Brussel, 21 juli 2010: een grote menigte was, zoals elk jaar, komen opdagen om het Belgische leger te complimenteren en toe te juichen. De diepgewortelde traditie van de militaire parade voor het Koninklijk Paleis, die even traditioneel werd geopend door de luchtparade met dit jaar 46 vliegtuigen en helikopters, werd gerespecteerd.
 | De zwart-geel-rode sporen getrokken in de lucht van Brussel door de Alphajets van het 7e en 11e squadron van de 1e wing waarvan het grootste deel momenteel is ingezet in Cazaux, Frankrijk, in het kader van de Frans-Belgische trainingsakkoorden. |
 | De tweede F-16 formatie van Kleine-Brogel, waarin de F-16AM FA-87 van squadron 31 met zijn tijgerlivrei, aangebracht ter gelegenheid van de NATO Tiger Meet die vorig jaar september in Kleine-Brogel plaatsvond, en de F-16BM (FB-18) versierd met de valk voor het 20-jarig jubileum (in 2007) van de oprichting van de OCU F-16 (Operational Conversion Unit) als autonoom squadron; de valk is een directe verwijzing naar de naam “fighting falcon” die aan de F-16 is toegekend. |
**”Met een schoenlepel” opgesteld**
Het op tijd laten defileren van 46 toestellen in 11 formaties van vier of drie vliegtuigen of helikopters, eindigend met drie transportvliegtuigen in ganzenpas, allemaal perfect gepositioneerd boven het Koninklijk Paleis, is inderdaad geen sinecure. De onderlinge afstand van deze vele toestellen met zeer verschillende snelheden is bijna een hersenkraker, en hoewel het mechanisme al tientallen jaren is ingeslepen, is elke jaarlijkse luchtparade een nieuwe uitdaging voor de organisatoren, die er telkens weer met behendigheid in slagen, ondanks slechts één oefening die gewoonlijk plaatsvindt boven Brussel in de dagen vóór de nationale feestdag.
 | De tweede F-16AM-formatie (waarvan één BM), samengesteld door het 1e en 350e squadron van de 2e wing van Florennes. |
Om deze onberispelijke luchtparade te realiseren, stijgen de vliegtuigen en helikopters op van hun respectievelijke bases volgens een nauwgezet schema en cadans. Aangezien de bases verspreid liggen over het hele koninkrijk, moeten de luchtformaties een vooraf bepaalde route strikt volgen om op de juiste koers, op de voorgeschreven hoogte en, om zo te zeggen, in de juiste volgorde op zo’n twintig kilometer ten westen van de hoofdstad te positioneren. Het is tijdens dit laatste deel dat de exacte rangschikking van de parade tot stand komt en, tot aan de poorten van de Brusselse agglomeratie, passeren de snelste toestellen de langzamere, die lager en op dezelfde koers vliegen.
 | De SIAI Marchetti SF 260M’s, speciaal eind juni 2010 versierd voor de Hardship Red patrouille van het 5e squadron, vertegenwoordigden de voorhoede van de 1e wing van Beauvechain. |
Bijvoorbeeld, en sprekend uit ervaring, de deelnemende C-130H Hercules viermotorige vliegtuigen stijgen bijna 1 uur en 30 minuten voor de parade op van Zaventem; in een vrij losse formatie van drie zetten ze koers naar het noordwesten richting Rupelmonde en buigen vervolgens hun route af naar Brugge. Het keerpunt bevindt zich ongeveer halverwege tussen Brugge en Gent, ten zuiden van de haven van diezelfde stad. Dan trekken ze hun formatie strakker en geven ze de “spare” (dat wil zeggen het reservevliegtuig dat klaarstaat om de plaats in te nemen van elk defect toestel in de formatie) verlof. Ze nemen een oostelijke koers richting Brussel, eenmaal Aalst gepasseerd, wordt de formatie zeer strak en passeert ze de langzamere vliegtuigen, dat wil zeggen de helikopters en vervolgens de SF 260’s die zelf net de wentelwieken hebben ingehaald. Nauwelijks zijn de buitenwijken van de stad overvlogen of het Koninklijk Paleis verschijnt, en daarna het Europees Parlement, de Tervurenlaan en het Woluwepark waar de ontbinding plaatsvindt. De transportvliegtuigen van de 15e wing zwenken scherp naar links om naar Zaventem terug te keren, terwijl de andere naar rechts draaien om Beauvechain te bereiken, vanwaar de één of de ander terugkeert naar Kleine-Brogel, Florennes, Bierset of Koksijde, afgezien van, uiteraard, degenen die daar gestationeerd zijn.
 | Het eerste peloton van drie Agusta A109 BA’s van de Heli Wing van Bierset. |
De toestellen van de Heli Wing van Luik stijgen zelf bijna twee uur voor de luchtparade op in patrouilles van drie of vier en zetten een zuidwestelijke koers in die hen over de mooie gouden graanvelden van Haspengouw en Leuven-La-Neuve, met zijn karakteristieke architectuur, en vervolgens over de Leeuw van Waterloo brengt, het moment waarop de “spare” naar huis terugkeert. Doorgaand tot ten oosten van Ninove, draaien de helikopters rechtsaf en vliegen ze naar Aalst. Ter hoogte van Aalst en door de autosnelweg Brussel-Oostende over te steken, zetten ze resoluut koers naar het oosten in een strakkere formatie dan ooit om hun positie in de parade in te nemen, en dat niet zonder zich te laten passeren door de snellere elementen van de parade (Alphajet, F-16 en SF 260). Het scenario is dan gelijk aan dat van de andere formaties, behalve dat de toestellen van de Light Aviation gedurende vele jaren traditioneel een formatievlucht boven Malmédy uitvoerden voordat ze naar huis terugkeerden…
 | Drie Seakings en een Alouette III van het 40e squadron kwamen van hun basis in Koksijde; een ongenode gast voegde zich bij de formatie tussen de laatste Seaking en de Alouette, namelijk een buizerd of misschien een van de slechtvalken die sinds kort in een van de torens van de nabijgelegen Sint-Goedelekathedraal nestelen. |
**Alle bases, alle squadrons**
In 2010, net als bij de voorgaande parades, namen alle eenheden van de Luchtcomponent van Defensie (of de Luchtmacht, als u dat liever hebt) actief deel aan de grote parade van de Belgische luchtmacht.
 | Onberispelijke formatie van drie Lockheed C-130H Hercules van het 20e squadron van de 15e wing van Melsbroek, de goede Samaritanen van zoveel humanitaire missies. |
Dit jaar paradeerden achtereenvolgens: zes Alphajets van de 1e Wing die de militaire parade openden met het trekken van de kleuren, gevolgd door een formatie van drie F-16BM’s plus een F-16AM van de 10e wing van Kleine-Brogel (waarschijnlijk van de OCU of Operational Conversion Unit F-16), een andere formatie van drie F-16AM’s (ongetwijfeld van de 31 en 349 squadrons) plus een versierde F-16BM van de 10e wing; daarna kwamen twee formaties van vier F-16AM en BM’s van de 1e en 350e squadrons van de 2e wing van Florennes, gevolgd door twee formaties van vier SIAI Marchetti SF 260M en 260D van het 5e squadron van de 1e wing (voormalige elementaire vliegschool) van Beauvechain, achtervolgd door twee patrouilles van drie Agusta A109 BA’s van het 17e en 18e squadron van de Heli Wing van Bierset (die vanaf komende september definitief in Beauvechain gestationeerd zullen zijn), die zelf plaatsmaakten voor een formatie van drie Seakings (waarvan twee met speciale decoratie) en een Alouette III (voormalige Heli Flight van de marine) van het 40e squadron van Koksijde, dat plaats maakte voor het 20e squadron van de 15e transportwing van Melsbroek met drie C-130H Hercules, terwijl het 21e squadron van dezelfde wing een Embraer ERJ 145 en een andere van het type ERJ 135 opstelde en ten slotte de gloednieuwe aanwinst, namelijk de imposante Airbus A330-300, de luchtparade, die een ruim kwartier duurde, majestueus afsloot door ostentatief de nationale kleuren en de vlag van de Belgian Air Force te tonen.
 | De Embraer ERJ 145 (CE-04) van het 21e squadron van de 15e wing van Melsbroek met het nieuwe embleem van Defensie op de staart. |
**Enkele bijzonderheden, maar niet te veel**
Onze vliegeniers hadden, tot groot genoegen van onze medeburgers, niet geaarzeld om hun bontgekleurde toestellen te laten defileren. Zo omvatte de tweede F-16-formatie van de 10e wing van Kleine-Brogel de F-16AM van squadron 31 met tijgerdecoratie, evenals de F-16BM versierd met de valk en het dambordpatroon.
 | De Airbus A330-300 CS-TMT, afgelopen november geleaset en bemand door crews van het 21e squadron, sloot de parade af. |
De 1e wing van Beauvechain had zijn eerste formatie samengesteld met de vier SF 260M’s die eind juni speciaal waren versierd voor de Hardship Red patrouille. De Heli Wing had het goede idee om in zijn twee patrouilles van drie A109 BA’s er verschillende te tonen in antitankversie met TOW-raketlanceerders, evenals een andere uitgerust als ambulanceversie, naast die in observatie- en verbindingsconfiguratie.
 | Voor de monarchisten onder ons, een luchtbeeld van het Koninklijk Paleis genomen vanuit de cockpit van een C-130H tijdens de parade van 21 juli 1999. |
Het 40e squadron van Koksijde had 75% van zijn personeel in de lucht, waaronder twee Seakings met speciale livrei, namelijk de volledig zwarte RS05, zo versierd om het kwart eeuw aanwezigheid van het type binnen de eenheid te herdenken (dat was in 2001), en de RS03 versierd met de badge die 30 jaar dienst aankondigde (dat was in 2006), wat zeker kleurrijk is maar ook veelzeggend voor de eerbiedwaardige leeftijd van het materieel dat binnenkort zal worden vervangen door nieuwe NH90-helikopters… net als de dappere kleine Alouette III van de marine die dit jaar veertig jaar dienst telt!
 | Nostalgie 1: een formatie van Deense en Portugese F-16A’s en B’s onder leiding van een F-16AM van de 10e wing van Kleine-Brogel tijdens de luchtparade van 2007. |
We betreuren echter, en dit is een strikt persoonlijk standpunt, de totale afwezigheid in de parade van toestellen van andere Europese luchtmachten, ondanks het feit dat België vanaf 1 juli van dit jaar het voorzitterschap van de Europese Unie voor zes maanden had overgenomen, wat alleen repercussies had op het niveau van de grondparade. We kunnen ons met veel nostalgie de prachtige luchtparade van 2007 herinneren waar, zonder specifieke reden, tal van Franse vliegtuigen (vanwege de Frans-Belgische trainingsakkoorden) zoals Alphajets van Tours en Xingu’s van Avord of Deense en Portugese F-16’s of een NAVO AWACS evenals een Nederlandse KDC-10 hadden deelgenomen, tot groot genoegen van het massaal opgekomen publiek dat zijn sympathie voor het Belgische leger kwam betuigen…
 | Nostalgie 2: een KDC-10 vliegende tanker van het 334 squadron van de Koninklijke Luchtmacht achtervolgd door drie Belgische F-16’s die er op 21 juli 2007 dorstig uitzagen. |
Teksten en foto’s: Jean-Pierre Decock
