Steenokkerzeel, 7 maart 2012. Kort na het faillissement van Sabena kon de dochteronderneming Sabena Flight Academy (SFA) dankzij een management buy-out overleven in de moeilijke luchtvaartcontext van na 2001. Dankzij de inspanningen van haar directie en personeel weerstaat Sabena Flight Academy niet alleen de crisis, maar ontwikkelt het zich door de jaren heen op het zeer gespecialiseerde gebied van luchtvaartopleidingscentra. Het bedrijf biedt zowel de initiële theoretische en praktische opleiding die leidt tot het vliegbrevet voor lijnvliegers, als de mogelijkheden voor type rating op lijnvliegtuigsimulators. Een agressief commercieel beleid stelt het in staat om tal van buitenlandse klanten aan te trekken. En dit succes ontgaat de Canadese groep CAE niet, beter bekend als fabrikant van vluchtsimulators, maar die sinds 2001 ook een opleidingscentrum had op Brussels National Airport. En in mei 2008 bevestigt CAE de overname van alle activiteiten van Sabena Flight Academy.
 | Gebouw 201 op Brussels Airport combineert de logo’s van de twee nu samengevoegde entiteiten (Sabena Flight Academy en CAE). |
**CAE**
CAE begon haar activiteiten in 1947. Vanuit Montreal (Canada), waar het hoofdkantoor is gevestigd, begon het bedrijf als ontwerper van simulators, eerst voor militaire klanten, en enkele jaren later ook voor civiele klanten. CAE groeide door de jaren heen uit tot een leider op het gebied van het ontwerp, de ontwikkeling, de bouw en de exploitatie van vluchtsimulators. De wens om de activiteiten te diversifiëren leidde de groep ertoe een evenwicht te zoeken tussen haar militaire en civiele activiteiten, en ook haar opleidingscapaciteiten te ontwikkelen. Het nam een overnamestrategie aan en nam in de loop der jaren verschillende bedrijven over, waaronder Simuflite, een Amerikaans bedrijf gespecialiseerd in trainingen op zakenvliegtuigsimulators, en in Europa de *training*-activiteiten van Schreiner (Amsterdam, Maastricht, maar ook de voormalige EATC in Brussel), en vervolgens de NLS (Nederlandse Luchtvaart School).
De complementariteit tussen scholen die *ab initio* opleidingen aanbieden en simulatieproducten resulteert in een agressief beleid om een totaaloplossing te bieden voor de behoeften aan luchtvaarttraining. Met een aanwezigheid vanaf de initiële opleiding, ontwikkelt CAE een klantenstroom voor haar trainingssystemen. Geografisch is het bedrijf wereldwijd aanwezig, met name op de markten van het Midden-Oosten en Azië, die een ontwikkeling van het burgerluchtvervoer kennen die de opleiding van tal van piloten vereist. Zo hebben ze, met lokale partners, vliegscholen en *training centers* opgericht, met name in India, Maleisië en Dubai.
 | Het realisme van de CAE A320 simulator. |
De ambitie van de Canadese groep is om de wereldwijde referentie te zijn op het gebied van luchtvaarttraining. De groep heeft al enkele jaren een beleid van diversificatie en globalisering van haar activiteiten gevoerd. Naast simulatie heeft CAE een netwerk van Global Academies ontwikkeld die gericht zijn op de *ab initio* training van toekomstige piloten. De omzet is bijna gelijk verdeeld over civiele en militaire klanten, en binnen deze twee domeinen opnieuw evenwichtig verdeeld tussen de activiteiten *simulatie* en *training & services.* CAE heeft meer dan 7.500 mensen in dienst op meer dan 100 locaties in 23 landen. Het wereldwijde netwerk van CAE omvat niet minder dan 33 militaire en civiele luchtvaarttrainingscentra (inclusief helikopters), 11 CAE Global Academies en traint meer dan 75.000 bemanningsleden per jaar.
**De overname van SFA**
De overname van SFA door CAE leidt tot een reeks belangrijke veranderingen in de organisatie van het Brusselse trainingscentrum.
 | CAE Training & Services Brussels groepeert de pilotenopleidingsactiviteiten (CAE Global Academy SFA) en type ratings op simulators (CAE Training Center). |
De theoretische opleidingsactiviteiten voor lijnvliegers worden nog steeds georganiseerd op de locatie in Steenokkerzeel, en de initiële praktische opleiding vindt plaats in Mesa, Arizona, waar het Sabena Airline Training Center (SATC) een vloot van ongeveer veertig eenmotorige en tweemotorige vliegtuigen exploiteert. Deze verplaatsing zorgt voor aanzienlijke tijdwinst in de vliegopleiding dankzij de uitstekende weersomstandigheden in deze regio van de Verenigde Staten. Twee Diamond DA-42 Twin Star tweemotorige vliegtuigen werden geëxploiteerd vanaf Antwerpen-Deurne Airport, maar het is de bedoeling om deze om kosten- en standaardisatieredenen vóór de zomer naar de CAE Global Academy in Portugal te verplaatsen.
 | Met trots het beroemde “S” van Sabena dragend, verlaten de tweemotorige Diamond DA-42 Twin Star vliegtuigen van de SFA Antwerpen voor Portugal. |
**Een rijk verleden aan ervaringen**
CAE was al aanwezig in België vóór de overname van de Sabena Flight Academy.
Men moet bedenken dat Trans European Airlines (TEA) in 1990 een dochteronderneming had opgericht, gespecialiseerd in geavanceerde training. Na het verdwijnen van de chartermaatschappij die het had opgericht, werd het EATC (European Air Training Center) en is het gelegen ten noorden van Brussels Airport, tussen Brucargo en Fedex, nabij de voormalige Teamco-installaties, nu bezet door Lufthansa Technics. EATC werd enkele jaren later overgenomen door Schreiner, wiens *training*-activiteiten op hun beurt in 2001 werden overgenomen door CAE.
De geschiedenis van de Sabena Flight Academy gaat nog verder terug. Het vindt zijn oorsprong in 1953 met de oprichting van een afdeling *instructie* binnen Sabena, vervolgens met de geboorte van de Ecole d’Aviation Civile (EAC) in samenwerking met de Dienst Luchtvaart, en daarna de oprichting van de B.A.S. (Belgian Aviation School) als dochteronderneming van de nationale maatschappij. Na het faillissement van Sabena in november 2001 werd de school gered door een moedige *management buy-out* geïnitieerd door Jacques Waldeyer en Kris Van den Bergh en jarenlang werk onder hun dynamische leiding, wat eerst het voortbestaan en vervolgens de ontwikkeling ervan verzekerde. En in mei 2008 werd de Sabena Flight Academy overgenomen door CAE en maakt nu deel uit van het CAE Training and Services Center Brussels, geleid door Geert Aerts, Center Manager.
 | Geert Aerts, Center Manager van CAE Brussels, voor de gloednieuwe A330 simulator. |
**Een wereldwijde strategie**
Het doel van de Canadese groep is om haar *ab initio* opleidingscapaciteiten binnen haar netwerk van CAE Global Academies te vergroten en nieuwe *type rating*-programma’s in Europa toe te voegen. Deze overname is een verdere stap in de strategie van de CAE-groep om haar netwerk van opleidingscentra te ontwikkelen om beter te kunnen voldoen aan de wereldwijde behoeften aan nieuwe piloten. Het versterkt ook het netwerk van CAE Global Academies, dat een vloot van bijna 300 vliegtuigen exploiteert en nu de capaciteit heeft om wereldwijd ongeveer 1.800 cadetten per jaar op te leiden. En deze overname versterkt de capaciteiten van CAE om typekwalificaties in Europa af te geven, omdat het nieuwe opleidingsprogramma’s mogelijk maakt en nieuwe klanten aan het netwerk toevoegt. Het aanbod aan simulators van de Sabena Flight Academy vormt een nuttige aanvulling op het bestaande aanbod van CAE in Europa.
Momenteel vormen de twee centra het CAE Training & Service Center Brussels. Gecertificeerd door JAA en EASA en met de status van Flight Training Organization (FTO), bieden ze werk aan ongeveer zeventig fulltime medewerkers en zestig partners op individuele basis.
**Opleiding van lijnvliegers**
De *ab initio* cursussen zijn en blijven een belangrijke activiteit van de CAE Global Academy Brussels – Sabena Flight Academy. Drie sessies zijn elk jaar gepland en starten respectievelijk in januari, april en september. De cursussen duren ongeveer 20 maanden en zijn gericht op het behalen van een vliegbrevet voor lijnvliegers (Airline Transport Pilot License – ATPL). Het trainingsprogramma is goedgekeurd en gecertificeerd door de Directie-Generaal Luchtvaart (DGLV).
Na strenge selectietests, de CAE Aircrew Selection System (CASS), begint de opleiding met negen maanden theoretische lessen, gegeven op de derde verdieping van de faciliteiten in Steenokkerzeel, die beschikken over vijf leslokalen, waarvan drie volledig uitgerust zijn voor Computer-Based Training (CBT).
 | Strenge selectietests maken het mogelijk om de geschiktheid van kandidaat-piloten te testen. |
Na deze eerste fase, en na het slagen voor het theoretische ATPL-examen, zullen de kandidaten eindelijk kunnen beginnen met vliegen, eerst in de Verenigde Staten, daarna in Portugal. Ze zullen zes tot zeven maanden verblijven onder de VFR-hemel van Arizona, en vlieguren verzamelen in eenmotorige Diamond DA-20 en DA-40 en tweemotorige DA-42 vliegtuigen van de CAE Global Academy Phoenix – Sabena Airline Training Center (SATC). De leerling-piloten keren daarna terug naar Europa om hun IFR-training op de Diamond DA-42 gedurende ongeveer twee maanden in Évora in Portugal te voltooien.
Het theoretische deel omvat ongeveer 750 lesuren in de klas. Gedurende de hele opleiding biedt CAE de mogelijkheid om als waarnemer enkele simulatorsessies bij te wonen en ongeveer tien A320-vluchten in de cockpit uit te voeren bij Thomas Cook Airlines en/of Boeing 737-vluchten bij Jetairfly. Verschillende bezoeken aan de diverse luchthavenactiviteiten zijn gepland tijdens de opleiding, inclusief de controletoren en het radarcentrum van Belgocontrol. De laatste fase van de opleiding, genaamd Airline Career Preparation Program, behandelt de manier van samenwerken in teamverband in een cockpit (Multi Crew Conversion MCC en Crew Resources Management CRM), en wordt gevolgd door 28 uur training in een Boeing 737 of Airbus A320 simulator.
**Type rating**
Wat de *type ratings* betreft, beschikt de locatie in Steenokkerzeel over een zeer compleet assortiment vluchtsimulators: Airbus A320, Avro RJ85/100, Boeing 757/767 en Boeing 737 “Classic”. Een gloednieuwe CAE7000 simulator van de nieuwste generatie wordt momenteel geïnstalleerd en zal de oude A330/340 simulator vervangen.
 | De gloednieuwe CAE7000 A330 simulator. |
De locatie in Melsbroek exploiteert een Boeing 737-800 simulator, een Airbus A300 en een C-130. De twee faciliteiten van het Brusselse centrum bieden zo een uitgebreid en complementair scala aan machinetypes. De ervaring en kwaliteit van het instructeursteam van de Sabena Flight Academy en het gebruik van *state of the art*-simulators hebben door de jaren heen bijgedragen aan de reputatie en het succes van het Brusselse opleidingscentrum, dat klanten aantrekt van tal van luchtvaartmaatschappijen, niet alleen Belgische of Europese, maar ook Aziatische, met name een uitstekende penetratie van de Indiase en Chinese markt. Dit is bijvoorbeeld het geval voor de Indiase *low cost*-maatschappij Indigo, die haar piloten naar Brussel stuurt om op de CAE-simulators de A320-kwalificatie te behalen.
**Een wereldwijde positionering**
Nostalgici zullen natuurlijk het verlies van zichtbaarheid betreuren van een van de laatste bedrijven die nog “Sabena” in haar naam voerden. De Sabena Flight Academy heeft in het verleden bewezen dat het een operatie van zeer hoog niveau is met uitstekende klantenservice. Het maakt nu deel uit van een groep die wereldwijd leider is op het gebied van simulatie en personeelstraining voor de civiele luchtvaart- en defensiesector. De activiteiten van de CAE-groep zijn gediversifieerd, omvattend de verkoop en ondersteunende diensten van simulatieproducten en het leveren van geavanceerde diensten zoals *training* en andere “luchtvaart”-diensten. De groep ontwikkelt momenteel haar simulatiecapaciteiten om nieuwe markten aan te boren, zoals de gezondheidszorg of de mijnbouw.
 | Laatste aanpassingen voor de ingebruikname van de nieuwe A330 simulator. |
De aansluiting van Sabena Flight Academy bij zo’n gigant heeft het misschien een deel van zijn identiteit doen verliezen, maar garandeert het daarentegen een toekomst met een nog grotere toegang tot een wereldwijde markt.
Tekst en foto’s: Guy Viselé
