-A A +A

Vlaamse Flying Doctors brengen een Cessna naar Afrika

Wevelgem, 10 juli 2014. Zowat een week voor het vertrek van piloot Anthony Caere en de artsen in opleiding Sam Proesmans, Toon Van Genechten en Filip Couturier waren we aanwezig op de luchthaven van Wevelgem voor een persmoment rond de missie van hun leven. Via Egypte, Soedan, Ethiopië, Kenia en Uganda brengt de tocht van meer dan 6000 kilometer ze naar het Virunga-park, in het Oosten van de Democratische Republiek Congo, waar ze een Cessna 206 naar toe vliegen. Bij publicatie is het viertal terug in het land... en is de missie geslaagd. Hoe? Dat kan je dit najaar zien op één (VRT).

Piloot Anthony Caere samen met de artsen in opleiding: Sam Proesmans, Toon Van Genechten en Filip Couturier.

De laatste weken is het vliegtuig in Wevelgem klaar gemaakt voor het vertrek naar Afrika. Het is ook van hieruit dat Anthony –die afkomstig is van Oostkerke bij Damme– het vliegtuig leerde kennen. In de buurt zocht hij onder andere kleine graspistes in Noord-Frankrijk om de korte landingen te oefenen. We kennen Anthony trouwens al van bij de Flying Juniors toen ze met een zelfgebouwd vliegtuig de wereld rond trachten te vliegen (zie ook www.hangarflying.be/nl/content/een-driewerf-hoera-voor-onze-onfortuinlijke-helden).

Om het lot niet te tarten installeerde Anthony kort voor vertrek nog kevlar-platen onder de zetel: “Murphy kennende hé. Als je ze niet plaatst wordt er zeker op ons geschoten vanuit de jungle. Nu ja, we zijn niet van plan om die kogelvrije platen echt uit te testen.”

Flink wat belangstelling op het persmoment in Wevelgem. Het is dan ook uitkijken naar de uitzending later dit jaar op één (VRT).

Het viertal vliegt over enkele dagen over de meest spraakmakende plaatsen op het Afrikaanse continent: de piramides van Gizeh, doorheen de Nijlvallei, het Victoriameer. Daarnaast zien ze ook het contrast tussen het grootste vluchtelingenkamp ter wereld in Dadaab op de grens van Somalië en Kenia en de luxueuze resorts verder in Kenia.

Omdat het toestel regelmatig moet bijtanken, stoppen de vier in alle landen die op de route liggen. Sam, Toon en Filip hebben alle drie een grote interesse in ontwikkelingssamenwerking en wereldwijde gezondheidszorg. Daarom gebruiken ze de tussenstops om overal waar ze komen lokale projecten te bezoeken. Ze deden consultaties voor de bevolking van de straatarme zuidkust van Kenia, werkten mee in het ziekenhuis van het vluchtelingenkamp Dadaab en bezochten de vrouwenuniversiteit van Khartoum, in het streng islamitische Soedan.

Het productiehuis Geronimo, makers van onder andere Missie Mosango, Convoi Exceptionnel en het Emmy-genomineerde Soundtrack, volgt het avontuur van vlakbij. Een cameraploeg beleeft de volledige route mee met de dokters en de piloot. Het resultaat wordt een spectaculaire en hartverwarmende road movie door de lucht, later dit jaar te zien op één (VRT). Het programma krijgt de steun van de Belgische Ontwikkelingssamenwerking (DGD).

Het productiehuis beloofde hartverwarmende televisie... en dat willen we maar al te graag geloven na het zien van deze selfie.

Het toestel dat afgeleverd wordt is een Cessna U206G Stationair 6 met registratie OO-NGO. Tot voor kort was het in dienst bij Piloten Zonder Grenzen (zie ook het dagboek dat we in 2010 publiceerden www.hangarflying.be/nl/node/199). Het is niet versleten of afgeschreven, maar door een kwestie met subsidies en het gebrek aan AvGas op de Afrikaanse vliegvelden werd het vliegtuig buiten gebruik gesteld.

Piloot Anthony Caere toont de extra spanwijdte van de Cessna U206G Stationair ten opzichte van de gewone uitvoering. De extra spanwijdte komt de vluchtkarakteristieken ten goede en ook de actieradius wordt groter met de extra brandstof.

Het toestel gaat nu een tweede leven tegemoet als evacuatievliegtuig in het Virunga nationaal park waar de Belg Emmanuel de Merode aan het hoofd staat. Die kwam enkele maanden geleden nog in het nieuws omdat hij werd neergeschoten in een hinderlaag. Het park ligt immers in een zeer explosieve regio waar zich naar schatting dertig rebellengroepen schuil houden. De rangers komen er regelmatig in contact met stropers of rebellen. Per jaar vinden dan ook verschillende rangers de dood bij het uitoefenen van hun taak, vaak omdat ze niet op tijd in het ziekenhuis geraken. De Cessna zal zodoende ingezet worden als medisch evacuatievliegtuig om gewonden sneller naar het ziekenhuis over te brengen. De artsen die meereizen met Anthony gaan de parkwachters ook enkele medische zaken aanleren zoals EHBO en basic life support, wat de overlevingkansen voor de parkwachters moet vergroten.

De laatste voorbereidingen voor de missie werden in een loods in Wevelgem gemaakt. Jammer genoeg werden de stickers pas na het persmoment op het toestel gehangen.

Naast evacueren krijgt het toestel ook een observatiefunctie. Daarvoor wordt er ook een infraroodcamera gemonteerd op het toestel. Dat zal toelaten om boven de jungle observatievluchten uit te voeren om stroperij en illegale boskap tegen te gaan. Eerstdaags krijgt het toestel ook een Congoleese 'nummerplaat' in plaats van de huidige 'Oscar Oscar'. De Congolese overheid heft immers een belasting van 200 dollar per dag dat een buitenlands geregistreerd vliegtuig in Congo vliegt.

OO-NGO werd gebruikt door Piloten Zonder Grenzen, maar door een subsidiekwestie en het gebrek aan AvGas in de gebieden waar ze actief zijn werd het uit dienst genomen.

De artsen in opleiding kunnen natuurlijk niets structureel veranderen aan de toestand te plaatse. Maar de projecten waar ze langsgaan maken dankbaar gebruik om hun 'probleemgevallen' te tonen aan de Vlaamse artsen. Op een andere plaats gaan ze dan weer vaccineren. Naast het overvliegen van de Cessna is het doel van het programma vooral de ontwikkelingssamenwerking in beeld te brengen. De programmamakers krijgen hiervoor ook subsidie van de Belgische overheid. Zelf willen Toon, Filip en Sam leren hoe zo'n projecten worden aangepakt.

Naast het viertal reist ook een cameraploeg van productiehuis Geronimo mee: “Eerst wilde we een volgvliegtuig van hieruit laten meevliegen, maar mede door de aanslagen en het negatief reisadvies ter plaatse stuitte dat op een njet van de verzekeraar. De oplossing was een toestel voor ons uit Kenia laten overvliegen naar Aswan. Een voordeel is dat het volgvliegtuig voor ons extra AvGas kan meenemen. De landingsstrip in het Virunga-park beschikt wel over een voorraad AvGas.“

In het volgvliegtuig zit ook Tom Candaele uit Koekelare. “Hij is mijn secretaris,” zegt Anthony. “Hij is instructeur bij Ostend Air College en ook een stuk mijn back-up. Het is leuk om feedback te hebben en een helpende hand bij problemen.”

Anthony Caere samen met zijn 'secretaris' en back-up piloot Tom Candaele in de cockpit van de OO-NGO.

“Het vliegen zelf zal het probleem niet zijn. Vooral op de grond verwacht ik uit ervaring diplomatieke problemen. Ze zien daar niet graag Westerlingen toekomen met een sportvliegtuig. Met de Flying Juniors hebben we zo een dag vastgezeten in Libië, uiteindelijk wilden ze gewoon geld zien. Begrijpbaar dat ze vooral willen profiteren van iemand met geld.”

Na afloop liet het productiehuis weten dat het toestel ondanks de extreme omstandigheden het goed volgehouden heeft. Al beleefde het viertal wel enkele hachelijke momenten. In Kenia, op de landingsbaan van het grootste vluchtelingenkamp ter wereld, blokkeerde de gashendel tijdens de landing. Piloot Anthony slaagde er desondanks in om het vliegtuig veilig aan de grond te zetten. Ook bij de laatste landing bij het hoofdkwartier van het Virungapark liep het maar net goed af. Een sterke valwind duwde de Cessna naar beneden, waardoor het vliegtuig op een haar na in de bomen belandde.

Het is duidelijk dat in de drie weken die ze onderweg waren, het dag tot dag avontuur opleverde. Voor televisie wordt het een chronologische road movie in zes afleveringen. Dat komt grosso modo overeen met het aantal landen dat ze aandoen. Het toestel zat trouwens vol met camera's wat unieke beelden heeft opgeleverd. Zelfs de eerste tests hier in eigen land leverden al uniek materiaal op. Onderweg wilden ze natuurlijk ook enkele unieke natuurbeelden opnemen.

Het viertal is heelhuids aangekomen in het Virungapark. Naar het verloop van de missie is het uitkijken naar de uitzending, maar via sociale media stuurden de Flying Doctors wel een postkaartje van Lake Natron uit Kenia.

Of het viertal schrik heeft wilden we tijdens de persbabbel nog weten: “Ja, maar dan moet je nooit vertrekken natuurlijk. Het is nu de kans om het waar te maken. De periode is ideaal, we hebben nog geen kinderen, een uniek project als eindbestemming. Het zijn kansen die je niet vaak krijgt.” De grootste schrik van Anthony zijn niet de rebellen maar het Ebola-virus: Tegen een rebel kan je het nog uitleggen, lacht hij zijn angst weg.

Wie meer wil weten kan het project nog volgen op de Facebook pagina

www.facebook.com/flyingdoctorstv

Tekst en foto’s: Tom Brinckman