Ottenburg, 7 februari 2012. Erwin De Weerdt blikt terug op de periode dat hij verantwoordelijk was voor de public relations bij Goodyear België. Hij kwam uit Mortsel, was dertig jaar oud en coördineerde toen het goede verloop van talrijke Formule 1-evenementen of motorcross Grand Prix waaraan de grote bandenfabrikant met het gevleugelde sandaallogo deelnam. Erwin De Weerdt organiseerde ook de publieke optredens van de blimp, gebouwd bij Goodyear in de Verenigde Staten, gedurende het zomerseizoen in de Benelux, maar ook in Duitsland. De periode strekte zich uit van 1977 tot 1986 en was fantastisch…
**Buitengewone vliegende machines**
Goodyear is al meer dan een eeuw een Amerikaans bedrijf gespecialiseerd in rubber. Het bouwde zijn eerste luchtschip in de jaren 20. Dit was van conventionele constructie, d.w.z. met een stijve metalen structuur bekleed met stof waarin heliumballonnen waren ondergebracht. Goodyear was een groot promotor van helium: dit gas, zeven keer lichter dan lucht, is onbrandbaar, in tegenstelling tot het zeer explosieve en ontvlambare waterstof dat in Duitse zeppelins werd gebruikt. Rond de jaren 30 creëerde Goodyear de blimp, of halfstijf luchtschip, dat onmiddellijk werd geadopteerd door de Amerikaanse marine. Het bijzondere aan dit type ballon was dat het geen skelet had, maar een omhulsel van twee lagen genaaid en met rubber bekleed doek dat stijf genoeg was om de heliumtanks te bevatten die de liftkracht leverden, en de hangende cabine waaraan de motoren waren bevestigd die de voortstuwing van het luchtvaartuig verzorgden.
 | De N2A Europa blimp nadert de landing in Grimbergen in 1983. (Foto Erwin De Weerdt) |
Eind jaren 70 had Goodyear meer dan 300 luchtschepen gebouwd, waarvan het grootste deel blimps waren. In 1979 gebruikte dit bedrijf vier blimps voor puur promotionele doeleinden. Het ging om de luchtschepen genaamd Europa (geregistreerd als N2A in het Amerikaanse register) gevestigd in Capena bij Rome in Italië, America (N3A), Columbia IV (N10A) en Mayflower (N38A, ter vervanging van de Enterprise (N1A) die net was buiten dienst gesteld); de laatste drie toestellen opereerden alleen in Noord-Amerika. Al deze luchtvaartuigen waren identiek, op enkele details na. Hun omhulsel bestond uit twee lagen Dacron (een geweven stof van polyestervezels) bedekt met neopreen (synthetisch rubber) met een oppervlakte van 2.006 m². Het volume van elke blimp was 5.740 m³ voor een lengte van 58,67 meter, een breedte van 14,24 meter en een hoogte van 18,14 meter. De gondel onder het luchtschip bood plaats aan de piloot en zes passagiers en bevatte de twee Continental-motoren die elk 210 pk ontwikkelden, wat het toestel een kruissnelheid van ongeveer 55 tot 64 km/u gaf bij een totale massa van 5.850 kg.
 | De Goodyear blimp en zijn logistieke karavaan. (Foto Erwin De Weerdt) |
Deze relatief bescheiden snelheid maakte de blimp een onvergelijkbaar voertuig om evenementen die menigten trokken te observeren en te filmen, mensen die hun hoofd alleen maar konden optillen om deze imposante massa op lage hoogte te zien bewegen, terwijl ze de merknaam Goodyear met enige bombast proclameerden.
**Een opmerkelijk promotie- en imagovoertuig**
Met de merknaam Goodyear en het gevleugelde sandaallogo dat zich over een lengte van 36 meter en een hoogte van 8,50 meter over de flanken uitstrekte, was de blimp een fantastische merkdrager en een onvergelijkbaar promotiemiddel voor het bedrijf.
De N2A Europa was net in gebruik genomen in 1977 en begon aan zijn eerste Europese summer tour toen Erwin De Weerdt in dienst trad bij Goodyear België als verantwoordelijke voor de public relations voor de Benelux. Tijdens deze tour verliet de blimp zijn overwinteringsbasis in Capena, Italië, om naar het noorden te vliegen, tot Zweden en Finland, met talrijke stops in de landen die hij doorkruiste. De lokale marketingverantwoordelijken identificeerden de mogelijkheden, die werden gedekt volgens de overeenkomsten van het Europese management en met een financiële bijdrage van elke betrokken markt aan het totale exploitatiebudget van de blimp. De inzet van de N2A Europa vereiste een aanzienlijke logistiek bij elke etappe, of zelfs elke vlucht, hoe kort ook. Het voltallige team bestond uit 25 personen die zich verplaatsten in een bus die deel uitmaakte van een karavaan met drie werkplaatsvrachtwagens, waarvan één de afmeermast droeg, plus een minibus die uitsluitend bestemd was om passagiers van het VIP-centrum van elk evenement naar het luchtschip te vervoeren. De piloot en gezagvoerder van de N2A, Joel Chamberlain, was Amerikaan en bleef in functie gedurende de negen jaar dat Erwin De Weerdt de komst van de blimp in de Benelux organiseerde, maar ook in Duitsland om over de Nürburgring te vliegen tijdens diverse motorsportwedstrijden.
 | In Grimbergen tijdens de zomer van 1983, het voltallige grondteam van de N2A Europa klaar om de naderende blimp vast te pakken voor het afmeren. (Foto Erwin De Weerdt) |
Een van de meest buitengewone grote evenementen die werden verslagen, was het huwelijk van Prins Charles van Engeland, naast andere, zoals de Formule 1 Grand Prix van Francorchamps en experimentele samenwerkingen met de Luchtvaartdienst van de Rijkspolitie in Nederland of de Brusselse politie.
 | Het luchtschip in de omgeving van Schiphol/Amsterdam. (Fotodienst Rijkspolitie) |
 | De N2A is net opgestegen vanaf Schiphol en zal binnenkort worden vergezeld door de Bölkow BO 105 van de Luchtvaartdienst van de Rijkspolitie voor een lucht-lucht fotosessie. (Fotodienst Rijkspolitie) |
De Europa blimp voerde dagelijks VIP-vluchten uit voor promotionele doeleinden tijdens zijn verschillende etappes, maar gezien de ruimte die de cabine bood, de stabiliteit en de lage snelheid ten opzichte van de grond, was het een fantastisch platform voor tv- en radiojournalisten om sportevenementen of andere massa-aantrekkende evenementen te filmen of live te commentariëren.
 | Terugkeer naar Schiphol. (Foto Erwin De Weerdt) |
**Bijna tien jaar in actie**
Erwin De Weerdt, geboren en getogen in Mortsel bij het vliegveld van Deurne, toonde al op zeer jonge leeftijd een levendige interesse in alle mechanische voertuigen, inclusief vliegtuigen. Het was dan ook met veel enthousiasme dat hij zijn functie als public relations manager vervulde voor de talrijke en gevarieerde sportevenementen waarin het merk Goodyear investeerde.
Specifiek voor de Europa blimp bereidde Erwin De Weerdt de komst van het toestel voor door alle vereiste vergunningen te onderhandelen met zowel de Luchtvaartadministratie als de lokale autoriteiten. Hij zorgde bovendien voor de logistieke aspecten voor het team en het materiaal dat nodig was voor de inzet van het luchtschip en beheerde ten slotte de ontvangst en begeleiding van de passagiers van de N2A.
Gedurende de negen jaar dat de Europa actief was, had hij talloze keren de gelegenheid om aan boord te vliegen en zelfs met duidelijk plezier te besturen, maar hij bleef altijd slechts de occasionele co-piloot.
**Enkele spectaculaire acties in België**
Over de periode van de zomer van 1977 tot eind augustus 1986 herinnert Erwin De Weerdt zich dat hij aan de basis stond van enkele spectaculaire acties waarbij de Goodyear blimp niet de enige ster was…
 | Eddy Merckx, met een fietswiel in de hand, praat met Erwin De Weerdt voordat hij aan boord gaat van de gondel van de Goodyear blimp. Alle punten op de flank van het luchtschip zijn lampen voor nachtelijke reclamevluchten. (Foto Erwin De Weerdt) |
Zo nodigde hij in 1983 de grote wielerkampioen Eddy Merckx uit voor een luchtschipvlucht vanaf vliegveld Grimbergen. Op zijn verzoek kwam onze nationale kampioen met een fietswiel, een knipoog naar het trimwiel (compensatieklep) van het hoogteroer van het toestel, rechts van de stoel van de gezagvoerder. Ook nodigde hij in 1983 de toenmalige minister van Verkeer, Herman De Croo, uit voor een vlucht die hij maakte in gezelschap van zijn jonge zoon Alexander (nu dertiger en voorzitter van de VLD), wat duidelijk zowel vader als zoon veel plezier deed, zoals blijkt uit een hartelijke dankbrief van de minister. De vluchten van de N2A duurden gewoonlijk een halfuur, behalve die van de middag die een uur duurde, om in totaal ongeveer acht vlieguren te klokken op een normale operatiedag.
 | In de cockpit van het luchtschip, onze wielerkampioen Eddy Merckx houdt zijn fietswiel rechts van gezagvoerder Joel Chamberlain die zijn stuurwiel voor het hoogteroer (trim tab) vasthoudt. (Foto Erwin De Weerdt) |
Een opmerkelijke uitzondering was een drie uur durende vlucht in 1983 op duizend voet (300 meter) boven Brussel met de zeer aerofiele RTBF-presentator Georges Pradès, die een uitzending opnam in gezelschap van een historicus en de politieagent die destijds het verkeer regelde op het kruispunt van de Belliardstraat en de Kunstlaan. In diezelfde periode vond er een nachtvlucht plaats, in overleg met de toeristische dienst, om de stad Brussel te promoten. Met de 7.560 lampen die een oppervlakte van 7,50 meter hoog en 32 meter lang aan elk van de flanken van het luchtschip dat op minder dan 300 meter hoogte vloog, verlichtten, kon de uitgezonden boodschap door toeschouwers op de grond op meer dan anderhalve kilometer afstand worden gelezen.
**Definitieve stop in Montpellier**
De Europa blimp raakte in september 1986 in een storm verzeild tijdens een vlucht in de omgeving van Montpellier. Naar de kust gedreven, loosde commandant Joel Chamberlain de heliumballonnen en liet de blimp neerstorten op het strand. De BBC-journalisten die aan boord waren, kwamen geschokt maar ongedeerd tevoorschijn en hadden geen moment gedacht om de catastrofe te filmen…
 | De N2A Europa in vlucht tijdens de Sanicole airshow op 3 augustus 1986, ruim een maand voor zijn crash op het strand van Montpellier. (Foto Jean-Pierre Decock) |
In negen jaar operaties heeft de Goodyear blimp meer dan 500 vlieguren gemaakt, alleen al voor de Benelux, en heeft bijna 800 passagiers de geneugten van een luchtschipvaart laten ontdekken. De luchtvaartdivisie van Goodyear werd in 1987 overgenomen door de Amerikaanse Loral Corporation, met als gevolg dat besloten werd de N2A Europa niet te herbouwen. Sindsdien sluit Goodyear Europe huurcontracten van twee of drie jaar af met Duitse of Britse luchtschipfabrikanten die een machine verhuren waarop een groot Goodyear-logo wordt aangebracht met het oog op promotionele zomertours.
 | Erwin De Weerdt in 2012 met een maquette van de Goodyear blimp, zoals die werd aangeboden aan organisatoren van meetings en aan bepaalde VIP’s; zo’n maquette staat al tientallen jaren op een plank in het navigatiebureau van vliegveld Spa. (Foto Jean-Pierre Decock) |
Het verhaal van de Goodyear blimp in relatie tot België eindigt hier echter niet: er is namelijk slechts één Belg in het bezit van een luchtschipvliegbrevet wiens carrière we in een volgend artikel zullen beschrijven.
Jean-Pierre Decock
