Charleroi-Gosselies, 8 mei 2009. We worden ontvangen in de moderne gebouwen van het Wallonie Aerotraining Network (WAN) door mevrouw Anna Cecconello, die de Secretaris-Generaal en CEO (Chief Executive Officer) is. Zij geeft ons een duidelijke, complete en perfect gestructureerde presentatie over deze recent opgerichte Waalse instelling voor technisch onderwijs, die volledig gewijd is aan de luchtvaart.
 | De speciale vrachtwagen voor brandidentificatie- en brandblusoefeningen. |
Het Centre de Formation Aéronautique (CFAé) werd in 1999 in Charleroi opgericht om al snel het Competentiecentrum (luchtvaart) te worden dat door de Waalse regering werd ingesteld. Onder de naam Wallonie Aerotraining Network werd het centrum in 2005 officieel geopend door Minister Arena. Ondanks de nieuwe en ruime lokalen begon het opleidingscentrum zich in 2009 krap te voelen en is het onlangs begonnen met noodzakelijke uitbreidingswerkzaamheden. Gelukkig was er vanaf het begin een terreinreserve voorzien aan de zuidwestelijke rand van het vliegveld van Gosselies, dat tegenover de recente uitbreidingen van SONACA ligt.
De raad van bestuur van WAN bestaat uit vertegenwoordigers van EWA (Waalse luchtvaartbedrijven), luchtvaarttransport- en logistiekbedrijven, Waalse luchthavens en vliegvelden, Agoria, FOREM, vakbondsorganisaties, de Universiteit van Luik en de Arbeidsuniversiteit van Charleroi. In wezen een raad van bestuur die bestaat uit luchtvaartprofessionals, zowel wat betreft constructie als beheer en exploitatie, en daardoor garant staat voor de relevantie en kwaliteit van het onderwijs en de stages die door WAN worden aangeboden.
 | De Boeing 727 van DHL op het tarmac voor de gebouwen van WAN; het toestel is nog steeds operationeel (motoren, avionica, hydrauliek, besturing) en draait regelmatig in het kader van de studentenopleiding. |
Meervoudige en complete opleidingen voor luchtvaartberoepen
Het onderwijs dat binnen WAN wordt aangeboden, is verdeeld over twee grote luchtvaartsectoren, namelijk enerzijds alle technische beroepen en anderzijds alle beroepen in de luchtvaart. Elke pilotenopleiding is dus uitgesloten.
Het eerste deel omvat alle technische opleidingen die nodig zijn in de luchtvaart, zowel civiel als militair, en zowel op het gebied van casco’s als van motorisatie en avionica. Dit varieert van relatief korte opleidingsmodules voor het afstellen en klinken in de luchtvaartindustrie tot de complexere en langere opleiding tot ingenieurs van een studiebureau, zonder de technici voor motoren, instrumenten, besturing en andere geavanceerde technologische gebieden te vergeten.
 | De casco-werkplaats met de cockpit van een Dornier, panelen en vleugelconstructies van Airbus. |
Het andere deel van de opleiding is meer specifiek gericht op luchttransport in de breedste zin van het woord. WAN is trouwens de enige complete organisatie op het gebied van luchtvaartopleidingen in België, zo niet in continentaal Europa. Het belangrijkste deel van deze opleiding is gewijd aan “cabin crew training”, dat wil zeggen de opleiding van cabinepersoneel van passagiersvliegtuigen. WAN heeft hierin een benijdenswaardige en unaniem erkende positie verworven, omdat de school voldoet aan de normen en de frequente veranderingen/evoluties in deze sector die gekenmerkt wordt door frequente technologische vooruitgang. WAN beschikt uiteraard over ad-hoc en levensgroot materiaal (cabinesecties van Boeing 737 en Airbus voor noodevacuatieoefeningen) maar ook over ongebruikelijk of zeldzaam materiaal zoals bijvoorbeeld geanimeerde paspoppen voor reanimatieoefeningen; WAN beschikt zelfs over een “verloskundige pop” om cabinepersoneel te trainen om om te gaan met een onverwachte geboorte in een vliegend vliegtuig…
Bovendien, en nog steeds op het gebied van de civiele luchtvaart, leidt WAN ook op voor luchthavenberoepen die, hoewel niet spectaculair, niettemin van vitaal belang zijn voor het soepele verloop van de activiteiten van luchtvaartmaatschappijen. Daarnaast heeft WAN onlangs een partnerschapsovereenkomst gesloten met Belgocontrol met betrekking tot de vooropleidingseisen voor het complexe beroep van luchtverkeersleider. Men zou dus kunnen concluderen dat WAN, onder één dak, het volledige spectrum van opleidingen voor lucht- en ruimtevaartberoepen beheerst.
 | Een Pratt & Whitney JT8D turbofanmotor met zes-traps compressor, identiek aan die welke onder andere de Boeing 727, 737 en Douglas DC-9 uitrusten. |
De luchtvaartindustrie en -operatoren als bron van didactisch materiaal
Bij aankomst bij WAN wordt de blik onmiddellijk getrokken door de Boeing 727 die grenst aan de gebouwen. Deze driemotorige lijnvliegtuig, nog steeds in de kleuren van DHL, is door dit bedrijf aan de instelling overgedragen. Het is compleet en in perfect werkende staat: motoren, avionica, hydrauliek en besturing, alles wordt regelmatig gecontroleerd en getest door groepen studenten en hun docentenbegeleiding. Een vrachtwagen die uitsluitend bestemd is voor brandblusoefeningen bevindt zich ook op de parkeerplaats. Deze is perfect beveiligd en stelt studenten in staat om te trainen in het identificeren van brandbare materialen die de oorzaak van de brand zijn, om zo de brand zo snel en goed mogelijk te beheersen.
Een breed scala aan aanvullend didactisch materiaal bevindt zich onderdak (tenten of hangars) en omvat onder andere echte cabinesecties van Airbus A320 en Boeing 737 met het uitvouwen van opblaasbare glijbanen en operationele nooduitgangen voor de evacuatieoefeningen van neergestorte vliegtuigen, en dit in aanwezigheid van figuranten die onbekend zijn bij de studenten en hun begeleiders voor meer realisme. Voor evacuatieoefeningen op zee zijn afspraken gemaakt met een groot zwembad in de Vlaamse regio om daar de oefeningen in een aquatische omgeving uit te voeren, waarbij reddingsvesten en opblaasbare dinghy’s worden gebruikt.
 | Nog steeds de motorenwerkplaats waar, onder de vleugels van een SIAI-Marchetti SF 260, verstelbare spoedpropellers, een Lycoming zescilinder boxermotor en een Turboméca Marboré straalmotor zoals die van de Fouga Magister te vinden zijn. |
Een ruime hangar herbergt de casco-werkplaats of vliegtuigbouwafdeling met delen en panelen van cabines van transportvliegtuigen, maar ook de neus van de Jet Squalus ATTA-3000, nog steeds uitgerust met zijn vlieginstrumenten en zijn twee schietstoelen, evenals een sectie gewijd aan de constructie van welvingskleppen en voorranden, waarbij België een vooraanstaande reputatie heeft opgebouwd met betrekking tot dit type onderdelen, voornamelijk voor de diverse versies van Airbus.
Het andere deel van dezelfde hangar is de thuishaven van de motorensectie, waar men straalmotoren van grote vliegtuigen, maar ook van trainingsvliegtuigen, evenals diverse zuigermotoren die toeristische en zakenvliegtuigen uitrusten, aantreft. Aan het uiteinde van de hangar, vlak voor de deuren, staat een complete Cessna 150, met open motorkap.
Meer specifiek vindt de opleiding in CAD-software gezamenlijk plaats in een aangepaste en volledig uitgeruste computerruimte bij motorenbouwer Techspace Aero.
Al dit didactisch materiaal, diverse gereedschappen en testbanken, maar ook het grootste deel van het docentenkorps, komt uit de luchtvaartindustrie, en de studenten van WAN werken dus aan en met de elementen die ze binnenkort echt zullen tegenkomen in de werkplaats of in de fabriek!
 | Het interieur van de cabine van een Airbus A320, bestemd voor noodevacuatieoefeningen onder realistische omstandigheden met figuranten die onbekend zijn bij de studenten en hun docenten. |
Internationale partnerschappen
De luchtvaart heeft de planeet kleiner gemaakt en WAN heeft dan ook zeer opportunistisch samenwerkingen en partnerschappen opgezet op verschillende continenten. Zo maakt WAN sinds de oprichting deel uit van de internationale raad voor lucht- en ruimtevaartopleidingen, die opleidingsinstellingen en bedrijven uit de sector op alle continenten (met uitzondering van Azië) samenbrengt. Er bestaan nauwe banden met luchtvaarttechnische instituten die voldoen aan de PAR-normen (Europees) of JAR-normen (Noord-Amerikaans), wat uitwisselingen van WAN-studenten met Canadese of Amerikaanse collega’s mogelijk maakt, evenals de harmonisatie van cursussen via een comité waarvan het voorzitterschap wordt uitgeoefend door mevrouw Cecconello, die overigens aan haar tweede mandaat bezig is. Parallel hieraan zijn zopas consultancyovereenkomsten gesloten met instellingen in Canada en Noord-Afrika, gericht op het waarborgen van de accreditatie van specialisten of technici volgens de Europese PAR 147-normen.
Internationalisering en openheid naar de wereld zijn dus realiteiten waaraan WAN zich conformeert en zijn dus niet enkel loze beweringen, wat de geloofwaardigheid en de waarde van het onderwijs dat er wordt gegeven alleen maar kan vergroten.
 | Bedieningspost voor het uitwerpen en opblazen van de evacuatieglijbanen. |
WAN: voor wie en met welke uitstroommogelijkheden?
WAN richt zich op drie doelgroepen, namelijk en in de eerste plaats studenten van technische scholen om hen in staat te stellen een bachelor in luchtvaarttechniek (constructie, onderhoud en avionica) te behalen, samen met een graduaat in elektromechanica, zoals reeds het geval is met de Arbeidsuniversiteit van Charleroi. Het certificaat van WAN, naast het officiële diploma, wordt erkend door de directie luchtvervoer en de technische beroepen worden zo gewaardeerd doordat studenten ipso facto hun beroepslicentie behalen. In dezelfde gedachtegang ontwikkelt WAN momenteel een bachelor luchtvaarttechniek in nauwe samenwerking met het Institut Aérotechnique de Montréal in Canada.
De tweede potentiële doelgroep bestaat uit werknemers die reeds in een bedrijf werkzaam zijn in het kader van aanvullende of permanente vorming, of zelfs initiële vorming voor cabinepersoneel of luchthavenpersoneel.
De derde betrokken groep zijn werkzoekenden via de FOREM met als doel hen een versnelde en specifieke technische opleiding te geven om hen snel weer aan het werk te krijgen, maar dan in de luchtvaartsector.
Het blijkt dat mensen die bij WAN zijn opgeleid, zeer gewild zijn bij de industrie, maar ook bij de strijdkrachten en luchtvaartmaatschappijen over de hele wereld: de opleiding die bij WAN wordt gegeven, leidt dus op korte termijn tot een waardevolle baan in een vooruitstrevende sector…
 | Mevrouw Anna Cecconello, Secretaris-Generaal en Chief Executive Officer van WAN, voor een van de evacuatieglijbanen van de Airbus. |
De statistieken spreken dan ook voor zich, aangezien WAN jaarlijks bijna 150.000 stage-uren telt, er jaarlijks 3 tot 5.000 studenten worden opgeleid en er al 3.800 waren in de eerste vier maanden van 2009! Het Wallonie Aerotraining Network of WAN, een Competentiecentrum, en zelfs een uitmuntendheidspool op het gebied van technisch luchtvaartonderwijs, is ongetwijfeld een succesvolle investering in de toekomst waar Wallonië en België trots op kunnen zijn.
Jean-Pierre Decock
Foto’s: Paul Van Caesbroeck
Voor meer informatie: www.wan.be
