Brussel, 29 februari 2012. Terwijl ik mijn fotografische documenten doorblader, schiet het me plotseling te binnen dat de “3” niet het geluksgetal, maar eerder noodlottig, is voor het luchtdetachement van de rijkswacht, dat het luchtondersteuningsdetachement van de federale politie werd toen een wet op 1 januari 2001 officieel een einde maakte aan het bestaan van dit georganiseerd korps (als gevolg van de wet op de demilitarisering van de rijkswacht op 1 januari 1992 en de wet van 7 december 1998 die de oprichting van één federale politie in België formaliseerde).
 | De SA 339C Puma G03/OT-GIC van de rijkswacht met Dany Legros aan de stuurknuppel tijdens de beroemde formatie genaamd “de 24.000 vlieguren” op 12 december 1988 in de omgeving van Brasschaat. In feite hadden de piloten van de vier toestellen elk 6.000 vlieguren op de teller, waaronder Christian Adam die de Islander B-11/OT-ALK aan het hoofd van de formatie bestuurde. (Christian Adam) |
 | Kort na zijn inbedrijfstelling wordt de Puma G03 gefotografeerd in stand-by in het Sint-Janshospitaal van Brugge op 14 juni 1977. Dit is de helikopter die op 12 december 1993 in Lyon-Bron betrokken zal raken bij een ongeval (en onherstelbaar) op weg naar de ateliers van Eurocopter in Marseille om gerenoveerd te worden… (Jean-Pierre Decock) |
 | In Beauvechain in oktober 2011, het wrak van de Cessna 182R Skylane, de eerste G-03 (n/c 182R-67850) die werd weggeblazen door de Nederlandse C-130H en zo hevig omgeslagen dat de romp volledig krom was; dit gebeurde in Zaventem op 22 september 1994. (Jean-Pierre Decock) |
Het luchtelement van de rijkswacht kreeg echter gestalte met de steun van de Lichte Luchtvaart van het Belgische leger in 1968 door de ingebruikname van zes Alouette II (geregistreerd A-90 tot A-95, ICAO-roeptekens OT-GCA tot GCE). Een van hen raakte betrokken bij een ongeval (A-91) in Glabais op 30 mei 1968, waarbij de bemanning om het leven kwam: dit was de enige Alouette die verloren ging in dertig jaar dienst van dit type.
 | De “boosdoener” gezien in Melsbroek in september 2008, de C-130H Hercules G-273 van de Koninklijke Luchtmacht, waarvan de propellerstraal van de op volle toeren draaiende motoren de kleine Cessna G-03, die hem volgde, in 1994 als een pannenkoek omkeerde. (Jean-Pierre Decock) |
 | In de hangar van het luchtondersteuningsdetachement van de federale politie op 14 februari 2001, van links naar rechts: de Alouette II G-94, de Cessna 182R Skylane G-03 (2e), de Alouette II G-90 en de Cessna 182R Skylane G-04. (Jean-Pierre Decock) |
 | De Alouette II G-94, in augustus 2000 uit dienst genomen, staat sindsdien opgeslagen in de hangar van het luchtondersteuningsdetachement van de federale politie in Melsbroek en komt er alleen nog uit om tentoongesteld te worden tijdens bepaalde evenementen, zoals hier in Brasschaat in juni 2010. (Jean-Pierre Decock) |
Om de operationele capaciteiten van dit luchtdetachement te versterken, werden drie tweemotorige SA 330C Puma’s aangeschaft, waarvan de eerste in juli 1973 operationeel werd (G01/OT-GIA). Deze vloot werd, net als de Alouette II, bemand door personeel van de Lichte Luchtvaart tot eind 1991, waarna de rijkswacht-flight begin januari 1992 officieel autonoom werd en onder het Ministerie van Binnenlandse Zaken viel. De laatste Puma (G02) werd in mei 1998 uit dienst genomen en opgeslagen in Melsbroek tot zijn doorverkoop aan Noordzee Helikopters Vlaanderen in 2002. De G03 luidde echter de noodlottige G-03 reeks van het luchtdetachement van de rijkswacht in. Begin jaren ’90 was een integrale herziening van de vloot noodzakelijk, maar de beschikbare budgetten waren te beperkt, waarna onderhandelingen met Aérospatiale (Sud-Aviation), intussen Eurocopter geworden, in 1993 resulteerden. Hieruit volgde dat twee Puma’s zouden worden herzien en voorzien van nieuwe Turmo IVc motoren van 1580 pk, terwijl de derde zou dienen als betaling voor de modernisering van de andere twee. Het lot besliste anders, want tijdens de overdrachtsvlucht naar de Eurocopter-fabrieken in Marseille, raakte de G03 (constructienummer 1265, in dienst gesteld in juli 1974) zwaar beschadigd tijdens de tussenstop in Lyon-Bron. Het wrak werd samen met de G01 overgedragen aan de fabrikant in ruil voor de revisie van de G02, die voortaan de enige nog vliegende Puma voor de rijkswacht was…
 | De Cessna 182R Skylane, de tweede G-03, in de hangar van de federale politie in Melsbroek op 14 februari 2001 naast de Puma G02 die in 1998 uit dienst werd genomen en het jaar daarop werd doorverkocht aan Noordzee Helikopters Vlaanderen. (Jean-Pierre Decock) |
 | De tweede G-03 gezien op 14 februari 2001 in Melsbroek voordat hij een noodlottig lot kende tijdens zijn landing, waarbij hij over de kop sloeg en in brand vloog, en zijn bemanning meenam in de dood. (Jean-Pierre Decock) |
 | Nog steeds dapper in april 2011, de Cessna 182Q Skylane G-01 in finale op de rechterbaan 25 van Zaventem. (Jean-Pierre Decock) |
Bovendien was begin 1994 besloten tot de aankoop van drie Cessna 182Q of R Skylane om het missiespectrum uit te breiden. Deze machines werden tweedehands aangekocht en na een revisie bij Reims Aviation in Frankrijk in dienst genomen. De Cessna’s werden geregistreerd als G-01 (OT-GLB), G-03 (OT-GLC) en G-04 (OT-GLD), waarbij de G-02 werd overgeslagen omdat deze al werd gebruikt door de Puma OT-GIB, die destijds nog operationeel was.
Het was onder de Cessna’s dat de “3” bijzonder noodlottig bleek… De eerste G-03 (constructienummer 182R-67850, ex-N4885H) was het slachtoffer van een ongelukkig incident in Zaventem: aangekomen op de wachtpositie van de baan achter de Lockheed C-130H Hercules (G-273) van de Koninklijke Luchtmacht, deed deze een motortest op vol vermogen, en de krachtige propellerstraal van de vier turbopropmotoren van het grote transportvliegtuig keerde de kleine Cessna als een pannenkoek om. Er vielen geen gewonden, maar de romp van de G-03 was zo krom dat het toestel definitief uit dienst moest worden genomen en sindsdien in Beauvechain is opgeslagen.
 | Het enige andere type vliegtuig met vaste vleugels van het luchtondersteuningsdetachement van de federale politie was de BN2a Turbo-Islander G-05 (hier gezien in Melsbroek in 1999) aangekocht in november 1993. Deze raakte ernstig beschadigd toen een SF 260 uit zijn cales sprong tijdens een volgas motortest en er in oktober 2000 in Beauvechain tegenaan botste. Het wrak werd doorverkocht aan CAE in Luxemburg, die het herstelde voor doorverkoop. (Jean-Pierre Decock) |
Het geval van de tweede Cessna G-03 (constructienummer 182R-67742, ex-N5472N en F-WQFA) was daarentegen dramatisch. Bij terugkeer in Melsbroek van een gewenningsvlucht voor een politiehond op vrijdag 10 januari 2003 en direct na de landing, verliet de Cessna om een onbepaalde reden de baan, sloeg over de kop en vloog in brand op de kruising van de drempels van de banen 25 rechts en 20, die de hele middag gesloten bleven, wat leidde tot aanzienlijke verstoringen in het luchtverkeer van de nationale luchthaven. Dit onverwachte en onverklaarbare ongeval eiste het leven van de bemanning, namelijk piloot Hedwig De Vos (37 jaar oud), hondengeleider Lieven Vlaeminck (49 jaar oud) en de politiehond die aan boord was gebleven.
 | De rijkswacht nam drie tweemotorige MD 900 Explorer “NOTAR” (no tail rotor) helikopters in dienst in januari 1997, augustus 1997 en juli 2001, evenals een vierde (tweedehands) aangekocht in oktober 2010. Twee van hen zijn hier te zien in Melsbroek op 14 september 2008. (Jean-Pierre Decock) |
 | De luchtondersteuningsvlucht van de politie gebruikt sinds eind 1999 ook twee eenmotorige MD 520N; deze werd gefotografeerd in Bierset op 3 juni 2001. (Jean-Pierre Decock) |
Het is jammer dat het noodlottige aspect van de G-03 reeks niet alleen zijn lichte of grappige kant heeft laten zien, en dat we ook de duistere en dramatische kant moeten betreuren, maar het lot heeft zo beslist…
Jean-Pierre Decock
