie heeft geen bekabeling nodig. (Foto Guy Viselé)
|
Christian Onselaere bevestigt ons het belang van het milieuaspect:
“In een wereld die steeds bewuster wordt van de noodzaak van milieuvriendelijke praktijken, moeten luchthavens zich aanpassen om hun activiteiten energie-efficiënter te maken. Onze filosofie van *green airports* combineert een decennium aan ervaring in ecologische luchthavenverlichting met een immense productexpertise, en vormt de basis van de eerste complete verlichtingsoplossing om luchthavens te helpen hun ecologische en duurzaamheidsverplichtingen na te komen.”
De aanwezigheid van ADB in China werd recentelijk benadrukt tijdens de opening van de nieuwe luchthaven van Kunming op 28 juni 2012. Deze is ontworpen om in 2020 tot 38 miljoen passagiers/jaar te kunnen ontvangen. Ter vergelijking: Brussels Airport registreert ongeveer 18 miljoen passagiers/jaar. De uitdaging voor ADB was om de aanlicht- en baanverlichting en verschillende constante stroomregelaars (CCR), evenals een ALCS (Airfield Lighting Control System) en een ILCMS (Individual Light Control and Monitoring System) in slechts zes maanden te leveren en te installeren!
Het belang van de Chinese markt heeft de oprichting van een productie-eenheid in Tianjin gerechtvaardigd. Deze is nu een jaar operationeel. ADB heeft ook voor het eerst eind september 2012 deelgenomen aan Interairport Beijing, de grootste Chinese tentoonstelling van luchthavenapparatuur.
 | De stand van ADB Airfield Solutions op de recente Interairport Beijing trok veel bezoekers. (Foto ADB) |
Dichter bij huis is de luchthaven London-Heathrow, die in 2011 69 miljoen passagiers verwelkomde en 476.000 bewegingen registreerde, uitgerust met maar liefst 16.000 verlichtingspunten, waarvan 7.000 LED’s. Een programma voor de vervanging van oude lampen door LED’s strekt zich over meerdere jaren uit om budgettaire redenen, maar deze laatste zorgen voor een besparing van ongeveer 150 euro per LED per jaar (schatting British Airport Authority), wat neerkomt op een vermindering van bijna 70% van het elektriciteitsverbruik. De nieuwe LED-verlichting van ADB is ook geïnstalleerd in Parijs-Charles De Gaulle, Manchester, en zal zeer binnenkort in London-Gatwick, Luik en Treviso worden geïnstalleerd.
Conclusies
ADB is sinds 1947 een van de wereldleiders op het zeer gespecialiseerde gebied van luchthavenverlichting, bakens en veiligheid en heeft zich gecommitteerd om de veiligheidsstandaarden en de energie- en milieuefficiëntie radicaal te verbeteren door slimme innovaties te introduceren om te voldoen aan de evoluerende behoeften van luchthavenautoriteiten over de hele wereld. ADB biedt een innovatief assortiment specifieke producten die voldoen aan de behoeften van zijn klanten, en omvat zowel ontwerp en ontwikkeling, productie, installatie, onderhoud, advies als training. Aanwezig op ongeveer 2.000 luchthavens wereldwijd, is ADB een prachtig voorbeeld van de knowhow en creatieve concurrentiekracht van een Belgische luchtvaart-KMO. Haar dynamiek, ervaring en aanwezigheid op de belangrijkste markten zouden moeten bijdragen aan een veelbelovende toekomst.
Met onze dank aan Jean-Luc De Visscher, Marketing Manager ADB Airfield Solutions.
Tekst: Guy Viselé
Foto’s: ADB en Guy Viselé
Woordenlijst
AGL = Airfield Ground Lighting
AGLAS = Airfield Ground Lighting Automation System
ALCS = Airfield Lighting Control Systems
APS = Advanced Power Supply
A-SMGCS = Advanced Surface Movement Guidance Control System
CCR = Constant Current Regulator (Constante Stroomregelaar)
ILCMS = Individual Lamp Control and Monitoring System (Individueel Lamp Controle- en Monitoringsysteem)
LED = Light-emitting diodes (Licht-emitterende diodes)
PAPI = Precision Approach Path Indicator (Precisie Naderingspad Indicator)
VASI = Visual Approach Slope Indicator (Visuele Naderingshelling Indicator)
