Brussel, 21 juli 2012, een dag van nationale feestvreugde en zowel een militaire landparade als een luchtparade. Gedurende ongeveer twintig minuten zal Brussel onder de vleugels (ook onder de rotors) van vliegtuigen zijn, en niet alleen die met de zwart, geel en rode Brabantse kokarde, maar ook die, vast of roterend, van de toekomst, dat wil zeggen van de uitrusting die in een min of meer nabije toekomst gebruikt zal worden door bepaalde eenheden van onze luchtmacht.
 | De enige driemotorige Falcon 900 van de Luchtcomponent (CD-01) in korte finale op baan 25 rechts van Zaventem aan het einde van de middag tijdens zijn verkenningsvlucht op 17 juli. |
Positie innemen
De luchtparade van de nationale feestdag is het resultaat van talrijke voorbereidingen en repetities. Het laten defileren van zevenenveertig vliegtuigen en helikopters in goede orde boven het koninklijk paleis, met snelheden variërend van 195 (voor de traagste) tot 600 km/u (voor de snelste), is afhankelijk van vele parameters en in geen geval van improvisatie! Verschillende overvliegacties van Brussel vinden plaats voorafgaand aan D-day. Er is eerst die van de leiders van de formaties van drie of vier toestellen en uiteraard de individuele toestellen die een eerste vlucht over de hoofdstad maken om hun positie in te nemen voor de grote dag. Deze verkenningsvlucht vond dit jaar plaats op 17 juli. Nadat deze essentiële oefening is uitgevoerd, volgt enkele dagen voor het eigenlijke evenement een generale repetitie, dit jaar op 19 juli, waardoor alle vliegende machines hun optimale afstanden en tussenruimten kunnen bepalen, maar ook de juiste vlieghoogtes en snelheden kunnen instellen.
 | De Lockheed C-130H Hercules CH-04 heeft zijn oriëntatie afgerond en keert op 17 juli terug naar de basis; aan boord van hetzelfde toestel zullen we vier dagen later de parade bijwonen. |
 | Tijdens de persconferentie van 19 juli in Melsbroek, demonstratie van een “bliksemactie” van een luchtlandingsteam. Na een ultralichte landingsaanval met de laadklep naar beneden, heeft de CH-04 net een bewapende jeep en een peloton paracommando’s gedebarkeerd die in een oogwenk hun posities innemen, terwijl de C-130H die hen daarheen bracht, de plaats verlaat. |
De procedure wordt uitgelegd
Op 19 juli organiseerde de DG Informatie en Publieke Relaties van Defensie een persconferentie op de vliegbasis Melsbroek, waar de uitvoering van zowel de land- als luchtparades uitvoerig werd toegelicht. Naast de vermelding van de buitenlandse operaties van de Belgische strijdkrachten in het afgelopen jaar, namelijk in Libanon, Afghanistan en Libië, stonden twee belangrijke thema’s centraal in de militaire parade van de nationale feestdag 2012: “pooling and sharing” (bundeling en delen) en de 70 jaar van de Belgische commando’s en parachutisten/60 jaar van het paracommando regiment.
 | Op het tarmac nabij de militaire terminal op 19 juli, enkele C-130H’s en de Airbus A330 van de 15e wing die zullen deelnemen aan de parade op de 21e. De indringer in de rij is een Turkse Transall die kort daarna vertrok. |
 | Een zeer nationale “drache” (plensbui) maakte een generale repetitie van de luchtparade onder vrijwel reële omstandigheden mogelijk. Met de verkeerstoren van Brussels National op de achtergrond, de F-16AM (FA-135) als voorbeeld van de acht vliegtuigen van dit type die over Brussel zullen vliegen, samen met de Eurocopter EC 120 Colibri (F-HBKE) van de Franse ALAT-school van Dax waar voortaan de toekomstige Belgische helikopterpiloten worden opgeleid. Dit toestel is een van de 36 (voor de gelegenheid Caliope genoemd) die door Helidax in gebruik werden genomen en in 2010-2011 aan deze civiele operator werden geleverd, na de uitbesteding door de Franse defensie van de opleiding van piloten van draaiende vleugels. Deze helikopter werd door twee Belgische instructeurs die gedetacheerd zijn bij de EALAT vanuit Dax gebracht en zal vanuit Beauvechain opstijgen samen met de A 109’s om over Brussel te vliegen. |
Het bundelen en delen van personeel en materieel is ongetwijfeld de rode draad van de Belgische strijdkrachten sinds vele jaren en zal dat op middellange en lange termijn meer dan ooit zijn. In dit opzicht is de Belgische militaire luchtvaart een grote voorloper op twee gebieden.
 | Representatief voor het bundelen van de luchttransportmiddelen van Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Nederland en België, kwam deze C-160 Transall overvliegen boven Brussel. Het is geregistreerd als 50+67 bij Lufttransportgeschwader 63, gestationeerd in Hohn, niet ver van de Deense grens. |
Door de overeenkomsten van 2004 met betrekking tot de opleiding van jacht- en transportvliegers, waren de Belgen en de Fransen de pioniers onder de Europese landen op het gebied van integratie en bundeling. Ze hebben inderdaad hun Alphajets gebundeld voor de geavanceerde en operationele training van hun gevechtspiloten sinds september 2005 op de Franse bases van Tours en Cazaux. Tegelijkertijd vindt de geavanceerde training van transportpiloten van beide landen plaats op Franse Embraer Xingu’s op het platform van Avord.
 | De SIAI Marchetti SF 260M van de Rode Duivels (ST-27) werd naar Melsbroek gevlogen door Luitenant Stefaan Braem, linkerwingman in de patrouille, die op de vleugel zit. Dit toestel van het 5e squadron van de 1e trainingswing van Beauvechain vertegenwoordigt de acht SF 260’s (waarvan de vier Rode Duivels) die elkaar op 21 juli in twee boxen van vier zullen volgen. |
Het opleidingsprogramma voor helikopterpiloten is eveneens geïntegreerd en de initiële training vindt sinds 2006 plaats aan de Franse school voor lichte luchtvaart van het leger (EALAT) in Dax.
 | De Agusta A 109 (geregistreerd H39) van de heli-wing van Beauvechain stond tentoongesteld in de hangar van Melsbroek tijdens de perspresentatie op 19 juli. Na afloop daarvan en terwijl de “typisch Belgische” regenbui eindigt, positioneren piloten en monteurs hem met hun eigen kracht op het tarmac, bij gebrek aan een geschikte tractor op de basis. |
Het European Air Transport Centre vestigde zich officieel op 1 september 2010 op het vliegveld van Eindhoven in Nederland. Deze nieuwe organisatie, die transportvliegtuigen van Frankrijk, Duitsland, Nederland, het Verenigd Koninkrijk en België groepeert, ontvangt en herverdeelt aanvragen voor luchttransport en in-flight bijtanken tussen de deelnemende landen. Deze bundeling van materieel vergroot aanzienlijk de mobiliteit, maar ook de efficiëntie en rendabiliteit van de deelnemende strijdkrachten, en niet alleen voor langeafstandsoperaties in het buitenland. Deze bundeling zal garant staan voor nog substantiëlere schaalvoordelen met de ingebruikname, tussen 2013 en 2019, van de nieuwe grote Airbus A400M Grizzly transportvliegtuigen die door alle partners (met uitzondering van Nederland) zijn aangeschaft.
 | Rechtstreeks vanuit de EADS-fabriek in Toulouse voerde het prototype van de Airbus A400M Grizzly, geregistreerd F-WWMT, zijn eerste vlucht uit op 11 december 2009. Dit grote vrachtvliegtuig deed voor het eerst de 44.000 pk van zijn turboprops brullen in de Brusselse lucht: elke propeller levert het equivalent van 11.000 pk en het is de krachtigste vliegtuigmotor die ooit door een westerse vliegtuigbouwer is ontwikkeld. België heeft zeven exemplaren besteld die vanaf het voorjaar van 2019 in dienst zullen worden genomen, samen met een achtste, aangeschaft door het Groothertogdom Luxemburg, tenzij onvoorziene omstandigheden optreden. Het Europese A400M-programma heeft herhaaldelijk aanzienlijke vertragingen opgelopen en pas in 2013 zullen de eerste A400M’s in dienst treden bij de Franse luchtmacht. (Jérôme Decock) |
De dynamiek van onze luchtvaart die samenwerkt met die van buurlanden of de NAVO, vormde de basis om de aanwezigheid van de toestellen tijdens de luchtparade van dit jaar te rechtvaardigen, waarbij de vele bundelingen van trainings- en transportmiddelen werden benadrukt. Dit is de reden waarom de Brusselaars nogal ongewone machines in de lucht boven de hoofdstad konden zien evolueren: Eurocopter Colibri (ook wel Caliope genoemd) en NH 90 helikopters, Embraer Xingu en Transall tweemotorige vliegtuigen en, voor het allereerst, de imposante Airbus A400M Grizzly.
 | De NH 90 N-164 die het 860 squadron van de Koninklijke Marine, gestationeerd in De Kooy, recentelijk heeft ontvangen, nam deel aan de luchtparade van 21 juli vanuit Koksijde, waar het de formatie aanvulde die bestond uit de Alouette III en twee Seaking-helikopters van het 40ste squadron. België heeft op 18 juni 2007 acht NH 90’s besteld (vier in NFH-versie en vier in TTH-transportversie) en het eerste toestel zou begin 2014 aan het 40ste squadron moeten worden geleverd; de geplande ingebruikname eind 2011/begin 2012 is verschillende keren vertraagd. (Tom Brinckman) |
 | Op 21 juli, vroeg in de middag, staan de twee Embraer ERJ135 (CE-02) en ERJ145 (CE-03) van het 21ste squadron van de 15e wing op het tarmac van de militaire luchthaven om hun passagiers in te schepen. |
De synergieën en de reikwijdte van de bundelingsovereenkomsten werden uitgebreid besproken door kolonel-vlieger Thierry Dupont, die terloops opmerkte dat België vaak als voorbeeld wordt genoemd voor zijn initiatieven en prestaties op het gebied van internationale samenwerking, zowel op het niveau van bilaterale overeenkomsten als van de Europese Unie of de NAVO.
 | De Dassault Mystère XX of Fan Jet Falcon, geregistreerd als CM-02 bij het 21e squadron, voegt zich bij de twee Embraers op het tarmac van de militaire luchthaven om enkele VIP’s in te schepen. |
De parade begint eindelijk…
De grote dag is eindelijk aangebroken en de drukte is groot op de verschillende bases van de Luchtcomponent van Defensie. Wat ons betreft, begeven we ons naar het vliegveld van Melsbroek om deel te nemen aan het evenement aan boord van een C-130H Hercules van het 20ste squadron van de 15de wing. Nadat de formaliteiten zijn vervuld en de veiligheidsbriefing is gevolgd, vindt het inschepen plaats kort na 15.00 uur aan boord van de CH-04. De motoren worden gestart om 15.22 uur en de (ultrakorte) take-off van baan 25 rechts van Zaventem vindt plaats om 15.35 uur. De formatie van de drie Belgische Hercules (leider CH-05, linker vleugel CH-04 en rechter vleugel CH-12) gepland in de parade, gevolgd door de Nederlandse C-130H (G-781) en de Duitse Transall (50+67), vliegt in losse formatie over Vlaams-Brabant, de provincies Antwerpen, Oost- en West-Vlaanderen om een kwartier later koers te zetten naar het oosten. Eenmaal Aalst gepasseerd, sluiten de grote viermotorige vliegtuigen hun formatie, want het koninklijk paleis is minder dan tien minuten verwijderd. Aan de rand van de hoofdstad vliegen de Alphajets, die belast zijn met het afvuren van de zwart, geel en rode rook, onder en naast de route van de Hercules. De passage over het doel van de dag is imminent en om 16.10 uur is het top verticaal koninklijke tribune.
 | Onderweg om aan boord te gaan van de Lockheed C-130H Hercules CH-04, geflankeerd door de Nederlandse C-130H G-781 links en de Duitse Transall 50+67 rechts, en de C-130H’s CH-12 en CH-05 die allemaal spoedig zullen opstijgen om over Brussel te paraderen. Het staartvlak van de Belgische Falcon 900 beslaat het rechterdeel van de foto, terwijl een Airbus A319 van Brussels Airlines (zichtbaar net voor het kielvlak van de G-781) zal landen op baan 25R. |
 | In een niet al te strakke formatie boven het platte land, is de CH-12 de rechterwingman van het C-130H trio dat spoedig over Brussel zal verschijnen. |
De luchtparade van 2012 verliep vlekkeloos, de toestellen volgden elkaar in de juiste volgorde, de Alphajets openden de parade, gevolgd door twee ‘boxen’ van vier F-16’s, twee ‘boxen’ van vier SF 260M’s waaronder het viertal scharlakenrode vliegtuigen van de patrouille van de Rode Duivels, het trio Xingu’s uit Avord, twee ‘vic 3′ Agusta A 109’s, de schitterende rood-witte Colibri van de ALAT-school van Dax, de eerbiedwaardige Alouette III (al 42 jaar in dienst bij de voormalige marineheli-vlucht) geflankeerd door twee Seaking’s, de drie Belgische C-130H’s gevolgd door de Nederlandse C-130H, de Duitse C-160 Transall, de Belgische Mystère XX, Falcon 900, Embraer ERJ 135 en ERJ 145 en, als grandioze afsluiter, het prototype van de Airbus A400M Grizzly rechtstreeks uit Toulouse, die zonder tussenstop in ons mooie land zal terugkeren.
 | Zeer strakke formatie van de CH-05 (leider) en CH-12 (rechterwingman) kort na het passeren van de “pensioentoren” in Brussel Zuid; het koninklijk paleis is nog maar enkele seconden verwijderd. De foto is genomen vanuit het raam van de stuurboordnooduitgang van de CH-04, linkerwingman in de formatie. |
Het is bijna 16.20 uur, alle deelnemers haasten zich om terug te keren naar hun thuisbasis en onze C-130H vliegt, aan de rand van het Zoniënwoud, over de Agusta A 109’s die terugkeren naar hun nest in Beauvechain. In plaats van scherp naar Brussels National te draaien, beginnen de bemanningen van de Belgische C-130H Hercules aan een aanzienlijke training in strakke formatievlucht op lage hoogte boven het noordoosten van het land, tot groot genoegen van de twaalf perspassagiers aan boord van de CH-04. Deze geweldige ervaring van bijna drie kwartier wordt afgesloten met de landing van het toestel om 17.12 uur, waarna het terugkeert naar het paddock van de 15e wing, waar de motoren om 17.17 uur worden uitgeschakeld. Hartelijk dank aan de bemanningen van de drie Hercules en in het bijzonder aan die van de CH-04 voor deze grandioze viering van de nationale feestdag, die we nog lang zullen herinneren, temeer omdat de beroemde nationale “drache” (plensbui) er niet was!
 | Na een gelukkige vlucht en een gelukkige landing kan er alleen een gelukkige bemanning uit het vliegtuig komen, in dit geval de bemanning van de C-130H CH-04 die over Brussel vloog: van links naar rechts, de 1e Sergeant-majoor Koen Lommelen flight engineer, Adjudant Koen Ceulemans loadmaster 1, de 1e Sergeant-majoor Johan De Graeve loadmaster 2, Commandant Steven Van der Vorst copiloot en Luitenant-kolonel Gerd Finck commandant. |
Dank aan Comopsair IRP op alle niveaus voor hun waardevolle assistentie en hartelijke dank aan de bemanning van de CH-04 voor hun vriendelijke ontvangst.
Tekst en foto’s: Jean-Pierre Decock
